Linia tramwajowa 39 w oryginalnej odsłonie kursowała na trasie Chorzów pl. 1 Maja (Rynek) - Świętochłowice - Piaśniki - Bytom pl. Sikorskiego w okresie od 26.02.1982 do 3.09.1989.

W roku 2000 pojawiła się ponownie, ale na innej trasie. Oto krótka historia:

3 miesiące po przejęciu organizowania komunikacji tramwajowej przez KZK GOP okazało się, że nie ma kto płacić za kursowanie linii 8 po terenie Piekar Śląskich. Miasto to nie było wówczas członkiem KZK GOP, lecz innego związku komunikacyjnego - MZKP Tarnowskie Góry. Trwające kilka tygodni przepychanki i rozmowy doprowadziły do tego, że od 22.05.2000 KZK GOP ograniczył kursowanie linii 8 do jednego pociągu kursującego co godzinę. Pozostałe kursy zostały skrócone do pierwszego przystanku za granicą miasta (Brzeziny Śląskie Stare Osiedle) i nazwane linią 39 - z uwagi na brak pętli linię tę obsługiwały dwukierunkowe wahadłowe składy 2x111N (a często również w rezerwie wagon typu N). Ta kuriozalna sytuacja trwała jednak tylko kilkanaście dni i od 01.06.2000 powrócił poprzedni rozkład jazdy.

Linię tramwajową na wschód od Bytomia poprowadzono w 1927 roku. Wówczas otwarto linię, której trasa biegła z Rynku w Bytomiu ulicą Krakowską przez Pogodę do powstałej w tym samym czasie kopalni rud metali nieżelaznych "Nowy Orzeł Biały". W latach 1952-1958 w trzech etapach linię tę przedłużono do Brzezin Śląskich, a końcowy przystanek zlokalizowano przy granicy z miejscowością Dąbrówka Wielka - dalszemu przedłużeniu trasy stanął na przeszkodzie zbyt wąski wiadukt drogowy pod linią kolejową Chorzów Stary - Brzeziny Śląskie. Wiaduktu nie przebudowano i przed nasypem kolejowym wybudowano pętlę torową. Pod koniec 1956 roku rozebrano odcinek toru na ulicy Krakowskiej w Bytomiu (na odcinku od Pogody do Rynku) - od tego czasu tramwaje kursują ulicą Katowicką.

Trasą z Bytomia do Dąbrówki Wielkiej kursowały następujące linie tramwajowe:

• I: Bytom Kopalnia Nowy Orzeł Biały - Rynek - Karb - Miechowice - Rokitnica - Wieszowa / Helenka (1927-1939),


• 33: Bytom Kopalnia Nowy Orzeł Biały - Rynek - Zajezdnia (1939-03.1951),


• 35: Bytom Zajezdnia - Rynek - Kopalnia Nowy Orzeł Biały (03.1951-26.01.1952),


• 35: Bytom Zajezdnia - Rynek - Kopalnia Nowy Orzeł Biały - Brzeziny Śląskie (27.01.1952-31.12.1956),


• 8: Brzeziny Śląskie - Bytom Pogoda - Szarlej - Piekary Śląskie (01.01.1957-03.12.1958),


• 8: Dąbrówka Wielka - Brzeziny Śląskie - Bytom Pogoda - Szarlej - Piekary Śląskie (04.12.1958-26.04.1979),


• 8: Dąbrówka Wielka - Brzeziny Śląskie - Bytom Pogoda - Szarlej (27.04.1979-31.08.1980),


• 8: Dąbrówka Wielka - Brzeziny Śląskie - Pogoda - Bytom Plac Sikorskiego (01.09.1980-31.10.1995),


• 8: Dąbrówka Wielka - Brzeziny Śląskie - Pogoda - Plac Sikorskiego - Bytom Szkoła Górnicza (ob. Politechnika Śląska) (01.11.1995-31.03.2006),


• 39: Brzeziny Śląskie Stare Osiedle - Pogoda - Plac Sikorskiego - Bytom Szkoła Górnicza (22.05.2000-31.05.2000).

Sama linia 8 jest dużo starsza - swój początek ma w pierwszej linii tramwajowej na Górnym Śląsku uruchomionej 27.05.1894 na trasie Bytom Dworzec PKP - Pogoda - Szarlej - Piekary Śląskie (w trakcji parowej). Tablice z numerem 8 pojawiły na tramwajach w 1926 roku - wówczas linie o takim numerze kursowały na trasach Szombierki - Bytom (po stronie niemieckiej, dzisiejsza linia 9) oraz od 1931 roku na trasie Łagiewniki - Lipiny (po stronie polskiej, dzisiejsza linia 17). Na trasie piekarskiej numer 8 pojawił się pierwszy raz na przełomie lat 1939/40 - wówczas linia tramwajowa kursowała na trasie Bytom Pogoda - Szarlej (od 12.1949 do centrum Piekar Śląskich).

Kilka słów o rozkładach jazdy. Rozkład jazdy WPK Stalinogród z 01.01.1955 podaje, że linia 35 z Brzezin Śląskich do Bytomia odjeżdżała codziennie co 20 minut, a czas jazdy wynosił 21 minut. 01.01.1974 linia 8 (na trasie Dąbrówka Wielka - Bytom Pogoda - Piekary Śląskie) miala długość 9,64 km (czas przejazdu 36 min.), kursowała co 17 minut codziennie i była obsługiwana przez 5 pociągów (w dni robocze z doczepami, w dni świąteczne solo, w godzinach szczytu obsługę wspomagał jeden dodatkowy pociąg szczytowy obsługiwany wagonem silnikowym). Taka częstotliwość kursowania utrzymała się do roku 1980 - od 18.04.1980 zmieniono ją na 18-minutową (kursowały 4 pociągi wraz z doczepami). Pół roku później zlikwidowano linię do Szarleja i linia 8 ulokowała swój przystanek końcowy na Placu Sikorskiego w Bytomiu - od tego momentu linię przestały obsługiwać wagony typu N, a zaczęły 105N - początkowo kursowały trzy pociągi 2x105N (co 18 minut).

W latach 90-tych kilkukrotnie zmieniano częstotliwość kursowania i wielkość taboru:

• 22.01.1990 - w dni robocze co 15 minut (3 poc. 1x105N), w dni świąteczne co 20 minut (2 poc. 1x105N),


• 01.05.1991 - codziennie co 25 minut (2 poc. 2x105N),


• 19.04.1992 - w dni świąteczne 1x105N,


• ok. 1991/92 - w dni robocze zamieniono tabor na 2x105N (3 poc.), co odwołano 01.09.1992 (wówczas na linii 8 przestały kursować składy),


• 01.10.1992 - codziennie co 18 minut (3 poc.),


• 18.01.1993 - w dni świąteczne co 25 minut (2 poc.),


• 20.09.1993 - codziennie co 25 minut (2 poc.),


• 01.11.1995 - wydłużenie linii do Szkoły Górniczej (ob. Politechnika Śląska) - codziennie co 20 min (3 poc.).

Ten ostatni układ, czyli linia kursująca codziennie co 20 minut i obsługiwana trzema pociągami 1x105N utrzymał się najdłużej, bo aż do 29.06.2001. Od następnego dnia w dni wolne (soboty, niedziele i święta) linia zaczęła kursować co 28 minut (zmiana modułu związana była z koordynacją z linia 41). Od 21.12.2002 podobny moduł wprowadzono również w dni robocze, w godzinach szczytu ponadto wyjeżdżał dodatkowy czwarty pociąg (poza szczytem włączał się na linię 30), który pozwalał wprowadzić chwilową 14-minutową częstotliwość w niektórych godzinach kursowania - była to najwyższa częstotliwość linii 8 w historii. Pociąg 84 zniknął z rozkładu jazdy od 01.11.2004 - od tego momentu linia kursowała codziennie co 28 minut. Ostatni rozkład jazdy, obowiązujący od 03.12.2005 również zakładał taką częstotliwość kursowania (obsługa przez 3 pociągi taborem typu 1x105N).

Na trasie do Brzezin Śląskich w ciągu ostatnich kilkunastu lat nie prowadzono kursów nocnych. W 1955 roku rozkład jazdy podaje dwa takie kursy, na trasie Brzeziny Śląskie - Rozbark Stacja Ruchu.

Linię obsługiwały zawsze zajezdnie zlokalizowane na terenie Bytomia. W 1949 roku była to zajezdnia Rozbark, później zajezdnia przy ulicy Piekarskiej. Po jej zamknięciu w latach 60-tych obsługę linii przejęła nowowybudowana zajezdnia Stroszek (wówczas nazywana Radzionków), która obsługiwała ją aż do ostatniego dnia jej funkcjonowania.

Wspominając o rozkładach jazdy nie można nie przypomnieć epizodu z maja 2000 roku. Mianowicie 3 miesiące po przejęciu organizowania komunikacji tramwajowej przez KZK GOP okazało się, że nie ma kto płacić za kursowanie linii 8 po terenie Piekar Śląskich. Miasto to nie jest członkiem KZK GOP, lecz MZKP Tarnowskie Góry. Trwające kilka tygodni przepychanki i rozmowy doprowadziły do tego, że od 22.05.2000 KZK GOP ograniczył kursowanie linii 8 do jednego pociągu kursującego co godzinę. Pozostałe kursy zostały skrócone do pierwszego przystanku za granicą miasta (Brzeziny Śląskie Stare Osiedle) i nazwane linią 39 - z uwagi na brak pętli linię tę obsługiwały dwukierunkowe wahadłowe składy 2x111N (a często również w rezerwie wagon typu N). Ta kuriozalna sytuacja trwała jednak tylko kilkanaście dni i od 01.06.2000 powrócił poprzedni rozkład jazdy.

Źródło: