Książ (niem. Fürstenstein) – zamek, obecnie znajdujący się w granicach Wałbrzycha na terenie Książańskiego Parku Krajobrazowego. Jest jednym z elementów Szlaku Zamków Piastowskich. Jest to trzeci co do wielkości zamek w Polsce (po zamku w Malborku i Zamku Królewskim na Wawelu). Niewielka część zespołu pałacowego jest udostępniona dla zwiedzających, w tym znajdujący się w części centralnej zamek piastowski.



Historia



* wybudowany w latach 1288-1292 przez księcia świdnicko-jaworskiego Bolka I Surowego prawdopodobnie na miejscu dawnego grodu drewnianego

* 1392 – po śmierci księżnej Agnieszki wraz z resztą księstwa przechodzi pod berło monarchów czeskich, staje się siedzibą kolejnych starostów

* 1491-1497 – własność króla czeskiego i węgierskiego Władysława Jagiellończyka

* 1509 – oddany pod zastaw rodzinie Hobergów (potem zmieniają nazwisko na Hochberg)

* 1605 – Hochbergowie wykupują swoje dobra lenne, a zamek staje się wolną własnością dziedziczną rodu

* wojna 30-letnia (1618-1648) – kilkakrotnie Książ ulega częściowemu zniszczeniu

* 1705-1732 – Konrad Ernst Maksymilian von Hochberg dokonuje barokowej przebudowy

* 1908-1923 – książę Jan Henryk XV Hochberg von Pless dokonuje kolejnej przebudowy, m.in. tarasów

* 1907-1943 – księżna Maria Teresa Oliwia Cornwallis-West zw. Daisy urzęduje w zamku Książ razem z mężem Janem Henrykiem XV Hochbergiem von Pless

* lata 20. XX w. – początek powolnego upadku Książa, spowodowany zapaścią finansową i problemami rodzinnymi Hochbergów

* II wojna światowa – w 1941 władze III Rzeszy przejmują zamek i Organizacja Todt przystępuje do przekształcania zamku w siedzibę stanu, a przed głównym portalem drążony jest szyb windowy głębokości 50 metrów

* 1945 – Książ w granicach Polski

* po 1945 r. dewastacja poprzez stacjonujące w zamku wojska radzieckie

* lata 70. XX w. – pospieszne prace renowacyjne

* 2006 – zdjęcia do serialu Tajemnica twierdzy szyfrów na terenie zamku



Na przestrzeni dziejów spotykane były również następujące zapisy nazwy zamku: Fürstenberg, Vorstinburg, Vorstenberech, Wistenberch.

Jest to reprezentacyjny dziedziniec znajdujący się przed głównym wejściem do zamku. Przechodzi przez niego każdy idący do zamku górnego. Usytuowany jest na terenie przedzamcza, który w pierwszej połowie XVIII wieku poddano regulacji i splantowaniu. W efekcie przeprowadzonych tutaj prac powstał reprezentacyjny dziedziniec z wielkim gazonem po środku, który obiegają po bokach wybrukowane ścieżki, prowadzące do wschodniej – barokowej części zamku głównego, pochodzącej z XVIII wieku. Roślinność okalająca taras uformowana jest w geometryczne topiary oraz żywopłoty. Całość dziedzińca otoczona jest kamienną, ażurową balustradą barokową. Z kamienia wykonane są również elementy małej architektury: latarnie, wazony oraz rzeźby autorstwa pochodzącego z Drezna, a osiadłego w Świdnicy Augusta Gotfryda Hoffmanna. Rzeźby przedstawiają postaci mitologiczne, między innymi Apolla i Dianę, Neptuna i Prozerpiną, Herkulesa i Anteusza, Boreasza i Orytheję, a także postacie alegoryczne jak Cisza, Woda, Muzyka. W roku 1965 został zasypany wlot szybowy o górnym przekroju 20 metrów wykuty w kulmie przed wejściem frontowym do zamku. Wykuty przez Niemców w latach 1943-1944.

/Petroniusz za www.daisyvonpless.wordpress.com