Koloruj
 | Polska › woj. śląskie › Mysłowice › Słupna › ul. Żeromskiego Stefana › Trójkąt Trzech Cesarzy |
1921 , Straż powstańcza w Trójkącie Trzech Cesarzy, w głębi posterunki polskie.
|
Na stronie od 2015 lipiec
10 lat 8 miesięcy 27 dni |
Trójkąt Trzech Cesarzy - Zakątek Trzech Cesarzy - inaczej - Kąt Trzech Cesarzy, bądź Zakątek Trzech Cesarstw (niem. Dreikaisereck, niem. Dreikaiserreichsecke, ros. Угол трёх императоров, ros. Угол трёх империй) (powszechnie, popularnie zwany w języku polskim - Trójkąt Trzech Cesarzy) – określenie miejsca, gdzie w latach 1846 (1795)–1915 zbiegały się granice trzech (dwóch w okresie Neu Sclesien i lat 1915–1918) europejskich cesarstw, mocarstw rozbiorczych polskiej monarchii (od 1871 Cesrstwa Niemieckiego), Cesarstwa Austrii (później Cesarstwa i Królestwa Austro-Węgier i Imperium Rosyjskiego. Punkt jest dawnym trójstykiem trzech cesarstw.
Nazwa Dreikaisereck powstała po 1871 r. gdy doszło do zjednoczenia Niemie i to miejsce, pozostając nadal na granicy Królestwa Prus, stało się jednocześnie punktem granicznym Cesarstwa Niemieckiego. Linie graniczne biegły rzekami: Biała Przemsza, Czarna Przemsza i Przemsza.
Granica przestała istnieć w tym miejscu w 1915 po zajęciu tzw Kongresówki przez Niemcy i Austro-Węgry. Miejsce graniczne zniknęło w 1918 (a zasadniczo w 1922 r.), po powstaniu Rzeczpospolitej Polskiej, aczkolwiekw latach 1922–1939 spotykały się tu granice trzech województw: śląskiego, krakowskiego i kieleckiego.
Nazwa Trójkąt jest błędnie zrobioną kalką językową z niemieckiego. Oryginalna nazwa brzmiała Drei Kaiser Ecke / Dreikaiserreichsecke, co w tłumaczeniu oznacza Zakątek Trzech Cesarzy / Trzech Cesarstw bądź kąt. Błędnie zinterpretowano tę nazwę robiąc skrót myślowy od Ecke, w niemieckim oznaczający trójkat.
Toponim pojawił się od podziału terenu, gdzie widły tworzone przez rzeki, dzielą obszar graniczny na trzy części. Nazwa przyjęła się po 1873 r., po spotkaniu i konwencji między Cesarzem i Królem Austrii i Węgier, do której dołączył Cesarz Niemiecki i Król Prus. Porozumienie stało się podstawą do utworzenia Sojuszu Trzech Cesarzy, co przełożyło się na nazwę Zakątka.
Obecnie to tereny miast: Sosnowiec (dzielnice Modrzejów, Niwka i Jęzor; Mysłowice (dzielnice Brzęczkowice i Słupna).
Powstanie to było jedną z pięciu polskich insurekcji zakończonych sukcesem. Wraz z dwoma powstaniami wielkopolskimi: z 1806 r. i z lat 1918–1919, powstaniem sejneńskim z 1919 r. oraz II powstaniem śląskim z 1920 r. jest zaliczane do zwycięskich powstań narodowych w historii Polski.
Powstanie, jako opcję na wypadek zwycięstwa zwolenników pozostawienia Górnego Śląska w granicach Niemiec, planowano już na długo przed plebiscytem. Podobne zresztą działania planowali Niemcy na wypadek niekorzystnego dla siebie wyniku głosowania. Już w trakcie wstępnych prac nad traktatem wersalskim teren ten stał się przedmiotem targów, jako jeden z najcenniejszych obszarów przemysłowych Europy. Niemcy przedstawiali sprawę w aspekcie swoich zdolności płatniczych i możliwości wywiązania się z nałożonych na nich reparacji wojennych[1]. Powstanie wybuchło, żeby doprowadzić do przyłączenia Górnego Śląska do Polski, w związku ze złamaniem ustaleń plebiscytowych dotyczących obliczania wyników. Duże znaczenie dla wyników plebiscytu miały też głosy emigrantów z Górnego Śląska, czyli osób urodzonych na obszarze plebiscytowym, które opuściły go przed rokiem 1904. W chwili głosowania było ich 191 308. Regulację tę jednak wprowadzono na wniosek prof. Eugeniusza Romera ze Lwowa, głównego eksperta do spraw geograficznych przy Delegacji Polskiej na Konferencji pokojowej w Paryżu, liczącego na to, że ludzie ci wzmocnią głosy polskie. W rzeczywistości zdecydowana większość emigrantów (ponad 90%) głosowała za Niemcami, zaś ich wybór zasadniczo wpłynął na wyniki w powiatach lublinieckim i zabrskim.