Cmentarz Górczyński to jeden z najstarszych poznańskich cmentarzy, gdzie na obszarze ośmiu hektarów niemalże nieprzerwanie od 100 lat trwają pochówki. Odbija w sobie dzieje wielu pokoleń mieszkańców nie tylko naszego miasta, których doczesne szczątki tu spoczywają. Za tysiącami nagrobków, na których bardziej skrótowo zapisana jest data narodzin i śmierci, kryje się niepowtarzalna historia spoczywającego tam człowieka. Cmentarz kiedyś usytuowany wśród pól, na dalekich obrzeżach powoli rozrastającego się Poznania, dzisiaj pozostaje oazą ciszy i zadumy, mimo że już wchłonięty przez wielką aglomerację, gdzie tuż za jego ogrodzeniem krzyżują się ruchliwe komunikacyjne arterie. Cmentarz Górczyński, który powstał w 1910 r. przy ówczesnej Szosie Okrężnej, dziś znajduje się między ulicami: Piotra Ściegiennego, Albańską, Augustyna Kordeckiego, Górniczą i Pogodną. Jego powierzchnia wynosi 81 979 m kw., a kształt zbliżony jest do prostokąta o średniej długości 361 m i średniej szerokości 232 m. Wzdłuż osi cmentarza, zorientowanej w kierunku północ-południe, biegnie aleja główna z siecią poprzecznych i równoległych ciągów pieszych. Na 1/3 długości alei głównej znajduje się neogotycka kaplica cmentarna, a po lewej stronie od bramy budynek biura cmentarnego i WC. Na kompozycję górczyńskiej nekropolii wpływ miała ówczesna tendencja polegająca na przenoszeniu doświadczeń sztuki ogrodowej do sfery cmentarnej. Po obu stronach alei głównej rosną lipy, a wzdłuż alei poprzecznych, począwszy od kaplicy, rzędy jesionów i klonów. Podczas przeprowadzonej jesienią 1991 roku inwentaryzacji zieleni doliczono się 584 drzew i krzewów należących do 41 gatunków. Oprócz wymienionych gatunków występowały m.in. dęby szypułkowate, wiązy, wiśnie i grusze pospolite oraz tuje. Pierwotnie cmentarz ogrodzony był z trzech stron drewnianym płotem, zastąpionym w latach 30. XX wieku metalową siatką, a w 2000 roku – płotem murowanym. Od frontu zamknięty jest kutym żeliwnym parkanem. Wejście główne stanowi dwuskrzydłowa brama wykonana przez poznańską firmę S. Żuromskiego.

W centrum cmentarza znajduje się wysoki, 5-metrowy krzyż. Pod nim w 1928 roku pochowano pierwszego proboszcza parafii Matki Boskiej Bolesnej, ks. Kazimierza Malińskiego. Promieniście wokół krzyża rozmieszczone są groby jeszcze trzynastu księży. Druga kwatera księży, z krzyżem poświęconym pamięci błogosławionego ks. Jerzego Popiełuszki, znajduje się przed kaplicą cmentarną. Groby kapłanów są położone także w innych miejscach cmentarza. Wyodrębnione miejsca spoczynku mają również siostry zakonne. Przed kaplicą znajduje się wspólny grób pierwszych poległych powstańców wielkopolskich, a informacja o udziale w tym powstaniu widnieje na grobach wielu pochowanych na cmentarzu osób. Na cmentarzu znajdują się również dwie zbiorowe mogiły ofiar terroru hitlerowskiego znajdują się, a także groby wielu uczestników czynów niepodległościowych, działaczy społecznych i politycznych, artystów, naukowców, lekarzy, inżynierów, nauczycieli i ludzi różnych innych profesji. Aktualnie na cmentarzu jest ponad 20 tys. grobów, a podczas stuletniej historii cmentarza pochowano ok. 60 tys. osób. Zabytkowy Cmentarz Górczyński przez deformację alei i zatłoczenie kwater stracił wiele ze swej pierwotnej estetyki i funkcjonalności, lecz walory estetyczne zabytkowych i pojawiających się nagrobków w pewnym stopniu rekompensują ten mankament. Ze względu na wybitne walory kulturowe cmentarz ten powinien w jak najlepszym stanie przetrwać jako świadek życia wielu pokoleń.

Źródło: