W dzisiejszym kształcie powstał w połowie XV wieku, jednak jego historia rozpoczyna się około 965 roku, gdy po przybyciu Dobrawy wzniesiono na Ostrowie Tumskim kaplicę zamkową. W dokumentach kościół NMP pod swoim dzisiejszym wezwaniem pojawia się po raz pierwszy w 1247.



Według najnowszych badań prawdopodobnie pod prezbiterium znajdują się fundamenty rotundy pełniącej funkcję kaplicy, pewnym jest natomiast istnienie pod kościołem resztek palatium przypisywanego Mieszkowi I, które było największym ówczesnym budynkiem świeckim na ziemiach polskich. Obecnie prace archeologiczne prowadzone są przed kościołem (ostatnio odkryto przewróconą ścianę przedromańską kojarzoną z kaplicą Dobrawy); wewnątrz natomiast badania wstrzymano do momentu uzyskania funduszy pozwalających na zabezpieczenie gotyckiej świątyni.



Pomimo że podczas II wojny światowej znajdował się na linii ostrzału, kościół ocalał.



Źródło: