 | Polska › woj. zachodniopomorskie › powiat stargardzki › Stargard › Rynek Staromiejski › Odwach |
Lata 1860-1876 , Odwach wzniesiony został około 1720 r. na potrzeby wojsk pruskich Wilhelma I. Jednopiętrowy budynek z 3-arkadowymi podcieniami parteru pokryty jest mansardowym dachem, podpartym na zdwojonych kolumnach krytego ganku na piętrze. W momencie wykonania tej fotografii budynek określany był jako Królewska Wartownia Główna (niem. Königliche Hauptwache) stargardzkiego garnizonu. Na ilustracji przed Odwachem widzimy budkę strażniczą oraz żołnierza na warcie. Na fotografii widzimy też kilku innych żołnierzy, którzy kryjąc się w cieniu arkad Odwachu, chcieli zapewne uniknąć sfotografowania. Na prawo od budki strażniczej ustawionych jest 12 karabinów na podpórkach oraz 9 wolnych podpórek bez broni, co może nam wskazywać, że obsada Wartowni liczyła 21 żołnierzy. Wejście do wnętrza Odwachu znajdowało się w południowej arkadzie. Brak jest też przejścia w stronę Ratusza, istniejącego obecnie w części parterowej budynku (ściana północna). Przed budynkiem, tuż obok budki strażniczej, stoi lampa oświetlenia gazowego. Widoczne jest wejście do kramów zlokalizowanych przy północnej ścianie Ratusza, które zlikwidowane zostały w latach 1868–1876. Natomiast Kamienica (obecnie przy Rynku Staromiejskim 3) Wzniesiona została prawdopodobnie około 1500 r. jako budynek „Nowej Giełdy”. Kamienica uległa spaleniu w 1635 r., a ze zrujnowanego budynku zaadoptowano przy odbudowie tylko jedną ścianę. Kamienicę odbudowano w tym samym czasie, kiedy wzniesiono sąsiedni budynek (obecnie przy Rynku Staromiejskim 4). W momencie robienia fotografii budynek miał adres Markt 14 (Rynek 14). Na fotografii widzimy front 3-kondygnacyjnej kamienicy z eklektyczną fasadą z czasów XIX w. Do wnętrza budynku prowadziły dwa wejścia. Nad pierwszym (od Odwachu) widnieje szyld firmy J. C. ZANTZ, zajmującej się handlem narzędziami tnącymi. Drugie wejście prowadziło do Rathswaage (wagi miejskiej) mieszczącej się w tym budynku. - info MAH Stargard.
|
Na stronie od 2020 styczeń
6 lat 3 miesiące 8 dni |
 |
inne obiekty wojskowe
|
Odwach - zabytkowy budynek w Stargardzie położony bezpośrednio na południe od ratusza i wysunięty ku zachodowi przed ratuszową fasadę.
Odwach wzniesiony został na początku lat dwudziestych XVIII wieku, jest budowlą barokową z arkadowymi podcieniami na parterze i krytym gankiem na piętrze, z mansardowym dachem. Nie dorównując wielkością ratuszowi i sąsiednim kamienicom, stanowi akcent ożywiający podziałami swych elewacji rynkową pierzeję, której rys monumentalny nadają wieże kościoła. Odwach pełnił funkcję głównej wartowni dla straży stargardzkiego garnizonu. W 1886 roku budynek zakupiło miasto. Remontowany w wielkim zakresie w latach 1900 i 1934, służył w XX wieku jako biblioteka. Po walkach o miasto w 1945 roku z odwachu pozostały jedynie mury obwodowe i część arkad do wysokości parteru. Wygląd zewnętrzny budynku został wiernie odtworzony, natomiast wnętrza połączono z sąsiednim domem i przystosowano do funkcji muzealnej. (?)
"Budynek na rynku zwany „Alte Wache" był kiedyś główną strażą garnizonową. W tym czasie znajdowała się tam budka wartownicza z „strzelnicą", a pod arkadami niewielkiego budynku znajdowały się karabiny żołnierzy pełniących wartę zaparkowane na trybunach. Specjalny stojak na waltornię i bęben na jednym fortepianie. Strażnik był na parterze, a na piętrze były dwa pokoje, z których jeden był dla dyżurnego oficera. Wartownię zniesiono tu dopiero w 1880 r., bo wtedy wojsko przeniosło się do nowych koszar grenadierów na stacji i od tego czasu przy swojej budce strażniczej stoi tam „strzelec”. Podstawy pod broń i przyrządy sygnalizacyjne pozostały pod arkady starej gwardii przez długi czas." Joachim Stampa (W.S)
Wypis adresu Markt 15 z księgi adresowej z roku 1937 r. - Aus dem Adressbuch von 1937
(Właściciel Gmina)
- Biuro meldunkowe mieszkańców.
- Grupa lokalna (okręgowa) Reichsluftschußbund, Stargard-Saabig. Tel. 2103.
- Urząd poborowy. (W.S)
Rynek jest obecnie największym skupiskiem cennych zabytków w mieście, znajdują się tu: Kolegiata Mariacka, Ratusz miejski, Odwach oraz barokowe kamieniczki. Po II wojnie światowej Rynek (podobnie jak duża część miasta) utracił swój pierwotny wygląd. Najpiękniejsze kamienice np. Loewen Aphoteke z 1487 czy kamienica wzorowana na fasadzie ratusza zostały zastąpione budynkami z wielkiej płyty.
W 1874 roku w centralnej części placu ustawiono pomnik Germanii - ku czci żołnierzy poległych w wojnie francusko-pruskiej. Monument został rozebrany jeszcze przed wybuchem wojny przez narodowych socjalistów.
Od średniowiecza do zakończenia II wojny światowej plac pełnił funkcje targowe wraz z okolicznymi Rynkami: Solnym, Mięsnym, Drzewnym stanowił miejskie centrum handlowe. Na początku XX wieku ulokowane były w Rynku agencja ubezpieczeniowa, bank, hotel, zakład kolonialny, restauracja, apteka, dom mody i in.
W planach rewitalizacji miasta do końca br. przewiduje się zamknięcia dla ruchu kołowego Rynku Staromiejskiego wraz z ulicami przyległymi. Przebudowana ma być płyta placu, zbudowane podziemne szalety, fontanna, i pozostała mała architektura.
Z Rynku wychodzi 5 ulic: Grodzka ( w dwóch kierunkach d. Poststr. i Radestr.), Mieszka I (d. Pyritzerstr.), Mariacka (d. An der Marienkirche) oraz Kramarska (d. Krammerstr.). Za
Po przejęciu władzy przez NSDAP w 1933 r. policja stargardzka została podzielona na ochronę, ochronę, policję drogową i porządkową, podzielona na dwa komisariaty policji w ratuszu i na dworcu kolejowym (Barnimstraße) z policją liczącą 32 funkcjonariuszy, z dobrze znane czako (cylindryczne nakrycie głowy przypominające hełm noszone przez policję po 1918 r.) z kokardą. Ponadto w domu przy Markt 14 na parterze znajdował się wydział kryminalny z 7 funkcjonariuszami, w ratuszu wydział handlowy z kontrolą żywności i cen oraz policja targowa z 4 doświadczonymi policjantami. Policja administracyjna składała się z 2 inspektorów miejskich. W 1937 r. szefem starogardzkiej komendy policji, której obszar obejmował obecnie dzielnicę miasta i osiedla Giesenfelde oraz Jägerhof, był nadinspektor policji Sandleben. Zadania policyjne od 1933 r. były w mieście bardzo zróżnicowane i jeszcze bardziej skomplikowały się w związku z przejęciem politycznym. „Reichsführer SS" został teraz także najwyższym szefem policji w całym kraju. Partia NSDAP coraz bardziej starała się ingerować w czysto policyjny obszar odpowiedzialności w naszym mieście. Na początku Druga wojna światowa, wprowadzenie reglamentacji żywności, dóbr konsumpcyjnych, zaciemnienie, zakaz słuchania zagranicznych rozgłośni radiowych, zawyżanie cen, gromadzenie zapasów i wiele innych rzeczy dodatkowo obciążyło działalność policji.(Wojtek W.S)