Książ (niem. Fürstenstein) – zamek, obecnie znajdujący się w granicach Wałbrzycha na terenie Książańskiego Parku Krajobrazowego. Jest jednym z elementów Szlaku Zamków Piastowskich. Jest to trzeci co do wielkości zamek w Polsce (po zamku w Malborku i Zamku Królewskim na Wawelu). Niewielka część zespołu pałacowego jest udostępniona dla zwiedzających, w tym znajdujący się w części centralnej zamek piastowski.



Historia



* wybudowany w latach 1288-1292 przez księcia świdnicko-jaworskiego Bolka I Surowego prawdopodobnie na miejscu dawnego grodu drewnianego

* 1392 – po śmierci księżnej Agnieszki wraz z resztą księstwa przechodzi pod berło monarchów czeskich, staje się siedzibą kolejnych starostów

* 1491-1497 – własność króla czeskiego i węgierskiego Władysława Jagiellończyka

* 1509 – oddany pod zastaw rodzinie Hobergów (potem zmieniają nazwisko na Hochberg)

* 1605 – Hochbergowie wykupują swoje dobra lenne, a zamek staje się wolną własnością dziedziczną rodu

* wojna 30-letnia (1618-1648) – kilkakrotnie Książ ulega częściowemu zniszczeniu

* 1705-1732 – Konrad Ernst Maksymilian von Hochberg dokonuje barokowej przebudowy

* 1908-1923 – książę Jan Henryk XV Hochberg von Pless dokonuje kolejnej przebudowy, m.in. tarasów

* 1907-1943 – księżna Maria Teresa Oliwia Cornwallis-West zw. Daisy urzęduje w zamku Książ razem z mężem Janem Henrykiem XV Hochbergiem von Pless

* lata 20. XX w. – początek powolnego upadku Książa, spowodowany zapaścią finansową i problemami rodzinnymi Hochbergów

* II wojna światowa – w 1941 władze III Rzeszy przejmują zamek i Organizacja Todt przystępuje do przekształcania zamku w siedzibę stanu, a przed głównym portalem drążony jest szyb windowy głębokości 50 metrów

* 1945 – Książ w granicach Polski

* po 1945 r. dewastacja poprzez stacjonujące w zamku wojska radzieckie

* lata 70. XX w. – pospieszne prace renowacyjne

* 2006 – zdjęcia do serialu Tajemnica twierdzy szyfrów na terenie zamku



Na przestrzeni dziejów spotykane były również następujące zapisy nazwy zamku: Fürstenberg, Vorstinburg, Vorstenberech, Wistenberch.

Główny szyb windowy dla podziemnego kompleksu pod Zamkiem Książ wydrążono na zamkowym dziedzińcu honorowym. Jego głębokość to ok. 15 m, wymiary na powierzchni dziedzińca to ok. 20x25 m, wymiary na dnie to ok. 8x12 m. Szyb łączył powierzchnię z najniższym znanym poziomem podziemnego kompleksu, a także z boczną sztolnią o długości ok. 10 m, której początek znajdował się na tarasie Bogini Flory. Po wojnie szyb zasypano. Na początu roku 2001 szyb o sobie przypomniał - na dziedzińcu honorowym utworzyło się duże zapadlisko, spowodowane obsunięciem się materiału, którym zasypano szyb. Wówczas nad zasypanym szybem wybudowano betonowy korek, którego zadaniem jest zabezpieczenie szybu przed dalszym obsuwaniem się materiału zasypowego. /Petroniusz/