Warszawskie Zakłady Fotochemiczne FOTON – warszawskie zakłady fotochemiczne, z siedzibą na Woli przy ul. Wolskiej 45. Zakłady te przejęły tradycję przedwojennych zakładów "FOTON" Piotra Lebiedzińskiego oraz działu produkcji fotochemicznej "FOTO" fabryki "J. Franaszek S.A.".
Historia[edytuj | edytuj kod]

Początki przemysłu fotochemicznego w Warszawie związane są z Piotrem Lebiedzińskim, który w roku 1888 rozpoczął produkcję materiałów światłoczułych. W roku 1936 przy ul. Wolskiej bracia Jerzy i Kazimierz Franaszkowie, właściciele fabryki obić papierowych i papierów kolorowych "J. Franaszek S.A." rozpoczęli budowę oddziału zajmującego się produkcją papierów fotograficznych i błon negatywowych.
Produkcja utrzymana została pomimo wybuchu II wojny światowej i w czasie okupacji hitlerowskiej zakład nie przeszedł pod zarząd niemiecki. W zakładach powstawały m.in. papiery ze znakami wodnymi dla potrzeb ruchu oporu.
W roku 1943 zmarł Jerzy Franaszek, a 5 sierpnia 1944 podczas rzezi Woli oddziały SS zamordowały Kazimierza Franaszka z rodziną, pracowników i ludzi szukających schronienia na terenie fabryki. Zabudowania fabryki uległy zniszczeniu w czasie powstania warszawskiego, urządzenia do produkcji fotochemicznej zostały zdemontowane i wywiezione do Niemiec.
Po wojnie fabrykę "J. Franaszek S.A." wstępnie odbudowano i upaństwowiono w 1949 roku, nadając jej nazwę Warszawskie Zakłady Fotochemiczne FOTON. Zakłady specjalizowały się w produkcji błon i odczynników fotograficznych, w tym głównie dla radiologii medycznej pod własnym znakiem FOTON - specjalnością fabryki były halogenosrebrowe materiały światłoczułe na podłożu przeźroczystym (w odróżnieniu od bliźniaczych zakładów z Bydgoszczy, które produkowały na podłożu papierowym). WZF FOTON produkował również inne błony techniczne (dla zastosowań w poligrafii i kartografii) oraz filmy i błony czarno-białe do fotografii amatorskiej i zawodowej.


Pudełko filmu Fotopan FF produkcji Zakładów FOTON
W 1969 r. podpisany został z angielską firmą Ilford Ltd kontrakt, na zakup technologii i urządzeń do produkcji medycznych błon rentgenowskich do obróbki ręcznej i maszynowej w cyklu 3,5 min oraz wysokoczułych filmów i błon czarno-białych do fotografii amatorskiej i zawodowej. W oparciu o licencyjne know-how wybudowano nowoczesną linię produkcyjną, na którą składała się nowa instalacja wyrobu emulsji, nowy agregat oblewniczo - suszarniczy o szybkości oblewu do 30 mb/min (ponad czterokrotnie szybsza od poprzedniej) i zmodernizowany wydział konfekcjonowania.


Tablica upamiętniająca polskich pionierów przemysłu fotograficznego: Piotra Lebiedzińskiego, Jerzego i Kazimierza Franaszków, Mariana Dziatkiewicza, Mikołaja Ilińskiego, Jerzego Rembiszewskiego, Witolda Romera i Władysława Markockiego na budynku dawnych zakładów Foton przy ul. Wolskiej 43 w Warszawie oraz tablica upamiętniająca istnienie Zakładów Fototechnicznych Foton.
Uruchomienie produkcji na nowej linii produkcyjnej nastąpiło w I kwartale 1979 r. Zdolność produkcyjna tej linii dwukrotnie przewyższała zapotrzebowanie krajowe na błony rentgenowskie, a WZF FOTON był do roku 1990 praktycznie jedynym dostawcą medycznych błon rentgenowskich dla polskiej służby zdrowia. Po zmianach ustrojowych w Polsce w latach 90. fabryka zaczęła ograniczać własną produkcję, a po roku 2000 budynki fabryki zmieniły przeznaczenie.
W 2002 roku działalność handlową spółki WZF FOTON S.A. przejęła firma FOTON Trading Sp. z o.o. z siedzibą przy ul. Wolskiej 84/86.