Ulicą nazwaną od imienia zasłużonego dla miasta burmistrza Petera Gröninga [Portowa], dochodzimy do Bramy Młyńskiej [Mühlenthor] – wizytówki miasta, wzniesionej nad odnogą rzeki Iny i z widocznym herbem Stargardu. Jest to stara tzw. brama wodna, która z biegiem czasu została poddana różnym przeróbkom. W porównaniu ze starą zupełnie przebudowano budowlę. Pierwotny, ostrołukowy przepust pomiędzy wieżami zamieniono na sklepiony łukiem odcinkowym. Wieże zwieńczono stożkami. Nad dwuspadowym dachem wymurowano ścianę kurtynową. Powodem pośredniej konstrukcji było pochylenie zachodniej wieży, które jest widoczne do dziś. Od strony miasta, we wnęce znajduje się pomorski gryf. Prawdopodobnie powstanie bramy można datować na początek XV wieku, kiedy to w mieście nastąpił rozkwit handlu. W tym czasie kupieckie statki przewoziły zboże z żyznych stargardzkich pól w dół rzeki Iny do nadmorskich miast, a w pomieszczeniach Bramy Młyńskiej podobno kupcy zawierali transakcje handlowe. Już na początku XVI wieku wybudowano specjalny budynek giełdy w miejscu, w którym później znajdował się budynek kontroli celnej i podatkowej [Packhof]. W późniejszym okresie brama wodna straciła swoje znaczenie jako fortyfikacja obronna i stała się całkowicie zbędna. Związane to było z przeniesieniem Wielkiego Młyna, znajdującego się przy Grosser Wall [Bolesława Chrobrego] poza miasto. W latach 1820­1830 we wnętrzu Bramy Młyńskiej znajdowała się miejska izba zatrzymań, składająca się z dwóch pomieszczeń. 

/p>

W.S

 

Należy do najbardziej charakterystycznych budowli Stargardu. Zbudowana została prawdopodobnie w pierwszej połowie XV w., należy do unikatowych zabytków tego typu w Europie, zarówno przez funkcję jaką pełniła w średniowieczu, ale także ze względu na wyjątkową architekturę. Jej rysunek zamieszczony był na dawnych pieczęciach i w starym herbie miasta, który był w użytku jeszcze w XX w. Nazwa Brama Młyńska pochodzi od młyna, który został wybudowany obok na Kanale Młyńskim w latach 1240-1268. Brama spełniała funkcje kontrolne oraz była uprawniona do pobierania myta za przewóz towarów na rzece. W okresie PRL znajdował się tu punkt informacyjny PTTK, zaś później miało tu swoją siedzibę Stargardzkie Stowarzyszenie Miłośników Sztuk Plastycznych Brama. Obecnie brama portowa jest siedzibą Stargardzkiego Bractwa Rycerskiego "GRYF" które przejęło ją w 2007r. w wyniku przeprowadzonego konkursu.



Architektura



Brama została wzniesiona na podstawie prostokąta (14x6 m), jest dwukondygnacyjną budowlą z cegły. Stoi ona ponad korytem Kanału Młyńskiego, szerokość przepływu wynosi ok. 6 m. Brama kryta jest dachem czterospadowym z dwiema ośmiobocznymi wieżami o wysokości 28 m, które wystają ponad dach. Ponad przejazdem nad korytem rzeki od zewnątrz znajdują się dwa małe okienka strażnicze, zaś od strony miasta trzy. Elewacja murów zewnętrznych od strony miasta udekorowana jest dwiema blendami wypełnionymi lasowaniem z rozetą, które wzorowane są na kształtach na kolegiacie NMP. Wieże posiadają otwory strzelnicze i zębate zwieńczenia ścian (krendelaże) z ceglanymi hełmami w kształcie ostrosłupów zakończonych iglicami z kulami i gryfami. Podczas kolejnych remontów sylwetka bramy uległa zmianie. W pierwszej poł. XIX w. brama służyła jako areszt, łuk przejazdu zabudowany był wówczas ryglowanymi ścianami. W drugiej połowie XIX w. zabytek przekształcono w duchu neogotyku, zmieniając formę przejazdu i dodając liczne blanki, zaś w 1938 roku wygląd bramy został nieco uspokojony.



Źródło:

Autorzy: Licencja: [ CC-BY-SA 3.0]

Zabudowę ulicy stanowiły 2 lub 3 kondygnacyjne kamienice z lokalami usługowymi na parterze, o czym informowały liczne szyldy lub napisy na elewacjach budynków. Reprezentacyjny charakter ulicy widoczny jest w detalach architektonicznych. Uwagę widza zwracają drzwi widoczne po lewej, a także balkon i secesyjne kandelabry gazowe. Po prawej stronie dostrzec można skrzynkę na listy. Przy tej ulicy pod numerami 28/29 mieszkał Carl Rasch, właściciel fabryki likieru (niewielki fragment tej kamienicy widoczny jest na skraju pocztówki po lewej), kupiec Gustaw Luhde, mistrz rzeźnicki August Garbrecht. Po drugiej zaś stronie ulicy pod nr 8 mieścił się „Zajazd pod gwiazdą” Hermanna Fritza. Przy ulicy Wielkiego Wału były także nieruchomości będące własnością firmy F. J. Mampe. Do najbardziej znanych mieszkańców Grosser Wall należał właściciel fabryki sody i mydła Hermann Bumcke oraz nadburmistrz Hermann Pehlemann.

---------
Ze wspomnień Ingrid Schwichtenberg z domu Ziemer Zam. Stargard, Grosser Wall 17 (ul.Chrobrego)
"W czasie bombardowanie trzęsła się piwnica. Nagle ogromny huk. Światło zgasło, a nas rzuciło na ziemię. W świetke latarek kieszonkowych niewiele można było zobaczyć, wszystko spowijał gęsty pył.
Dopiero następnego dnia zobaczyliśmy, że siedzieliśmy przy kominie, do którego wpadła bomba, która nie eksplodowała.
Pomiędzy poszczególnymi falami nalotów mężczyźni chodzili na górę aby ugasić ewentualne pożary. Przymocowywali zasłony osłaniając nimi zniszczone wybuchami okna. Niektóre zdejmowali, aby nie zajęły się płomieniami od iskier i nie podpaliły mieszkań.
Kiedy od czterdziestu pięciu minut nie słychać było samolotów, wyszliśmy z piwnicy na zewnątrz. Nie mogliśmy uwierzyć własnym oczom, wszędzie pożary, dym zapierał nam oddech. Nasz dom wprawdzie jeszcze stał, ale wciąż słychać było eksplozje i dzwięki przypominające serie z karabinów maszynowych. Czy to były tylko odgłosy płomieni, czy jednak zapach nas nie mylił i wybuchały pancerfausty składowane w pobliżu szkoły oraz amunicja w spichlerzu Goldfarba?
Z powodu ogromnego żaru oraz coraz większego zadymienia musieliśmy się wydostać ze starego miasta. Mieliśmy nadzieję, że na zewnątrz, wśród ostałych budynków znajdziemy jakieś schronienie. Wzieliśmy nasz zapakowany wózek z szopy i ruszylismy w stronę osiedla, do mojego wujka mieszkającego przy Bismarckweg (ul.Wielkopolska). Wspinając się Johanisstrasse (ul.Chrobrego) musieliśmy się zatrzymać – nie tylko przez żar i dym, ale przez powstałą burzę ogniową. Przejście było niemal niemożliwe.
Całe śródmieście stało się morzem ognia. Nie dało się rozróżnić żadnych szczegółów."

żródło FB:Stargard in Pommern (W.S)

Ulice – Peter Gröningstrasse (ul. Portowa)

Peter Gröningstr. (ul. Portowa). Ulica biegła od Placu Gröninga (obecnie ul. Bolesława Chrobrego) do Kalkenbergstr. (obecnie ul. A. Struga). Swą pierwotną nazwę zawdzięczała Peterowi Gröningowi (1561–1631) – wybitnemu stargardzianinowi, burmistrzowi miasta i fundatorowi Collegium Groeningianum, późniejszego Gimnazjum Gröninga (dzisiejsze I Liceum Ogólnokształcące). W testamencie przekazał on znaczną sumę na fundację „dla ubogich, a zdolnych”, co uczyniło go jedną z najważniejszych postaci w historii Stargardu.

Ulica w 1872 r. liczyła 6 numerów, a w 1911 r. – już osiem. W tym czasie znajdowały się tu m.in. pralnia wojskowa oraz przytułek. (W.S)