|
starsze nowsze oceń zdjęcie | skomentuj ocenę | 2 głosy | średnia głosów: 6
Lata 1925-1930 , Witryna słynnego rzeszowskiego zakładu fotograficznego "E. Janusz". |
Elzo , przeniosłam zakład fotograficzny do podbiektu ulicy Grunwaldzkiej 18. Przenieś proszę swój opis. 2023-06-08 16:28:45 (2 lata temu)
|
|
Na stronie od 2019 luty
7 lat 2 miesiące 13 dni |
Pierwszy zakład fotograficzny w Rzeszowie pojawił się przy ul. Sandomierskiej. Otworzył go Józef Zajączkowski. Od 1 lipca 1886, w podwórzu posesji Gartnerów przy ul. Sandomierskiej 18 (obecna ul. Grunwaldzka), po Zajączkowskim, otworzył swój zakład Edward Janusz.
Edward Janusz (ur. 19 października 1850 we Lwowie, zm. 3 marca 1914), jego ojciec był stolarzem, a matka prawdopodobnie zajmowała się prowadzeniem domu, miał jeszcze siostrę oraz brata, który później został dyrektorem fabryki mebli giętych w Warszawie.
Początkowe szczeble edukacji przyszły fotograf pokonywał we Lwowie, studiował na Politechnice Lwowskiej. aczkolwiek studiów nie ukończył, na co miała wpływ nie najlepsza sytuacja materialna rodziny. Szansę na poprawę położenia upatrywał w zawodzie wojskowego w związku z czym ponad dekadę służył w austriackiej armii, z której odszedł - na skutek choroby serca - w stopniu porucznika. Po latach, kiedy był już fotografem, zdarzyło mu się obsługiwać manewry wojskowe z udziałem cesarza Franciszka Józefa i wysokich rangą dowódców austriackich. Ze statywem i aparatem poruszał się konno. Fotografią E. Janusz zainteresował się w okresie służby wojskowej, uczył się sam, nigdzie nie praktykował. Zawodowo zaczął fotografować mniej więcej w 1880 r., kiedy podjął pracę na przedmieściach Lwowa. Na początku swojej kariery fotograficznej nie miał atelier, robił zdjęcia w świetle zastanym, na podwórzu. Za tło służyła mu ściana z desek albo mur domu.
Przed przejęciem zakładu po Zajaczkowskim, urządził wystawę swoich zdjęć w sklepie Ferdynanda Schaitra. Była to pierwsza wystawa fotograficzna w Rzeszowie. Ilustracje wykonywał przy użyciu kamery formatu 24x30 cm z adapterem na klisze 12x16 cm. Oferował fotografie w paru formatach: m.in. gabinetowym, wizytowym czy podłużnym.
W zakładzie początkowo pracował sam, z czasem jednak zatrudnił pomocników: retuszera. pozera, laboranta. W prowadzeniu firmy wspierała go żona Leopoldyna, rodowita Austriaczka, która była zawodowym fotografem. Parę lat praktykowała w Wiedniu, później miała własny zakład w rodzinnej miejscowości Raabs.
Edward stał się fotografem znanym z doskonałości prac i jako jeden z nielicznych w kraju otrzymał w 1898 tytuł „Cesarsko-Królewski Nadworny Fotograf”. Był jednym z założycieli Towarzystwa Gimnastycznego "Sokół" i rzeszowskim delegatem utworzonego we Lwowie Towarzystwa im. Stanisława Staszica. Został pochowany na rzeszowskim cmentarzu na Pobitnem.
Edward i Leopoldyna mieli czworo dzieci: Dorotę, Fryderyka, Marię i Helenę, zatem po jego śmierci firmę prowadziła wdowa wraz z dziećmi, po śmierci której - kierownikiem firmy została najmłodsza córka - Helena. Pomagała jej siostra - Maria i zaufani pracownicy, m.in. Maria Boro. Podczas okupacji w zakładzie były też zatrudnione wnuczki Edwarda: Irena oraz Krystyna - córka Marii,
Zakład „E. Janusz” funkcjonował nieprzerwanie do 1951 roku jako prywatny. Później został upaństwowiony i działał do lat 70-tych XX w., jako Punkt Usługowy Nr 1 Rzemieślniczej Spółdzielni Pracy Fotografów im. 22 Lipca w Rzeszowie.