Do najstarszych zabytków architektury portowej poza historycznym portem na Motławie należą dwa bliźniacze magazyny portowe (o łącznej pojemności 28 tys ton, przyp. Yanek), położone na lewym brzegu Martwej Wisły naprzeciw miejsca, gdzie niegdyś znajdowała się wieś Wisłoujście. Magazyny te powstały jeszcze przed wybuchem I wojny światowej, a ich pierwszym przeznaczeniem było składowanie ładunków pakowanych w worki, czyli, według morsko-portowej terminologii - tzw. drobnicy.

W przedwojennych materiałach informacyjnych wydawanych przez władze portu gdańskiego opisywane są jako magazyny, w których składowano cukier. A cukier był wówczas ważnym towarem eksportowym, skoro dane statystyczne pochodzące z czasów tuż przed wzniesieniem tych magazynów podają liczbę 430 tys.ton cukru wywiezionego przez port gdański.

Właścicielem magazynów była spółka Hartmann & Wieler, te dwa nazwiska przylgnęły też do oby budynków. Miały one jednak inną, mniej oficjalną nazwę. Nawiązując do pochodzenia składowanego w nich cukru, pochodzącego z Ukrainy, będącej w czasach powstania magazynów częścią Imperium Rosyjskiego magazyny nazywano rosyjskimi (Russenspeicher), lub nawet Rosyjskim Dworem (Russenhof).

Przyjrzawszy się nawet pobieżnie konstrukcji bliźniaczych spichlerzy zauważymy natychmiast, że ich pokaźne rozmiary uzyskano dzięki zastosowaniu dość specyficznej i na owe czasy dość nowatorskiej techniki. Magazyny zbudowano jako konstrukcje w formie betonowego szkieletu. Puste pola między betonowymi słupami i belkami tworzącymi konstrukcje wypełniono ceglanymi ścianami. Nowatorstwem było w tym wypadku zastosowanie żelazo-betonu, bowiem sama idea konstrukcji szkieletowych wypełnianych cegłą jest bardzo stara i nosi potoczną nazwę "pruskiego muru".

/Aleksander Masłowski/

Więcej tu: