Nawa południowa
Przykryta jest sklepieniem krzyżowo-żebrowym i podobnie jak północna jest wyższa w części wschodniej (dodatkowo nieco wyższa niż północna) i ma 7m szerokości oraz od 13 do 15m wysokości.
Ma grubsze mury i przypory oraz węższe okna na wschodnim zamknięciu niż nawa północna, co prawdopodobnie spowodowane jest kwestiami konstrukcyjnymi i posadowieniem na krawędzi skarpy. Przy filarach zachowały się relikty rzeźbionych wsporników sklepiennych w formie grup figuralnych ze scenami rodzajowymi: Samson z lwem, Jonasz z rybą, wygnanie Adama i Ewy z raju i Izraelitów przynoszących kiść winogron z Kanaan. We wschodniej części podporami sklepień są wsporniki w formie maszkaronów, wykazujące podobieństwo do form z kluczy okien nawy głównej wrocławskiej katedry, co świadczy o pracy tego samego warsztatu. W dwóch zwornikach sklepiennych umieszczono z kolei herby spokrewnionego ze śląskimi Piastami rodu von Bolcze.
W nawie południowej znajduje się obecnie gotycka drewniana pieta z XV wieku, która przed konserwacją stała w nawie północnej.
/ruzams/

Kościół powstał w XIV w., na polecenie księcia Bolka II Świdnickiego, po pożarze wcześniejszego drewnianego kościoła stojącego na tym miejscu. Początek wznoszenia budowli określa się na 1330 r., a legenda głosi, że sam książę położył pierwszy kamień pod budowę. W latach ok. 1400-1410 dokonano rozbudowy kościoła, a w 1546 r. ukończono odbudowę po pożarze w 1532 r.
W latach 1561-1629 kościół był użytkowany przez ewangelików, a w 1662 r. patronat nad świątynią objęli jezuici, którzy na przełomie XVII i XVIII w. dokonali barokizacji wnętrza.
Po sekularyzacji zakonu jezuitów kościół został w latach 1757-1772, za zgodą władz pruskich, zamieniony na magazyn zbożowy. Restaurowany w latach 1893-1895 utracił wiele oryginalnych elementów architektonicznych.
25 marca 2004, na mocy bulli Totus Tuus Poloniae Populus Jana Pawła II, ustanawiającej diecezję świdnicką, kościół św. św. Stanisława i Wacława stał się katedrą diecezji świdnickiej.

Źródło: Autorzy: Licencja: [ CC-BY-SA 3.0]