Najstarszym zabytkiem miasta jest szachownicowy układ urbanistyczny, zachowany czasów XIII-wiecznej lokacji. Tworzy go prostokątny rynek i dziesięć wybiegających z niego ulic oraz łukowe ulice, prowadzące dawniej wzdłuż murów miejskich, zbiegające się przy dawnych bramach - Górnej i Dolnej. Ulice, łączące obie bramy i biegnące wzdłuż rynku, wyznaczały przebieg starego traktu Wrocław – Morawy. Ponoć taki układ miast byt wzorowany na rzymskich obozach wojskowych. Podczas niedawnych prac remontowych odkryto na Rynku 3 warstwy bruku; najstarsza pochodzi prawdopodobnie z XVI w. Obszerny plac (125 m x 75 m), zwany do niedawna pl. Wolności, jest ozdobiony dywanami kwietnymi, nieczynną fontanną i alejkami, brukowanymi kolorowymi kostkami. Z takich samych kostek ułożono przed wojną dwie czarne kozie głowy (bazalt) na białym tle (marmur z pobliskich Sławniowic) — herb miasta. Dumą mieszkańców była stojąca w rynku rozłożysta lipa - pomnik przyrody, zasadzona w 1648 na pa¬miątkę zakończenia wojny trzydziestoletniej. Opowieści mówią, że młode drzewko przyniosły wody powodzi w 1460 lub że zasadzono je na pamiątkę pobytu wojsk polskich w 1684. Niestety, w październiku 1992 lipa została rozsadzona przez betonową plombę, która spowodowała zagrzybienie drzewa od wewnątrz. Ostało się tylko kilka konarów, które jednak nadal żyją; lipy są drzewami o dużych zdolnościach regeneracyjnych. Drzewo miało obwód 6,4 m i wysokość 23 m. Do lat 70. ubiegłego stulecia stał na rynku pręgierz; rozebrano go i w 6 częściach wmurowano w bruk rynku w miejscu starego ratusza. Dziś nie ma po nim śladu. Były tu też pierwsze „wodociągi miejskie\\\", czyli studnie z żurawiami. Po wojnach śląskich zasadzono na rynku cztery lipy, jednak szybko zmarniały. Wiosną 1994 rynek wzbogacił się o nowy element dekoracyjny - rzeźbę „siedzącego koziołka\\\", autorstwa ucznia X. Dunikowskiego. 18 Xl 1996 umieszczono w zach. części Rynku, naprzeciw księgarni, kamień upamiętniający partnerstwo gmin Głuchołazy i Nieder-Olm w Niemczech. Posadzono też wtedy dwie lipy w pd. części Rynku.

Źródło: