Silnica – rzeka biorąca początek na południowo-wschodnim stoku Sosnowicy, na wysokości ok. 370 m n.p.m., o długości 17,4 km. Płynie m.in. przez Kielce, uchodzi do Bobrzy. Ma charakter rzeki górskiej ze spadkiem wynoszącym 6,4 ‰. Powierzchnia jej dorzecza wynosi 51,1 km², a długość na terenie miasta wynosi 17,0 km.



Na jej biegu w Kielcach znajduje się sztuczny zbiornik wodny o powierzchni ok. 9 ha, zwany Zalewem Kieleckim.



Koryto rzeki od połowy 2006 wchodzi w skład Kieleckiego Obszaru Chronionego Krajobrazu.



Silnicę zasilają liczne źródełka, stanowiące jej dopływy. Jednym z przykładów może być źródełko, które mieszkańcy miejscowości Dąbrowa na pograniczu Kielc i gminy Masłów nazywają źródełkiem św. Michała Archanioła, ale nie jest to jego formalna nazwa.



Dawniej Silnicą (można spotkać też nazwę Sielnica) określana była rzeka, której źródła znajdowały się na wschód od kościoła św. Wojciecha w okolicach dzisiejszej ulicy Źródłowej (stąd wywodzi się jej obecna nazwa). Płynęła wzdłuż ulic: IX Wieków Kielc, Bodzentyńskiej, od której odchodziła na wysokości kościoła św. Wojciecha, a dalej wzdłuż Silnicznej (także zawdzięcza nazwę ciekowi) i Piotrkowskiej, gdzie łączyła się w okolicy mostu na ulicy IX Wieków Kielc z rzeką, której wcześniejsza nazwa brzmiała Dąbrówka.



Według legendy książę Mieszko, syn Bolesława Śmiałego, w czasie polowania w tutejszych lasach, strudzony napił się wody ze źródła i odzyskał siły. Stąd nazwa Silnica. A po znalezieniu w pobliżu kłów zwierzęcia założył osadę Kiełce (Kielce).



Oryginalny opis rzeki przepływającej przez Kielce daje ksiądz Jacek Ludwik Pycia (1877-1942). „Do rzeki Silnicy wpadały z prawej strony: spod Niewachlowa rzeka z głębokim na niej stawem (stąd pole koło tej rzeki zwie się na Głęboczce), od Czarnowa koło obecnej fabryki „Społem” pod most kolejowy płynąca struga przez stawy koło posesji Jabłonowskich wpadała do Silnicy, a właściwie do stawu użytkowanego przez seminarium duchowne (w obecnym ogrodzie miejskim) no i struga z drogi pod Karczówką (obecnie w nizinie wydobywa się woda) wpadająca do stawu wikariuszów kolegiaty (obecna nizina koło fabryki „Granat” i podwyższony tor kolejowy przechodzący przez staw dawny), a stąd do Silnicy koło karczmy na Zielonce. Z lewej strony do Silnicy wpadają wody ze źródeł i z pól koło kościółka Św. Wojciecha i przedmieścia Bożęckiego, z pól na Wielkopolu i kaplicy Św. Leonarda, z góry kolegiackiej, od zamku, z miasta. Na Silnicy były dwa młyny biskupie: jeden z prawej strony rzeki naprzeciwko łąk posesji kanonii Szewińskiej i Szydłówkowskiej (mniej więcej gdzie wodociąg kolejowy, a dzisiaj tor sportowy) między Silnicą i ulicą Czystą (Focha), a drugi na Pakoszu. Na Silnicy były trzy stawy biskupie: jeden niedaleko młyna, drugi oddany na użytek seminarium niedaleko stawu biskupiego (w obecnym ogrodzie miejskim) trzeci na Pakoszu. Nadto były stawy i wśród pól miejskich, np. o których czytamy: staw przy drodze Bożęckiej (późniejsza Karpowicizna na posesji Jarońskich), koło kościoła Św. Wojciecha prałat kustosz ma pole ze stawem i łąkami – obok pola kustosza było pole należące do wójta kieleckiego ze stawem i łąkami (obecna posesja należąca do schroniska kapłanów). Niemal przed każdym domem były sadzawki. Sadzawka była przed dawnym ratuszem w rynku. Sadzawki mieli organista i nauczyciel szkoły na placu Marii Panny. Woda deszczowa nieraz przerywa groble sadzawkowe i ryby uciekają do Silnicy.”



Do lat 20. XX wieku w mieście nie było kanalizacji i do Silnicy trafiały wszelkie nieczystości z okolicznych domów, a także hoteli „Bristol” i „Polski”, wynikiem czego z rzeki unosił się uciążliwy odór. W celu poprawy sytuacji w 1908 i 1917 roku podejmowane były nieudane próby nakrycia Silnicy kanałem. Dopiero w 1927 wraz z kanalizacją miasta Silnica została częściowo zakryta i schowana pod ziemią. Całkowitego przykrycia dawnej Silnicy dokonano w latach 50. XX wieku.

Kamień węgielny pod budowę kompleksu budynków PWRN uroczyście wmurował 30 czerwca 1967 roku ówczesny przewodniczący Wojewódzkiej Rady Narodowej Antoni Mierzwiński. Reprezentacyjne gmachy wzniosło Kieleckie Przedsiębiorstwo Budownictwa Miejskiego pod nadzorem Kieleckiego Zjednoczenia Budownictwa. Generalnym projektantem całej inwestycji był zespół pracowni pod kierunkiem inż. Stanisława Skibniewskiego i pracowni towarzyszących P.R. „Miastoprojekt" nadzorowanych przez inż. Wacława Hebdę.

Urząd wojewódzki przez ponad pół wieku zajmował budynek zabytkowego Pałacu Biskupiego, który otrzymała wówczas nowo utworzona instytucja kulturalna: Muzeum Świętokrzyskie. Władze administracji szczebla wojewódzkiego dostały do swej dyspozycji nowy, odrębny gmach, w którym znalazły się wszystkie jej jednostki. Usprawniło to działanie całej instytucji: w jednym miejscu znalazły się wszystkie komórki organizacyjne, których liczba - w różnych okresach - sięgała nawet ponad dwudziestu.

Po kilkuletnim okresie budowy, jesienią 1971 r. rozpoczęto sukcesywne zasiedlanie budynków, szybko nazwanych przez kielczan „akwarium". Składający się z trzech gmachów kompleks, o łącznej powierzchni ponad 20 tysięcy metrów kw., oddawano do użytku stopniowo. Budynek główny „A", o dziesięciu kondygnacjach i ponad 10.400 m. kw., ukończono w 1970 r., siedmiokondygnacyjny budynek „C", z 8 tysiącami metrów kw. powierzchni - w 1971 r., a dwa lata później - najmniejszy, ale najbardziej charakterystyczny budynek „B". W tym ostatnim, nazwanym „okrąglakiem", na ponad 2 tysiącach m. kw. znalazły się sale konferencyjno-szkoleniowe oraz stołówka. Poza powierzchnią użytkową, niebagatelna jest także kubatura tych trzech gmachów - wynosi ona ponad 80 tysięcy metrów sześciennych, z czego blisko połowa przypada na budynek „A".

Źródło:

Ulica zaczyna się od ronda Herlinga-Grudzińskiego, gdzie krzyżuje się z ulicami: Ignacego Paderewskiego, Czarnowską, 1 Maja i Stefana Okrzei. Później krzyżuje się m.in. z ulicami Warszawską oraz Bodzentyńską i Starodomaszowską. Kończy się na skrzyżowaniu z ulicami: Sandomierską i Źródłową oraz al. Solidarności. Aleja IX Wieków Kielc jest stosunkowo młodą ulicą – wybudowana została na przełomie lat 60. i 70. XX wieku. Nazwę nadano w związku z obchodami 900-lecia Kielc, mimo iż nie ma potwierdzenia czy na rok 1970 lub 1971 przypadała ta rocznica. Ulica ta stanowiła fragment drogi państwowej 126 (przemianowanej w 1986 na DK74) do momentu wybudowania ulicy Łódzkiej pod koniec lat 90. XX wieku. Po zdegradowaniu pełniła przez kilkanaście lat rolę drogi wojewódzkiej nr 762 do momentu połączenia ulicy Zagnańskiej z przedłużeniem ul. Żelaznej (ul. Gosiewskiego) w 2013 roku. Od tego momentu ulica ma status drogi powiatowej. W miejscu obecnej południowej nitki alei, na zachód od ulicy Warszawskiej, znajdowała się ulica Starowarszawskie Przedmieście. Nazwa ulicy pochodziła od obszaru, na którym się znajdowała – już za bramami miejskimi utworzyło się tam przedmieście, zwane warszawskim. Była to ulica nieregularna, z zabudową niską. Przetrwała ona do końca lat 60. XX wieku, kiedy to zburzono okoliczne budynki i wybudowano aleję IX Wieków Kielc. Notatka informacyjna na podstawie Wikipedii.