starsze
nowsze
1
1+
2-
2
2+
3-
3
3+
4-
4
4+
5-
5
5+
6-
6
oceń zdjęcie | skomentuj ocenę | 1 głos | średnia głosów: 6
Skomentuj zdjęcie
Kluskaszczecińska
+1 głosów:1
skąd info że pomnik maszinista? Opis wskazuje na pomnik wojenny w Stettiner Maschinenbauschule oraz jego autora.
2022-06-19 15:18:02 (3 lata temu)
Bigosław
do Kluskaszczecińska: zmienilem
2022-06-19 15:30:26 (3 lata temu)
Bigosław
Na stronie od 2020 wrzesień
5 lat 7 miesięcy 26 dni
Dodane: 19 czerwca 2022, godz. 12:10:39
Rozmiar: 624px x 868px
2 pobrania
553 odsłony
6 średnia ocen
Poprzednie i następne zdjęcia Bigosław
Obiekty widoczne na zdjęciu
szkoły wyższe
Szczecin (99)
Wydział Elektryczny ZUT w Szczecinie - budynek A
więcej zdjęć (42)
Zbudowano: 1900–1901
Dawniej: Maschinenbauschule, Vereinigte Technische Staatslehranstalten für Schiffsingenieure und Seemaschinisten, Wydział Elektryczny WSI, Wydział Elektryczny PS, Instytut Elektrotechniki PS, Wydział Elektryczny ZUT w Szczecinie
Zabytek: nr rej.: A-915 z 6.12.1994

Budynek przy ul. Sikorskiego 37 w Szczecinie –

https://pl.wiki...Bci_publicznej"
>budynek użyteczności publicznej wybudowany w latach 1900–1901 w
https://pl.wiki.../wiki/Szczecin"
>Szczecinie przy ulicy Generała Władysława Sikorskiego 37, na osiedlu
https://pl.wiki...zyn_(Szczecin)">Turzyn w dzielnicy
https://pl.wiki...cie_(Szczecin)">Śródmieście, wpisany do
https://pl.wiki..._zabytk%C3%B3w">rejestru zabytków
https://pl.wiki...tek_nieruchomy">nieruchomych województwa zachodniopomorskiego. Od początku służy celom oświatowym; w latach 1901–1944 mieściła się w nim szkoła budowy maszyn, a od 1946 r. kolejno
https://pl.wiki...o_w_Szczecinie">Wydział Elektryczny Wyższej Szkoły Inżynierskiej,
https://pl.wiki...czeci%C5%84ska">Politechniki Szczecińskiej i wreszcie
https://pl.wiki...y_w_Szczecinie">Zachodniopomorskiego Uniwersytetu Technologicznego w Szczecinie.



Historia




Gmach przy ówczesnej Friedenstraße 37 powstał w latach 1900–1901 dla Königliche Höhere Maschinenbauschule

https://pl.wiki...ite_note-KHM-2">[a]
https://pl.wiki...cite_note-:1-3">[2]. Nazwisko autora projektu budynku nie jest znane. Według
Rafała" rel="nofollow" target="_blank" class="Scolor" style="text-decoration:underline">https://pl.wiki...link=1">Rafała Makały projektantem mógł być szczeciński architekt
https://pl.wiki...eyer-Schwartau">Wilhelm Meyer-Schwartau, który zaprojektował sąsiedni
https://pl.wiki...0_w_Szczecinie">budynek przy ul. Pułaskiego 10
https://pl.wiki...011-s152-154-4">[3]. Inna hipoteza wskazuje na ówczesnego miejskiego architekta
Maxa" rel="nofollow" target="_blank" class="Scolor" style="text-decoration:underline">https://pl.wiki...redlink=1">Maxa Wolfganga Grube, którego podpisy widnieją pod rysunkami budynku i pod obliczeniami statystycznymi
https://pl.wiki...cina_Nadzór-5">[4].



Prace budowlane powierzono przedsiębiorstwu należącemu do Theodora Blessa. W kwietniu 1900 r. na placu budowy postawiono

https://pl.wiki...arak_(budowla)">baraki socjalne dla robotników. 11 maja tego samego roku miejski wydział budowlany zwrócił się do Policji Budowlanej z wnioskiem o wyrażenie zgody na wzniesienie budynku szkolnego. Nie uzyskano
https://pl.wiki...na_budow%C4%99">zezwolenia, lecz mimo to budowa została rozpoczęta (zgodę wydano dopiero 27 października 1900 r.).
https://pl.wiki...ki/Stan_surowy">Stan surowy osiągnięto 21 stycznia 1901 r. Od czerwcu tego samego roku równolegle wznoszono także budynek warsztatów na
https://pl.wiki...ki/Dziedziniec">dziedzińcu. Gotowy budynek główny przekazano Królewskiej Szkole Budowy Maszyn na mocy zezwolenia z 4 października 1901 r.
https://pl.wiki...cite_note-:0-6">[5]



Program nauczania w szkole obejmował dwa i pół roku zajęć, do wyboru był jeden z pięciu wydziałów: elektrotechniki, inżynierii okrętowej, lotnictwa, budowy maszyn, budowy okrętów. Kandydaci na uczniów szkoły musieli przystąpić do egzaminów wstępnych i spełnić wymóg minimum dwuletniego doświadczenia w pracy w przemyśle. W późniejszym czasie ofertę szkoły rozszerzono o zajęcia wieczorowe i kursy zawodowe

https://pl.wiki...cite_note-ES-7">[6].



Budynek warsztatów oddano do użytku nieco później, 2 czerwca 1902 r. W bliżej nieznanym czasie po lewej stronie od budynku głównego powstał jeszcze parterowy budynek toalet, współużytkowany przez szkoły mieszczące się po sąsiedzku w budynku przy ul. Pułaskiego 10. W 1911 r. nadbudowano o jedno piętro część budynku toalet położoną najbliżej ulicy Sikorskiego. W 1933 r. toalety przeniesiono a budynek przeznaczono na

https://pl.wiki.../wiki/Odlewnia">odlewnię, instalując w nim
https://pl.wiki.../Piec_hutniczy">piec do wytapiania metalu wyprodukowany przez firmę Ölfeuerungs Fulmina. Cztery lata później nadbudowano tylną część budynku z przeznaczeniem na mieszkanie
https://pl.wiki...Gospodarz_domu">dozorcy
https://pl.wiki...cite_note-:0-6">[5].



Krótko przed wybuchem II wojny światowej nazwę szkoły zmieniono na Vereinigte Technische Staatslehranstalten für Schiffsingenieure und Seemaschinisten zu Stettin

https://pl.wiki...cite_note-VT-8">[b]
https://pl.wiki...at_Wydziału-9">[7].



Budynek główny nie doznał szkód w czasie

https://pl.wiki...ania_Szczecina">bombardowań Szczecina
https://pl.wiki...yczny_ZUT_w-10">[8]. Po II wojnie światowej został przeznaczony na pierwszą siedzibę nowo utworzonej Wyższej Szkoły Inżynierskiej w Szczecinie i jej Wydziału Elektrycznego
https://pl.wiki...cite_note-:1-3">[2]. Pierwsze zajęcia odbyły się 18 lutego 1947 r. Dnia 1 września 1955 r. Wyższą Szkołę Inżynierską przemianowano na
https://pl.wiki...czeci%C5%84ska">Politechnikę Szczecińską. Pod koniec lat 60. XX wieku elewację budynku uproszczono poprzez skucie
https://pl.wiki.../wiki/Pinakiel">sterczyn z
https://pl.wiki...g/wiki/Ryzalit">ryzalitów i usunięcie zwieńczeń
https://pl.wiki...rg/wiki/Lizena">lizen
https://pl.wiki...Uniwersytet-11">[9]. W tym czasie przebudowano też poddasze, likwidując okrągłe
https://pl.wiki...g/wiki/Lukarna">lukarny i wstawiając w ich miejscu rząd prostokątnych okien
https://pl.wiki...cite_note-:0-6">[5]. 1 września 1970 r. budynek stał się siedzibą Instytutu Elektrotechniki, który powstał wskutek likwidacji dotychczasowego Wydziału Elektrycznego PS. 23 stycznia 1973 r. budynek na powrót zaczął pełnić funkcję siedziby reaktywowanego po ponad dwuletniej przerwie Wydziału Elektrycznego PS. 1 stycznia 2009 r. połączono Politechnikę Szczecińską z
https://pl.wiki...a_w_Szczecinie">Akademią Rolniczą tworząc Zachodniopomorski Uniwersytet Technologiczny w Szczecinie, wskutek czego wydział mieszczący się w budynku zmienił nazwę na Wydział Elektryczny ZUT w Szczecinie
https://pl.wiki...2016-s53-57-12">[10]. Około 2009 roku przeprowadzono remont klatki schodowej i korytarzy, dobudowano windę od podwórza oraz poddano konserwacji fasadę
https://pl.wiki...cite_note-:0-6">[5].



Architektura




Budynek jest obiektem

https://pl.wiki...ki/Kondygnacja">pięciokondygnacyjnym, krytym
https://pl.wiki...ach_dwuspadowy">dachem dwuspadowym z
https://pl.wiki.../Dach%C3%B3wka">dachówki ceramicznej w kolorze czerwonym. Całą fasadę pokrywa klinkierowa cegła w kolorze jasnożółtym
https://pl.wiki...cite_note-:1-3">[2]. Elewacja frontowa jest 18-osiowa, symetryczna i posiada ryzalit środkowy oraz dwa ryzality boczne. Ryzality boczne pozbawione są okien, natomiast w ryzalicie głównym umieszczono 4 osie. Pomiędzy ryzalitem głównym a bocznymi znajduje się po 7 osi. Ryzality wieńczą trójkątne
https://pl.wiki...(architektura)">szczyty. Pierwotnie wystrój każdego ze szczytów ryzalitów wzbogacały boczne sterczyny, które usunięto podczas modernizacji dachu w latach 60. XX wieku. Szczyty ryzalitów bocznych wyróżniają się
https://pl.wiki...rg/wiki/Relief">płaskorzeźbami. Przedstawiają one wielki
https://pl.wiki...Herb_Szczecina">herb Szczecina z ukoronowaną tarczą herbową trzymaną przez dwa lwy
https://pl.wiki...cite_note-:1-3">[2]. Oprócz tego wystrój ryzalitów bocznych składa się z
https://pl.wiki...(architektura)">blend i ornamentów z motywami roślinnymi
https://pl.wiki...cite_note-:0-6">[5]. Szczyt głównego ryzalitu jest najwyższy. Wstawiono w nim cztery łukowate okna i jedno okrągłe w najwyższej części. Pomiędzy drugim a trzecim piętrem ryzalit zdobi wstęga, na której pierwotnie znajdowała się skrócona niemiecka nazwa szkoły „Königl. Maschinenbauschule” (współcześnie na wstędze znajduje się napis „Wydział Elektryczny”).



Główne wejście do budynku znajduje się w

https://pl.wiki...(architektura)">ganku przylegającym do ryzalitu głównego. Do dwuskrzydłowych drewnianych drzwi prowadzą czterostopniowe kamienne
https://pl.wiki...rg/wiki/Schody">schody
https://pl.wiki...niwersytet2-13">[11]. Posadzka ganku wyłożona jest oryginalnymi kafelkami. Ganek wieńczy trójkątny szczyt z płaskorzeźbą przedstawiającą
https://pl.wiki...g/wiki/Wawrzyn">wawrzyn płożący się pod
https://pl.wiki...y_obrot%C3%B3w">regulatorem Watta i
https://pl.wiki...2o_z%C4%99bate">kołem zębatym. Po bokach szczytu umieszczono okazałe rzeźby
https://pl.wikipedia.org/wiki/Gryf">gryfów z rozpostartymi skrzydłami
https://pl.wiki...cite_note-:1-3">[2]
https://pl.wiki..._wejścia_z-14">[12]. Dodatkowo w lewym ryzalicie bocznym umiejscowiono pomocnicze wejście w formie niewielkich dwuskrzydłowych drzwi ujętych w
https://pl.wiki...rg/wiki/Portal">portal
https://pl.wiki...chu_uczelni-15">[13].



Osie elewacji pomiędzy ryzalitem głównym a ryzalitami bocznymi wyróżniają się łukowatymi oknami, przy czym długość łuku okien piwnicznych jest większa niż w oknach wyższych kondygnacji. Na wysokości pierwszego i drugiego piętra okna rozdzielono

https://pl.wiki...rg/wiki/Lizena">lizenami. Ponad oknami drugiego piętra zaprojektowano dekorację w formie przecinających się łuków. Lizeny na wysokości poddasza zaakcentowano zwieńczeniami. Przed przebudową poddasze posiadało po trzy okrągłe lukarny między ryzalitem głównym a bocznymi. Na poziomie ulicy przestrzeń pomiędzy ryzalitem głównym a bocznymi wypełniono przedogródkami i ogrodzono metalowym płotem
https://pl.wiki...oła_Budowy-16">[14].



Fasady boczne budynku są trzyosiowe i mają wystrój analogiczny do fasady frontowej. Środkowe osie fasad bocznych wieńczą trójkątne szczyty z okienkami doświetlającymi poddasze

https://pl.wiki...niwersytet3-17">[15].



Wewnątrz budynku przetrwała oryginalna stolarka drzwiowa oraz wystrój

https://pl.wiki...ki/Sztukateria">sztukatorski korytarzy. Poszczególne kondygnacje połączono schodami z murowaną
https://pl.wiki...iki/Balustrada">balustradą (z wyjątkiem najwyższej kondygnacji, na której balustrada jest kuta). Na
https://pl.wiki...(architektura)">półpiętrach balustrady zaakcentowano
https://pl.wiki...(architektura)">kolumnami z głowicami o motywach roślinnych
https://pl.wiki...cite_note-:0-6">[5].



Przypisy





  1. https://nid.pl/...31.12.2022.pdf">Rejestr zabytków nieruchomych – województwo zachodniopomorskie,
    https://pl.wiki...ut_Dziedzictwa">Narodowy Instytut Dziedzictwa, 15 lutego 2023, s. 124 [dostęp 2022-08-11].

  2. Zabytkowy gmach wydziału przy ulicy Sikorskiego 37, [w:] 70 lat Wydziału Elektrycznego – wydawnictwo jubileuszowe, Szczecin: Wydział Elektryczny ZUT w Szczecinie, 2017, s. 39–41 (pol.).

  3. Rafał Makała, Między prowincją a metropolią: architektura Szczecina w latach 1891–1918, Szczecin: Muzeum Narodowe w Szczecinie, 2011, s. 152–154,
    https://pl.wiki.../9788386136964">ISBN 978-83-86136-96-4,
    https://pl.wiki...Library_Center">OCLC 
    http://worldcat.org/oclc/839909849">839909849.

  4. Akta Miasta Szczecina (Nadzór Budowlany), sygn. 10266, 3150, Archiwum Państwowe w Szczecinie.

  5. Radosław Walkiewicz,
    http://pomerani..._37_(Szczecin)">Zespół budynków uczelnianych przy ul. Pułaskiego 10 i ul. Sikorskiego 37 (Szczecin) – Encyklopedia Pomorza Zachodniego – pomeranica.pl, Izabela Strzelecka (red.), pomeranica.pl [dostęp 2023-01-03] (pol.).

  6. Tadeusz Białecki, Encyklopedia Szczecina. Wydanie jubileuszowe z okazji 70-lecia polskiego Szczecina, Szczecin: Szczecińskie Towarzystwo Kultury, 2015, s. 1139,
    https://pl.wiki.../9788394272500">ISBN 978-83-942725-0-0,
    https://pl.wiki...Library_Center">OCLC 
    http://worldcat.org/oclc/924941684">924941684.

  7. S. Kubisa, S. Moskowicz (red.), 50 (1947-1997) lat Wydziału Elektrycznego Politechniki Szczecińskiej, Wydawnictwo Uczelniane Politechniki Szczecińskiej, 1997.

  8. Wydział" rel="nofollow" target="_blank" class="Scolor" style="text-decoration:underline">https://fotopol...4">Wydział Elektryczny ZUT w Szczecinie – budynek A (Maschinenbau Schule, See-Maschinisten-Schule, Wydział Elektryczny Wyższej Szkoły Inżynierskiej, Wydział Elektryczny Politechniki Szczecińskiej, Instytut Elektrotechniki Politechniki Szczecińskiej, Wydział Elektryczny ZUT w Szczecinie), Szczecin – 1956 rok, stare zdjęcia, fotopolska.eu [dostęp 2023-01-03].

  9. Zachodniopomorski" rel="nofollow" target="_blank" class="Scolor" style="text-decoration:underline">https://fotopol...chodniopomorski Uniwersytet Technologiczny (dawna Politechnika Szczecińska) Wydział Elektryczny, fotopolska.eu [dostęp 2023-01-03].

  10. Marcin Wardach, Krzysztof Okarma, 70 lat Wydziału Elektrycznego Zachodniopomorskiego Uniwersytetu Technologicznego w Szczecinie, „Maszyny Elektryczne – Zeszyty Problemowe”, KOMEL, 2016, s. 53–57 (pol.).

  11. Zachodniopomorski" rel="nofollow" target="_blank" class="Scolor" style="text-decoration:underline">https://fotopol...chodniopomorski Uniwersytet Technologiczny, Wydział Elektryczny -wejście główne, fotopolska.eu [dostęp 2023-01-03].

  12. Portal" rel="nofollow" target="_blank" class="Scolor" style="text-decoration:underline">https://fotopol...834">Portal głównego wejścia z dumnymi gryfami, fotopolska.eu [dostęp 2023-01-03].

  13. Boczne" rel="nofollow" target="_blank" class="Scolor" style="text-decoration:underline">https://fotopol...834">Boczne drzwi do gmachu uczelni, fotopolska.eu [dostęp 2023-01-03].

  14. Królewska" rel="nofollow" target="_blank" class="Scolor" style="text-decoration:underline">https://fotopol...rólewska Wyższa Szkoła Budowy Maszyn, fotopolska.eu [dostęp 2023-01-03].

  15. Zachodniopomorski" rel="nofollow" target="_blank" class="Scolor" style="text-decoration:underline">https://fotopol...chodniopomorski Uniwersytet Technologiczny, Wydział Elektryczny, fotopolska.eu [dostęp 2023-01-03].



Źródło artykułu i licencja




Budynek przy ul. Generała Władysława Sikorskiego 37 w Szczecinie [online]. Wikipedia : wolna encyklopedia, 2023-02-07 02:47Z [dostęp: 2023-02-19 22:04Z]. Dostępny w Internecie: //pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Budynek_przy_ul._Genera%C5%82a_W%C5%82adys%C5%82awa_Sikorskiego_37_w_Szczecinie&oldid=69526533


ul. Sikorskiego Władysława, gen.
więcej zdjęć (187)
Dawniej: Friedenstraße