Zachowane przebud. k. to częściowo zrekonstruowany fragment zach. pierzei nieistniejącej już ul. Złote Koło, składający się z 6 domów z użytkowymi parterami i mieszkalnymi piętrami.



Trzy 4-kondygnacyjne domy o nrach 15-17 kryte da-chami w układzie kalenicowym powstały w czasach nowożytnych. Ich fasady ozdobione są bogatymi, ale częściowo zmienionymi po 1945 dekoracjami typu Zopf, analogicznymi, szczególnie w przypadku domu nr 17, do kamienic przy ul. św. Jadwigi 9-10, Składają się na nie m.in. gęsto rozmieszczone moty-wy rózg liktorskich, girland, medalionów z popiersiami, płycin podokiennych i masywnych nadokienników. Twórcą k. nr 17 byt zapewne Karl Gottfried Geissler. Pozostałe 3 k. mają fasady o częściowo zmienionej po 1945 dekoracji renes.-barok. (nr 11) i klasy' cyst, (nr 9 i nr 13). Dom nr 11 wyróżnia się ponadto szczytowym ustawieniem oraz, podobnie jak nry 9 i 13, 3-osiową szer. fasady.



Wnętrza domów zostały gruntownie zmienione w trakcie odbudowy po II wojnie światowej.



Jerzy Kos

Jeden z nielicznych zachowanych do dziś zaułków w ścisłym centrum Starego Miasta, na zachód od Placu Solnego. Do 1945 nosił niemiecką nazwę Krull Straße (Johann Georg Krull był żyjącym w osiemnastym wieku kupcem wrocławskim, założycielem towarzystwa opieki nad ubogimi rzemieślnikami).

Równoległa do linii dawnej wewnętrznej fosy miejskiej (Czarnej Oławy; dziś przebiega po tej linii trasa W-Z) wytyczona w przestrzeni po zewnętrznej stronie pierwszych murów miejskich, między murem a fosą. Zaczynała się od Bramy Ruskiej (dziś skrzyżowanie z ul. Ruską) na północnym zachodzie, a kończyła Końskim Targiem (dzisiejsza ul. Szajnochy, dawniej Rosmarck, później Rossmarkt, będąca przedłużeniem Psich Bud) na południowym wschodzie. Pomiędzy Targiem Końskim a Psimi Budami od roku 1297 znajdował się Młyn Siedmiu Kół (napędzany był wodami Czarnej Oławy, która w średniowieczu pełniła rolę wewnętrznej fosy miejskiej) zlokalizowany na dzisiejszym pl. Bohaterów Getta, który dziś rozdziela obie ulice.

W 1394 zaułek określany był nazwą uff dem rosmarkte undir hunthewzern; później nosił miano Hundhäuser, Unterhäuser, wreszcie Hinterhäuser (odpowiednio "Psie", "Dolne" i wreszcie "Tylne Domy"). Już od 1382 potwierdzone jest istnienie drobnej zabudowy ("psich bud") w przestrzeni pomiędzy murem a fosą, niektóre z nich stanowiły oficyny posesji przy Placu Solnym oraz przy ul. Ruskiej, gdzie znajdowały się murowane renesansowe i gotyckie budynki. Zabudowa ta początkowo znajdowała się tylko przy północno-wschodniej pierzei zaułka; przylegająca do fosy pierzeja południowo-zachodnia pojawiła się dopiero w XV wieku.

Około roku 1911 patronem ulicy został J. G. Krull; ma ona około 140 metrów długości i dziś zachowały się kamienice tylko na pierzei od strony południowo-wschodniej, tj. tej, której zabudowa pojawiła się później.

Nieistniejąca współcześnie ulica we Wrocławiu, biegnąca niegdyś wzdłuż krawędzi zewnętrznej (zachodniej) Czarnej Oławy (fosy miejskiej wewnętrznej) na odcinku pomiędzy dzisiejszymi ul. św. Antoniego na południu i ul. Ruską na północnym wschodzie. Po przeciwnej stronie Czarnej Oławy, wzdłuż wewnętrznej linii dawnych fortyfikacji, przebiegała ul. Psie Budy.

Na Czarnej Oławie, w okolicy dzisiejszego skrzyżowania ul. Krupniczej i trasy W-Z (dzisiejszy pl. Bohaterów Getta), znajdował się od 1297 do 1813 roku młyn, zwany Młynem Siedmiu Kół (niem. Siebenradenmühle). Od tego obiektu zaułek Złote Koło nosił przez pewien czas (m.in. w XVIII wieku) nazwę auf dem Graben bei den sieben Raden (tłum.: nad fosą przy siedmiu kołach). Późniejsza nazwa Goldene Rade Gasse wywodzona jest od Zajazdu Przy Złotym Kole, który wzmiankowany jest m.in. w archiwaliach z roku 1680. Ulica zamieszkana była głównie przez tkaczy sukienników.

Po II wojnie światowej zabudowa Złotego Koła i okolicznych ulic była w znacznym stopniu zdewastowana i często służyła jako plenery polskich filmów wojennych i inscenizacji telewizyjnych (m.in. Teatru Sensacji). W roku 1971 posłużyła też jako plener fabularnego filmu kryminalnego pod zapożyczonym od jej nazwy tytułem Złote Koło. W latach 70. XX wieku, podczas przeprowadzania wrocławskiej trasy W-Z po linii dawnej Czarnej Oławy większość zabudowy Złotego Koła została wyburzona, jedynie część jej zachodniej pierzei (kamienice nr: 4, 5, 6, 7, 8) została zachowana i włączona do ul. Kazimierza Wielkiego (jako kamienice nr: 9, 11, 13, 15, 17).