Zachowane przebud. k. to częściowo zrekonstruowany fragment zach. pierzei nieistniejącej już ul. Złote Koło, składający się z 6 domów z użytkowymi parterami i mieszkalnymi piętrami.



Trzy 4-kondygnacyjne domy o nrach 15-17 kryte da-chami w układzie kalenicowym powstały w czasach nowożytnych. Ich fasady ozdobione są bogatymi, ale częściowo zmienionymi po 1945 dekoracjami typu Zopf, analogicznymi, szczególnie w przypadku domu nr 17, do kamienic przy ul. św. Jadwigi 9-10, Składają się na nie m.in. gęsto rozmieszczone moty-wy rózg liktorskich, girland, medalionów z popiersiami, płycin podokiennych i masywnych nadokienników. Twórcą k. nr 17 byt zapewne Karl Gottfried Geissler. Pozostałe 3 k. mają fasady o częściowo zmienionej po 1945 dekoracji renes.-barok. (nr 11) i klasy' cyst, (nr 9 i nr 13). Dom nr 11 wyróżnia się ponadto szczytowym ustawieniem oraz, podobnie jak nry 9 i 13, 3-osiową szer. fasady.



Wnętrza domów zostały gruntownie zmienione w trakcie odbudowy po II wojnie światowej.



Jerzy Kos

Jedna z ulic wrocławskiego Starego Miasta, wychodząca z przylegającego do południowo zachodniego narożnika wrocławskiego Rynku Placu Solnego na zachód, aż do Podwala, z którym krzyżuje się w miejscu, gdzie niegdyś stała Brama Mikołajska, główna brama miejska od strony zachodniej. Do tej samej bramy dochodziła druga z głównych ulic tej części Starego Miasta, ulica św. Mikołaja, która zaczyna się w północno-zachodnim narożniku Rynku, przy kościele św. Elżbiety.

Ulica ma około pół kilometra i w połowie długości przecięta jest obecnie wytyczoną w latach 70. XX wieku (wzdłuż linii nieistniejącej już Czarnej Oławy pełniącej rolę średniowiecznej wewnętrznej fosy) trasą W-Z. W XIII wieku w tym miejscu ustawiona była Brama Ruska w linii umocnień wewnętrznych miasta. Bramę tę zlikwidowano, tak jak stojącą nieopodal w tej samej linii umocnień starą Bramą Mikołajską po tym, gdy w XIV wieku w linii fortyfikacji zewnętrznych (nad zachowaną do dziś Fosą Miejską) zbudowana została nowa Brama Mikołajska wspólna zarówno dla traktu Ruskiego, jak i Mikołajskiego.

Nazwa ulicy niemal nie uległa zmianie od średniowiecza (w 1345 odnotowana jako Rusyschin Gasse) i do 1945 nosiła nazwę Reusche Straße, potem krótko – ulicy Rosyjskiej.

Nieistniejąca współcześnie ulica we Wrocławiu, biegnąca niegdyś wzdłuż krawędzi zewnętrznej (zachodniej) Czarnej Oławy (fosy miejskiej wewnętrznej) na odcinku pomiędzy dzisiejszymi ul. św. Antoniego na południu i ul. Ruską na północnym wschodzie. Po przeciwnej stronie Czarnej Oławy, wzdłuż wewnętrznej linii dawnych fortyfikacji, przebiegała ul. Psie Budy.

Na Czarnej Oławie, w okolicy dzisiejszego skrzyżowania ul. Krupniczej i trasy W-Z (dzisiejszy pl. Bohaterów Getta), znajdował się od 1297 do 1813 roku młyn, zwany Młynem Siedmiu Kół (niem. Siebenradenmühle). Od tego obiektu zaułek Złote Koło nosił przez pewien czas (m.in. w XVIII wieku) nazwę auf dem Graben bei den sieben Raden (tłum.: nad fosą przy siedmiu kołach). Późniejsza nazwa Goldene Rade Gasse wywodzona jest od Zajazdu Przy Złotym Kole, który wzmiankowany jest m.in. w archiwaliach z roku 1680. Ulica zamieszkana była głównie przez tkaczy sukienników.

Po II wojnie światowej zabudowa Złotego Koła i okolicznych ulic była w znacznym stopniu zdewastowana i często służyła jako plenery polskich filmów wojennych i inscenizacji telewizyjnych (m.in. Teatru Sensacji). W roku 1971 posłużyła też jako plener fabularnego filmu kryminalnego pod zapożyczonym od jej nazwy tytułem Złote Koło. W latach 70. XX wieku, podczas przeprowadzania wrocławskiej trasy W-Z po linii dawnej Czarnej Oławy większość zabudowy Złotego Koła została wyburzona, jedynie część jej zachodniej pierzei (kamienice nr: 4, 5, 6, 7, 8) została zachowana i włączona do ul. Kazimierza Wielkiego (jako kamienice nr: 9, 11, 13, 15, 17).