W trakcie szesnastowiecznej przebudowy kozielskiego zamku (1563-1584) przy kurtynie wschodniej wzniesiono wydłużony jednotraktowy główny dom mieszkalny. Wcześniej funkcję domu mieszkalnego pełniła znajdująca się na środku dziedzińca zamkowego czworoboczna wieża mieszkalna z XIII wieku (jej relikty można dzisiaj zobaczyć). W drugiej ćwierci XVII wieku w tym miejscu wzniesiono lamus (budynek gospodarczy, drewniany lub murowany, jedno- lub dwukondygnacyjny, czasami z podcieniem lub gankami, często o ozdobnym formach architektonicznych). Początkowo jednokondygnacyjny i jednoprzestrzenny z otworami wjazdowymi od zachodu, prawdopodobnie pod koniec XVII wieku został przebudowany. Obiekt wpisany jest do rejestru zabytków jako "lamus starego zamku" z XVI-XIX, nr rej. 830/64 z 21.04.1964 roku. W latach 2012-2013 lamus odgruzowano i wykonano jego prowizoryczne zadaszenie. Obecnie budynek nie jest użytkowany z powodu złego stanu technicznego. /Petroniusz, Gmina Kędzierzyn-Koźle/

Budynek zamkowy, z którego obecnie pozostały jedynie piwnice, stanowi pozostałość dawnego kompleksu zamkowego, w którym na początku XIV wieku swoją siedzibę mieli książęta kozielscy. Datowanie obiektu jest kwestią niejednoznaczną. Prawdopodobnie zbudowany został w okresie panowania książąt kozielskich (1316-55), a następnie przebudowany po objęciu całego kompleksu zamkowego w dzierżawę przez Jana v. Oppersdorfa (1563-84). Jednak wg karty ewidencyjnej zespołu zamkowego, budynek wschodni wzniesiony został w XVI wieku. Kolejne przebudowy miały miejsce w XIX wieku. Natomiast w XX wieku budynek został zniszczony i obecnie znajduje się w formie zabezpieczonej ruiny, przy której prowadzone są prace konserwatorskie.
Budynki wchodzące w skład kompleksu zamkowego wzniesione zostały w północno-zachodniej części starego miasta, na niewielkim wzniesieniu. Ograniczone są ulicami Kraszewskiego od północy, Pamięci Sybiraków od wschodu i Konopnickiej od południa. Obiekt nazywany budynkiem zamkowym (wg karty ewidencyjnej zespołu zamkowego jest to lamus lub dawny spichlerz) znajduje się w północno-zachodniej części kompleksu, w strefie tzw. zamku górnego. Częściowo otaczające go mury obronne stanowią jednocześnie jego elewację wschodnią. Od północy budynek sąsiaduje z wybudowaną w XIX wieku kamienicą, a od zachodu z niedawno odsłoniętymi fundamentami zamkowej wieży mieszkalnej. Budynek zamkowy wzniesiony został na planie wydłużonego prostokąta z wysokimi piwnicami sklepionymi kolebkowo. Pierwotnie był dwukondygnacyjną budowlą nakrytą dwuspadowym dachem naczółkowym. Obecnie znajduje się w stanie zabezpieczonej ruiny, a jego wnętrza nie są dostępne. Znajduje się na zamkniętym terenie. Obecnie brak do niego dostępu.
Oprac. Aleksandra Ziółkowska, OT NID w Opolu, 18.08.2015 r.
Źródło: (CC BY-NC-ND 3.0)