Koloruj
 | Polska › woj. śląskie › Chorzów › Centrum › ul. Parkowa › Park na Wzgórzu Wyzwolenia › Schron dowodzenia OWŚ |
9 czerwca 2021 , Schron dowodzenia na Wzgórzu Redena.
|
Na stronie od 2020 listopad
5 lat 5 miesięcy 4 dni |
 |
forty, schrony i bunkry
|
Schron dowodzenia Obszaru Warownego "Śląsk" to jedyny na ziemiach polskich tego typu obiekt. Wybudowany w latach międzywojennych. Położony jest w Chorzowie na wzgórzu zwanym Górą Wyzwolenia lub Wzgórzem Redena. Po wojnie, podczas adoptowania obiektu na schron przeciwatomowy, dobudowano na podjeździe poternę (tunel) prowadzący do wejścia i zamykany dodatkową parą drzwi. Następnie cały schron zasypano ziemią, tworząc pagórek. Obecnie, staraniem stowarzyszenia na rzecz zabytków fortyfikacji "Pro Fortalicium" oraz przy współudziale UM Chorzów odkopany i sukcesywnie remontowany w celu udostępnienia do zwiedzania. Schron narazie niedostępny dla większej rzeszy zwiedzających.
Schron dowodzenia został wzniesiony w roku 1938 dla sztabu Grupy Operacyjnej "Śląsk", na którą składały się między innymi obsady fortyfikacji Obszaru Warownego. Jest to obiekt dwukondygnacyjny z wysuniętym skrzydłem ściany tylnej o charakterystycznie zaokrąglonych narożach ścian i stropu. Wewnątrz ściany narażone i strop dzielący kondygnacje wzmocniono siatką przeciwodpryskową, a wyposażenie nie różniło się od stosowanego w schronach bojowych. Wejście do obiektu prowadziło przez otwór zamykany kratą forteczną i flankowany przez strzelnicę obrony wejścia, a następnie przez dwudzielne drzwi pancerne w załamaniu korytarza. Schron posiada trzy wyjścia ewakuacyjne, dwa ze strzelnicami rkm, które pozwalały na obronę ściany tylnej i zapola schronu. Jedno z wyjść awaryjnych przecina ścianę czołową i wiedzie na zewnątrz przez szyb z klamrami ciekawostką jest rozmiar wyłazu jest o ok. 50% większy niż wyjścia w pozostałych obiektach OWŚ. W celu zapewnienia wygodnej pracy sztabowej obiekt podzielono na szereg pomieszczeń różnego przeznaczenia, a kondygnacje skomunikowane zostały za pomocą schodów. Schron dowodzenia posiadał oświetlenie elektryczne i wentylację wszystkich pomieszczeń. Energię dostarczano z miasta, natomiast niezależność zapewniał agregat prądotwórczy zamontowany w maszynowni, gdzie również znajdowały się zbiorniki paliwa, zbiorniki wody, akumulatory itp. Schron zachowany w nienajlepszym stanie; w wyniku adaptacji na schron OPL, usunięto po wojnie całość oryginalnego wyposażenia, łącznie z elementami wmurowanymi w ścianę; przebudowano niektóre drzwi i przejścia. Brak dostatecznej wentylacji doprowadził do sporego zawilgocenia obiektu, tak więc poważnej korozji uległy nieliczne resztki metalowych elementów. Dzieła zniszczenia dopełnili bezdomni zamieszkujący przez pewien czas w obiekcie - śmieci, ślady ognisk itp. Na szczególną uwagę natomiast zasługuje spory fragment oryginalnego, wrześniowego farbomaskowania, składającego się z 4 kolorów.
Opis za: www.fortyfikacja.pl
Chętnych do zapoznania się ze stanem aktualnym jak i możliwością odwiedzenia obiektu zapraszam na stronę stowarzyszenia "Pro Fortalicium": www.profort.org.pl
Park Redena położony jest na Górze Wyzwolenia (dawniej Góra Redena), na wysokości 321 m n.p.m. w dzielnicy Chorzów Miasto. Zarząd nad parkiem sprawuje Wydział Usług Komunalnych Urzędu Miejskiego w Chorzowie.
Powierzchnia parku wynosi obecnie 6,72 ha. Od wschodu granicę parku wyznacza ulica Parkowa, od południa z parkiem sąsiaduje supermarket „Carrefour”, od zachodu osiedle mieszkaniowe a od północy ul. Lwowska i teren Szkoły Podstawowej nr 29 w Chorzowie im. Ignacego Mościckiego. W północno-zachodniej części parku znajduje się betonowy zbiornik wody pitnej należący do Górnośląskiego Przedsiębiorstwa Wodociągów w Katowicach. Magazynuje 50 tys. m3 wody z ujęć w Dziećkowicach i Kozłowej Górze. Woda do Chorzowa płynie grawitacyjnie a do Osiedla Tysiąclecia w Katowicach jest pompowana za pomocą pomp. Teren zbiornika i przepompownia są ogrodzone metalowym płotem.
Park został założony w 1874 r. na najwyższym wzniesieniu miasta, na terenie wydzierżawionym od Spółki Brackiej oraz rozbudowany w latach 1898-1907. W roku 1913 do terenu parku przyłączono obszar leśny około 10 ha. W latach 1898-1907 na terenie parku wybudowano restaurację, zakład ogrodniczy i szklarnię. Po I wojnie światowej zmieniono nazwę parku na Góra Wyzwolenia. W latach 20. powstały dwa stadiony, baseny, korty tenisowe, hotel, mały zwierzyniec fauny krajowej. W latach 30. górę, w związku z trwającymi pracami fortyfikacyjnymi ówczesnej granicy polsko-niemieckiej (w wyniku której powstał Obszar Warowny „Śląsk”), wybrano na lokalizację schronu dla dowódcy obsady tychże fortyfikacji. We wrześniu 1939 r. w czasie ataku Niemiec na Polskę, schron był także siedzibą dowódcy wojsk polskich stacjonujących na Górnym Śląsku, generała Jana Sadowskiego. W czasie wojny obiekt ten był wykorzystywany przez Niemców jako schron przeciwlotniczy, po wojnie wejście do niego zostało zamurowane a w latach 90. w ogóle zasypane.
Tuż po powstaniu Chorzowa władze nowego miasta podjęły decyzję o przeniesieniu z Knurowa i ustawieniu właśnie w parku na Górze Redena zabytkowego drewnianego kościoła, któremu groziła rozbiórka – prace rozpoczęto w 1935 r.
Wraz z rozwojem miasta (szczególnie od momentu powstania Chorzowa w 1934 r.) teren parku był zbyt mały – wybrano więc lokalizację nowego terenu rekreacyjnego (obecne Wojewódzki Park Kultury i Wypoczynku im. Gen. Jerzego Ziętka SA w Chorzowie), a część parku na Górze Redena przeznaczono pod zabudowę mieszkaniową (obecnie istniejące osiedle bloków).
Obecnie park służy mieszkańcom jako teren do spacerów i rekreacji na świeżym powietrzu. Dzieci chętnie odwiedzają plac zabaw. Teren parku jest wykorzystywany przez naszą szkołę jako doskonałe miejsce do prowadzenia zajęć terenowych i plenerów oraz miejsce do organizowania różnych zawodów sportowych.
źródło: