„W 1879 roku pruski Prowincjonalny Związek Obrony Krajowej wystąpił z inicjatywą wzniesienia pomnika poświęconego cesarzowi Wilhelmowi I, jednakże odsłonięcie nastąpiło dopiero 10 lat później, 22 września 1889 roku. Pomnik stanął na Placu Działowym, przed nieistniejącym już budynkiem Generalnej Komendantury.
Pomnik przedstawiał cesarza Wilhelma I w mundurze, a przy cokole umieszczono dwie postaci kobiece, pierwsza uosabiała boginię zwycięstwa oraz Ojczyznę, opłakującą swych poległych synów. Odsłonięcie odbyło się bez udziału władz centralnych, a władzę duchowną reprezentował jedyny w historii niemiecki arcybiskup Gnieźnieński i Poznański – Julius Dinder. Twórcą pomnika był berliński rzeźbiarz Robert Baerwald, a monument uchodził za jeden z najlepszych pomników cesarza, samemu Baerwaldowi zaś zapewnił sławę. Pomnik został zburzony w kwietniu 1919 roku”.

Maciej Brzeziński