|
starsze nowsze oceń zdjęcie | skomentuj ocenę | 17 głosów | średnia głosów: 6
26 kwietnia 2020 , Ogólny widok na owczesną Kamienice Ferdynanda Koniakowskiego, obecnie dom przy Dworcowa 8.Skomentuj zdjęcie |
Dodane: 8 marca 2022, godz. 15:35:37 Autor zdjęcia: vetinari Rozmiar: 1325px x 2000px Aparat: Canon EOS 200D 1 / 125sƒ / 11ISO 10015mm
1 pobranie 251 odsłon 6 średnia ocen Poprzednie i następne zdjęcia vetinari Obiekty widoczne na zdjęciu Dworcowa 8 więcej zdjęć (3) Zbudowano: 1893 Dawniej: Kamienica Ferdynanda Koniakowskiego Kamienica przypisana była do dzielnicy Saska Kępa z numerem konskrypcyjnym 28 (w okresie międzywojnia zmieniony na 311). Numer posesji był 9 (w okresie międzywojnia zmieniony na 8). Budynek został wzniesiony w 1893 r. przez Alberta Dostala, który był zarazem jego pierwszym właścicielem. W lipcu 1895 r. został sprzedany za 13,5 tys. florenów Ferdynandowi Koniakowskiemu - inspektorowi Kolei Koszycko-Bogumińskiej. W 1897 r. Koniakowski obchodził rocznicę 25 lecia pracy zawodowej. Był m.in. członkiem Klubu Techników w Cieszynie od 1878 r. (Techniker-Club in Teschen). Zmarł w 1899 r. w wieku 64 lat. W 1903 r. wdowa Anna Julia Koniakowska sprzedała kamienicę za 28 tys. koron Albertinie Gallent - żonie Jakoba Gallenta inspektora oraz zawiadowcy stacji kolejowej w Cieszynie. Przed nabyciem kamienicy małżeństwo Gallentowie mieszkali w służbowym mieszkaniu budynku dworca kolejowego. Jakob Gallent na początku kariery zawodowej pełnił w latach 1872-1888 funkcję zawiadowcy stacji kolejowej w Boguminie (jego poprzednikiem był Franz Illich), po czym przeprowadził się do Cieszyna (przeszedł na emeryturę w 1904 r.). Podobnie jak Ferdynand Koniakowski należał do Klubu Techników w Cieszynie (od 1892 r.). Ponadto był tzw. członkiem wspierającym Cieszyńskiego Męskiego Stowarzyszenia Śpiewaczego (Teschner Männer-Gesangvereines). W latach 1897-1900 oraz 1900-1903 angażował się politycznie wchodząc w skład Wydziału Gminnego. W czasie I wś. jego czterej synowie walczyli na frontach zdobywając liczne odznaczenia - tak pisała Gwiazdka Cieszyńska: 1915 Albert Gallent, c. i k. kapitan przy 27. pułku piechoty i nadinżynier Franciszek Gallent, porucznik rezerwowy przy artylerii polowej, synowie pensjonowanego inspektora kolei Koszycko-Bogumińskiej p. Jakóba Gallenta, zostali za okazaną waleczność pierwszy Signum Laudis a drugi wojskowym krzyżem zasługi z wojenną dekoracją odznaczeni. 1916 Ernest Gallent c. k. rotmistrz w 3. c. k. pułku ułanów odznaczony został wojskowym krzyżem zasługi trzeciej klasy z dekoracją wojenną. E. Gallent jest czwartym z udekorowanych synów p. Jakóba Gallenta, inspektora kolei w Cieszynie. 1916 Jakób Gallent, kapitan przy kancelarii J. Ces. Mości, otrzymał żelazny krzyż 2. kl. Odznaczony jest synem p. Gallenta, inspektora K.B.K. na emeryturze w Cieszynie i za waleczne zachowanie się wobec wroga otrzymał swego czasu Signum Laudis i wojskowy krzyż zasługi 3. kl. z dekor. woj. Jakob Gallent senior zmarł najprawdopodobniej około 1920 r. (rodzina Gallentów spoczywa w grobowcu na cmentarzu komunalnym w Cieszynie), albowiem od co najmniej czerwca 1920 r. nowym właścicielem kamienicy był Gustav Felix (żydowskiego wyznania), który wcześniej prowadził sklep z wyrobami bawełnianymi w kamienicy przy ul. Dworcowej 19 . W 1924 r. zlecił adaptację pomieszczeń piwnicznych do celów handlowych. Za sprawą przebudowy, którą wykonał Carl Friedrich uzyskano dwa duże pomieszczenia z osobnymi wejściami oraz witrynami sklepowymi. Najprawdopodobniej w 1929 r. dom zakupiła Anna Flach z Karwiny, która w tym samym roku zleciła dobudowanie trzeciej kondygnacji. Prace te wykonała firma Eugena Fuldy. W 1935 r. miała miejsce nieduża rozbudowa okna witrynowego w części pomieszczeń handlowych. Prace te przeprowadziła firma Vojtěch Brejžek & Vilém Beier. Po wygospodarowaniu pomieszczeń handlowych znajdowały się w nich sklepy, które z biegiem lat zmieniały swoich dzierżawców. Najpierw mieścił się w nich sklep z artykułami bawełnianymi Gustava Felixa oraz sklep obuwniczy od czerwca 1924 Ludwika Zapletala (czerwiec 1924 r.), który w 1927 r. przejęła Tereza Kantor. W kolejnych latach działał tu sklep obuwniczy Terezy Klus (może chodzi o Terezę Kantor, która wyszła za mąż?) oraz handlarz skórą Abraham Grün. Od 1935 r. znajdowała się tu cukiernia prowadzona przez Janinę Branną, gdzie sprzedawano także kartki pocztowe Karla Eduarda Feitzingera. Oprócz sklepów prowadzili w tym miejscu swoją działalność szewc Johann Keller, a także handlarz z drobiem Emanuel Flach (żona Josefina zmarła w 1933 r. w wieku 76 lat, została pochowana na cmentarzu żydowskim w Czeskim Cieszynie). Od co najmniej 1933 r. znajdował się tu sekretariat Żydowskiej Gminy Wyznaniowej (pierwotnie mieścił w kamienicy przy ul. Saska Kępa ), który następnie został przeniesiony do nowo-wybudowanej synagogi przy ul. Schillera . W 1939 r. otwarł tu swój gabinet lekarski Kurt Flach. Krótko po II wś. właścicielem kamienicy był tenże Kurt Flach. ul. Dworcowa (Nádražní) więcej zdjęć (788) Ulica powstała w 1888 r. i przypisana była do dzielnic Saska Kępa oraz Kamieniec. Pierwszy raz o konieczności budowy drogi informowała prasa lokalna w styczniu 1887 r. Potrzeba ta wynikała z podjętej w 1885 r. decyzji o budowie nowego dworca kolejowego w miejscu, do którego nie prowadziła żadna droga lub chociażby ścieżka. Po raz pierwszy przebieg przyszłej drogi został zaznaczony na mapie miasta z 1885 r., aczkolwiek na mapie z 1883 r. (latarnie uliczne) zarys ten również się pojawia, jednak nitka ta została nałożona później - rewizja. Zatwierdzenie trajektorii drogi przez władze miasta potwierdza wydana w 1885 r. zgoda na budowę rogowej kamienicy , która jako pierwsza określiła przebieg komunikacji względem narożnika z ul. Saska Kępa. Na budowę drogi został rozpisany w grudniu 1887 r. przetarg. Prace były nadzorowane i najprawdopodobniej również finansowane przez "Biuro budownicze sekcji Kolei Północnej" (Baubüro der Nordbahn-Section Teschen). Droga prowadziła przez działki należące do Johanna Tetli. We wrześniu 1888 r. musiano z powodu budowy gmachu dworca kolejowego przenieść główny gazociąg. Nazwa robocza ulicy brzmiała Zufahrtsstraße (droga dojazdowa). Od 1888 r. pojawia się nazwa Bahnstrasse. Właściwą nazwę ulicy nadano w marcu 1892 r. i brzmiała Bahnhofstrasse (w polskiej prasie stosowano nazwę ul. Kolejowa). Jej nazwa odnosiła się do nowego dworca kolejowego . W 1889 r. mieszkańcy skarżyli się na brak chodnika, dlatego w październiku tego samego roku został wykonany od strony torowiska. Chodnik ten o nawierzchni piaszczystej połączył się z istniejącym już odcinkiem przed samym budynkiem dworca kolejowego, który był wykonany z trwałego materiału jakim były kamienne płyty. W kwietniu 1891 r. i 1892 r. mieszkańcy miasta ponownie skarżyli się na brak chodników z prawdziwego zdarzenia. Uważano to za skandal, by dwa lata po wzniesieniu nowego dworca nadal ich nie było. Zwracano uwagę, że w ulewne dni powstawało błoto, przez które musiano się przedzierać lub skakać ponad kałużami. Przekonywano, że nie wszystkich stać na korzystanie z dorożki. Sugerowano, by tak bogate instytucje prywatne, jak Kolej Koszycko-Bogumińska oraz Kolej Miast Śląskich, same wybudowały, choć skromne chodniki. W 1894 r. poprowadzono wzdłuż drogi wodociąg. W 1895 r. wybrukowano odcinek drogi pomiędzy ul. Saska Kępa i obecną ul. Štefánika. Przy tej okazji prasa lokalna ironicznie odnotowała, iż dla koni ulica ta została usłana kostką brukową, natomiast dla ludzi wciąż nie ma chodników. Ponadto napisano: w skomplikowanych relacjach prawnych, które odnoszą się do tej drogi, nie wiadomo, kto powinien być pociągnięty do odpowiedzialności. W październiku 1897 r. wykonano chodnik z prawdziwego zdarzenia, który zastąpił w ten sposób istniejący od 1889 r. chodnik o piaszczystej nawierzchni. Przy okazji prasa lokalna przypominała władzom miasta, by dbali o czystość chodników. Koszty z tym związane zostały podzielone pomiędzy miasto, Powiatowy Wydział Drogowy, Kolej Koszycko-Bogumińską oraz Kolej Miast Śląskich. W tym samym roku wykonano kanalizację ściekową, która biegła wzdłuż hotelu "Central Bahnhof" a następnie skręcała w stronę obecnej ul. Štefánika. W 1900 r. odnowiono od strony stacji kolejowej stary drewniany płot (wzdłuż całej ulicy). W kwietniu 1905 r. władze miasta rozważała naprzeciw dworca zbudować gmach teatru. Chodziło o jeden z trzech wariantów lokalizacji. W 1906 r. droga została wydłużona o odcinek pomiędzy obecną ul. Graniczną i Strzelniczą. Wcześniej, ulica ta należała do tzw. Nowej Sibicy - dzielnicy sąsiedniej wsi Sibica . W Książce Adresowej Cieszyna z 1906 r. widnieje adnotacja: Die zu Teschen gehörenden käufer von Neu - Schibitz (należąca do Cieszyna nabyta od Nowej Sibicy). Na odcinek ten nawiązywała droga wewnętrzna dworca towarowego . W marcu 1920 r. zarząd Kolei Koszycko-Bogumińskiej zamierzał w miejscu, gdzie obecnie znajduje się Hotel Piast oraz sąsiednie budynki aż po skrzyżowanie z obecną ul. Čapka. wybudować nowy dworzec kolejowy (patrz plany). Pierwsze tego typu zamiary można wyśledzić już w styczniu 1917 r., wtedy koszt nowego gmachu obliczono na 2 miliony koron. Powodem miał być wzmożony ruch kolejowy, któremu nie starczał już stary dworzec. Oprócz budynku dworca zamierzano również wznieść budynki dla dyrekcji, która jak dotąd wynajmowała prywatne lokale przy ul. Hoheneggera. Dla tak ambitnego celu zarezerwowała sobie u władz miasta parcelę sięgającą aż po drukarnię Kutzera. Ponieważ gmach nowego dworca stanąłby na samym środku ul. Dworcowej, wobec czego ulica ta stałaby się nie przejezdną. Dlatego budowniczy Carl Friedrich przedstawił projekt nowego połączenia ul. Strzelniczej z ul. Główną. Nowa linia miała biec ul. Havlíčka, przecinając rynek i nawiązując na ul. Ruchu Oporu. Oprócz nowego gmachu dworca kolejowego rozważano również inny wariant, a mianowicie budowę gmachu dla dyrekcji Towarzystwa Górniczo-Hutniczego (TGH powstało 1 stycznia 1906 r.). Ten wariant pojawił się już w 1906 r. - budowniczym miał zostać Albert Dostal. Oprócz tego zaistniał jeszcze trzeci wariant, który wniosła Macierz Szkolna dla Księstwa Cieszyńskiego, która w tym samym miejscu planowała zbudować tzw. konsum nauczycielski. Ostatecznie budynek ten stanął przy ul. Illicha . Należy dodać, iż obszar zarezerwowany dla nowego dworca kolejowego nie został nigdy zabudowany, w wyniku czego powstał istniejący po dziś dzień szeroki bulwar. Trzeba jednak zaznaczyć, iż obszar ten został około 1927 r. zwężony o 15 m, albowiem władze miasta uznały, iż na części niewykorzystanej działki można by zbudować kamienice. W marcu 1920 r. na posiedzeniu gminnym uchwalono rozszerzyć dotychczasową ścieżkę prowadzącą wzdłuż nasypu kolejowego pomiędzy ul. Wiaduktową i ul. Saska Kępa. Po regulacji miała posiadać 15 m szeroką jezdnię i miała służyć pieszym oraz motoryzacji. Oprócz tego podjęto uchwałę o sprzedaniu tzw. działek Altmanna (działki te znajdowały się w miejscu wspominanej ścieżki), które były mieniem miasta i które przeznaczono pod zabudowę. Regulacja (tylko fragmentaryczna) owej ścieżki przebiegła dopiero w 1921 r. Do użytku publicznego oddano ją 20 października 1921 r., co miało ścisły związek z otwarciem w tym miejscu przyziemnych pawilonów handlowych . Pawilony te były rozwiązaniem tymczasowym, zanim zostaną zaprojektowane i wybudowane nowe kamienice. W tym okresie odcinek ten nie był jeszcze częścią składową ul. Dworcowej, dlatego też posiadał własną nazwę, którą zaproponował pod koniec 1926 r. ing. Walter Fulda. W języku czeskim stosowano nazwę: Na valech, U hráze lub Na hrázi. W języku niemieckim stosowano nazwę: Am Damm, natomiast w języku polskim: Na grobli, Na nasypie lub U tamy. Nazwa ta odnosiła się do pobliskiego wysokiego nasypu kolejowego. W 1929 r. na odcinku tym wykonano kanalizację ściekową, którą przeprowadził Anton Wicherek oraz wodociąg, który zrealizował Max Wrana. Ponadto w październiku tego samego roku przebiegła regulacja polegająca na rozbudowie dotychczasowej ścieżki na ulicę z prawdziwego zdarzenia. Początkiem 1930 r. nawierzchnię wybrukowało przedsiębiorstwo Rudolfa Pierniczka. Prace te poprzedzał przetarg, do którego zgłosiły się aż cztery firmy, najtańsze były: Czeczotka z Opawy (81700 kcz) oraz Pierniczek (82600 kcz). Oficjalne otwarcie nowego odcinka drogi, która została wcielona do ul. Dworcowej, nastąpiło 26 maja 1930 r. o godzinie 10:00. W 1925 r. miasto zakupiło 10 małych i tyle samo dużych kubłów na śmieci, które zainstalowano m.in. wzdłuż ul. Dworcowej. W 1926 r. na odcinku, gdzie dotąd obszar był niezabudowany (m.in. przed dworcem kolejowym), powstały nowe kępki zieleni oraz posadzono drzewka. W ten sposób nawiązano na istniejące już fragmenty w zabudowanej części ulicy. Ponadto pasma zieleni zostały ogrodzone ozdobnym płotkiem. Natomiast pierwotne ogrodzenia z drutu zostały usunięte, gdyż były niewystarczające i nie zabraniały dziatwie w deptaniu trawy. Również w tym samym roku przeprowadzono kanalizację ściekową (chodziło o pierwotny odcinek ul. Dworcowej) prace te przeprowadziła firma budowlana Maxa Wrany. W 1930 r. zainstalowano pompę stacji benzynowej. W tym samym roku poszerzono chodnik na odcinku od skrzyżowania z ul. Saska Kępa po skrzyżowanie z ul. Štefánika. Chodnik o szerokości 2,5 m i pokryto asfaltem. Również w tym samym roku Stowarzyszenie dla upiększania miasta zainstalowało wzdłuż nowego odcinka ulicy, gdzie dotychczas znajdowały się cztery stare ławki zupełnie nowe i wygodne a w roku następnym żywopłot. W czerwcu 1931 r. kładziono kabel telefoniczny z nowego budynku poczty do polskiej części miasta. W styczniu 1933 r. został zamknięty dla ruchu samochodowego odcinek pomiędzy ul. Wiaduktową i ul. Saska Kępa. Za nieprzestrzeganie tego zakazu karano kwotą wysokości 5 kcz. W listopadzie 1933 r. władze miasta odrzuciły projekt budowy pawilonu fryzjerskiego na działce należącej do dworca kolejowego, który znajdował się na przeciw hotelu "Central". Główny sprzeciw wyrażało Stowarzyszenie dla upiększania miasta. Ponadto zwracano uwagę, że w mieście znajduje się dużo pustych lokali handlowych, gdzie zakład fryzjerski mógłby się znaleźć. Innym argumentem sprzeciwu była nieestetyczność takiego pawilonu (budy). Również w listopadzie tego samego roku przeprowadzono brukowanie narożnika pomiędzy hotelem Polonia, sklepem Červenki oraz gazownią miejską. W 1935 r. w pobliżu przejścia podziemnego Demelloch zamierzano zainstalować zegar. Było to podyktowane usunięciem zegara z kamienicy Antonii Doffek przy obecnej ul. Głównej . Ostatecznie zegar pojawił się na rogowej kamienicy Pollaka w 1936 r. W 1937 r. na ulicy doszło do wypadku - został przejechany samochodem zamiatacz uliczny Juraszek. W 1938 r. Stowarzyszenia Opieki i Upiększania Zieleni zamierzało zakupić stację meteorologiczną, która miała stanąć naprzeciw dworca kolejowego. W tym samym roku "národní združení" zamierzało zbudować pomnik Kramářowi. Jako jedno z miejsc proponowano przed dworcem kolejowym. Od 1 lutego 1939 r. sprzed dworca kolejowego wyruszał autobus przedsiębiorstwa komunikacyjnego Jana Molina . Miejskie autobusy kursowały pomiędzy dworcem kolejowym a Powiatową Kasą Chorych co 15 minut. W lipcu 1939 r. powstał tzw. policyjny odwach, który miał usprawnić służbę policji o bezpieczeństwo w tej części miasta. W tym samym okresie narożniki na głównych skrzyżowaniach ogrodzono łańcuszkami z racji bezpieczeństwa przechodniów przed samochodami. Zmiany nazwy ulicy były następujące: 1920 - 1938 Bahnhofstrasse – Nádražní ulice. W języku polskim stosowano nieoficjalną nazwę ul. Dworcowa, gdyż w tym okresie miasto posiadało tylko czesko-niemieckie nazwy ulic. Po przyłączeniu w październiku 1938 r. Czeskiego Cieszyna do Polski jej nazwę zmieniono na ul. Gen. Bortnowskiego. W latach 1939 -1945 Bahnhofstrasse, 1945 – 1948 ul. Nádražní, 1948 - 1990 ul. Gottwaldova, od 7 lutego 1990 r. aż po współczesność ul. Nádražní. Po wprowadzeniu dwujęzycznych nazw ulic w 2007 r. również ul. Dworcowa. |