starsze
nowsze
oceń zdjęcie | skomentuj ocenę | 5 głosów | średnia głosów: 6
 | Polska › woj. kujawsko-pomorskie › Toruń › Stare Miasto › ul. Szczytna › Szczytna 2 |
27 października 2022 , Kamienice przy ulicy Szczytnej nr 2 - w fasadzie zachowane elementy gotyckiej architektury.
Skomentuj zdjęcie
|
Na stronie od 2013 listopad
12 lat 5 miesięcy 22 dni |
Dodane: 5 listopada 2022, godz. 7:22:34
Autor zdjęcia: legion
Rozmiar: 1061px x 1500px
Licencja: CC-BY-SA 3.0 Aparat: Canon PowerShot SX510 HS
1 / 100sƒ / 5ISO 16013mm
0 pobrań 277 odsłon 6 średnia ocen
Poprzednie i następne zdjęcia legion
Obiekty widoczne na zdjęciu
Szczytna 2
więcej zdjęć (16)
Zbudowano: XIV w.
Jest to zupełnie unikatowy w Toruniu i jeden z wyjątkowych średniowiecznych domów. Różni się pod względem użytkowania, rozplanowania i rozwiązania przestrzennego od typowych toruńskich i północnoeuropejskich kamienic mieszczańskich i patrycjuszowskich.
W obecnej formie, na planie prostokąta (10 x 8,5 m), powstał w 2. poł. XIV w. Niektórzy badacze porównują go do typu wieży mieszkalnej, których wzorów należy szukać na terenie Holandii, Czech lub południowych Niemiec; domy takie stawiali rycerze lub przedstawiciele duchowieństwa; nie wiadomo natomiast kto zamieszkiwał w Toruniu ten dom w czasie średniowiecza.
Trzy górne kondygnacje były magazynowe.
Pierwotnie natomiast dom był 2-kondygnacyjny i cały miał charakter magazynowy stojąc na tylnej części działki i będąc dostawionym do kamienicy głównej narożnej przy ul. Szerokiej 28 / Szczytnej.
Kamienica mieszkalno-magazynowa (co było typowe dla średniowiecznego Torunia ), o szerszym trakcie frontowym i węższym trakcie tylnym.
Na parterze kamienicy kolejna osobliwość - obszerne wysokie pomieszczenie - pełniące pierwotnie funkcje reprezentacyjne - z gotyckim sklepieniem krzyżowym, wspartym pośrodku na jednej ośmiobocznej kolumnie granitowej (podobna kolumna znajduje się w piwnicy, wspierając tamtejsze sklepienie).
Ściany reprezentacyjnego pomieszczenia parteru zdobione były malowidłami; do dziś zachował się jedynie niewielki fragment zdobień geometrycznych z XV w. Na ścianie izby na piętrze znajduje się natomiast fragment zachowanej dekoracji malarskiej w formie biało-czerwonej szachownicy z czarnymi postaciami orłów i jaszczurów.
Jeszcze w średniowieczu zbudowano północną część obecnego budynku, początkowo mającego postać niewielkiej dobudówki (szer. 3 m), przez którą w parterze prowadziło wejście do budynku głównego. Nieco później dobudówkę tę rozbudowano do szer. 7 m. i podwyższono o 2 kondygnacje (mieszkalną i magazynową), a w jej części północnej powstał reprezentacyjny uskokowy portal gotycki.
Kamienica następnie była przebudowana w XVI, XVII wieku i destrukcynie przekształcona w wielomieszkaniową czynszową na wyższych kondygnacjach w na przełomie XIX i XX wieku.
Na parterze restauracja.
W obecnej formie, na planie prostokąta (10 x 8,5 m), powstał w 2. poł. XIV w. Niektórzy badacze porównują go do typu wieży mieszkalnej, których wzorów należy szukać na terenie Holandii, Czech lub południowych Niemiec; domy takie stawiali rycerze lub przedstawiciele duchowieństwa; nie wiadomo natomiast kto zamieszkiwał w Toruniu ten dom w czasie średniowiecza.
Trzy górne kondygnacje były magazynowe.
Pierwotnie natomiast dom był 2-kondygnacyjny i cały miał charakter magazynowy stojąc na tylnej części działki i będąc dostawionym do kamienicy głównej narożnej przy ul. Szerokiej 28 / Szczytnej.
Kamienica mieszkalno-magazynowa (co było typowe dla średniowiecznego Torunia ), o szerszym trakcie frontowym i węższym trakcie tylnym.
Na parterze kamienicy kolejna osobliwość - obszerne wysokie pomieszczenie - pełniące pierwotnie funkcje reprezentacyjne - z gotyckim sklepieniem krzyżowym, wspartym pośrodku na jednej ośmiobocznej kolumnie granitowej (podobna kolumna znajduje się w piwnicy, wspierając tamtejsze sklepienie).
Ściany reprezentacyjnego pomieszczenia parteru zdobione były malowidłami; do dziś zachował się jedynie niewielki fragment zdobień geometrycznych z XV w. Na ścianie izby na piętrze znajduje się natomiast fragment zachowanej dekoracji malarskiej w formie biało-czerwonej szachownicy z czarnymi postaciami orłów i jaszczurów.
Jeszcze w średniowieczu zbudowano północną część obecnego budynku, początkowo mającego postać niewielkiej dobudówki (szer. 3 m), przez którą w parterze prowadziło wejście do budynku głównego. Nieco później dobudówkę tę rozbudowano do szer. 7 m. i podwyższono o 2 kondygnacje (mieszkalną i magazynową), a w jej części północnej powstał reprezentacyjny uskokowy portal gotycki.
Kamienica następnie była przebudowana w XVI, XVII wieku i destrukcynie przekształcona w wielomieszkaniową czynszową na wyższych kondygnacjach w na przełomie XIX i XX wieku.
Na parterze restauracja.
ul. Szczytna
więcej zdjęć (123)
Dawniej: Schillerstr, Schildergasse
ULICA SZCZYTNA
Zapewne traktowana była niegdyś jako przedłużenie ul. Łaziennej, skoro nosiła identyczne nazwy jak jej dawne odcinki, czyli Jęczmienna (czasem Zbożowa) i Szkolna. Od końca XIX w. aż do 1920 r. zwano ją ulicą Schillera. W XIV wieku mieszkali tu głównie kupcy, ale od połowy następnego stulecia coraz częściej osiedlali się przy niej różni rzemieślnicy, bednarze, nożownicy, paśnicy i wreszcie szczytnicy (wyrabiający tarcze-szczyty), od których wywodzi się współczesną nazwę ulicy. Przy niej znajduje się kilka kamienic O bardziej lub mniej wyraźnych cechach gotyckich, widocznych na fasadach lub we wnętrzu.
Do najbardziej oryginalnych należy budynek wzniesiony jako jedyny w Toruniu na planie kwadratu (nr 2/4). W drugiej połowie XIV w. była to jeszcze wieża mieszkalna, ale w XVI i XIX w. przebudowana została na wielką kamienicę. Na parterze, który pełnił rolę reprezentacyjną, zachowała się wysoka sala z pięknym gotyckim sklepieniem, wspartym na jednej ośmiobocznej kolumnie. Nad parterem mieściły się izby mieszkalne właściciela, do których prowadziła okrągła klatka schodowa. Natomiast w trakcie tylnym znajduje się sala ze stropem renesansowym, przeniesionym z górnego piętra. Obecnie mieści się tu stylowa restauracja "Staromiejska".
Na zapleczu budynków (nr 11-15), ulokowanych po nieparzystej stronie ulicy, widoczne są częściowo zrekonstruowane, średniowieczne mury oddzielające poszczególne parcele. Ładną gotycką fasadę z XV w. zachował dom nr 17, a w sąsiednim (nr 15) odkryto nawet piętnastowieczne malowidła ścienne o tematyce świeckiej (zaloty miłosne).
Stojąca obok czternastowieczna kamienica (nr 13), przekształcona później na magazyn, służy obecnie jako Ośrodek Czytelnictwa Niepełnosprawnych.
W miejscu baru (nr 10 i 12) znajdowały się na początku XVIII w. dwie bliźniacze kamienice, J. G. Rösnera, a następnie około połowy XIX w. urządzono tam żydowskie szkoły - elementarną i religijną. W 1847 r. w głębi parceli wzniesiono synagogę, zniszczoną w 1939 r. przez Niemców. Fakt ten upamiętnia umieszczona tu w 1993 r. tablica.
W pobliżu (pod nr 16) stal dom, w którym mieszkali synowie Jana III Sobieskiego, towarzyszący ojcu w czasie odwiedzin miasta na przełomie maja i czerwca 1677 r.
Zapewne traktowana była niegdyś jako przedłużenie ul. Łaziennej, skoro nosiła identyczne nazwy jak jej dawne odcinki, czyli Jęczmienna (czasem Zbożowa) i Szkolna. Od końca XIX w. aż do 1920 r. zwano ją ulicą Schillera. W XIV wieku mieszkali tu głównie kupcy, ale od połowy następnego stulecia coraz częściej osiedlali się przy niej różni rzemieślnicy, bednarze, nożownicy, paśnicy i wreszcie szczytnicy (wyrabiający tarcze-szczyty), od których wywodzi się współczesną nazwę ulicy. Przy niej znajduje się kilka kamienic O bardziej lub mniej wyraźnych cechach gotyckich, widocznych na fasadach lub we wnętrzu.
Do najbardziej oryginalnych należy budynek wzniesiony jako jedyny w Toruniu na planie kwadratu (nr 2/4). W drugiej połowie XIV w. była to jeszcze wieża mieszkalna, ale w XVI i XIX w. przebudowana została na wielką kamienicę. Na parterze, który pełnił rolę reprezentacyjną, zachowała się wysoka sala z pięknym gotyckim sklepieniem, wspartym na jednej ośmiobocznej kolumnie. Nad parterem mieściły się izby mieszkalne właściciela, do których prowadziła okrągła klatka schodowa. Natomiast w trakcie tylnym znajduje się sala ze stropem renesansowym, przeniesionym z górnego piętra. Obecnie mieści się tu stylowa restauracja "Staromiejska".
Na zapleczu budynków (nr 11-15), ulokowanych po nieparzystej stronie ulicy, widoczne są częściowo zrekonstruowane, średniowieczne mury oddzielające poszczególne parcele. Ładną gotycką fasadę z XV w. zachował dom nr 17, a w sąsiednim (nr 15) odkryto nawet piętnastowieczne malowidła ścienne o tematyce świeckiej (zaloty miłosne).
Stojąca obok czternastowieczna kamienica (nr 13), przekształcona później na magazyn, służy obecnie jako Ośrodek Czytelnictwa Niepełnosprawnych.
W miejscu baru (nr 10 i 12) znajdowały się na początku XVIII w. dwie bliźniacze kamienice, J. G. Rösnera, a następnie około połowy XIX w. urządzono tam żydowskie szkoły - elementarną i religijną. W 1847 r. w głębi parceli wzniesiono synagogę, zniszczoną w 1939 r. przez Niemców. Fakt ten upamiętnia umieszczona tu w 1993 r. tablica.
W pobliżu (pod nr 16) stal dom, w którym mieszkali synowie Jana III Sobieskiego, towarzyszący ojcu w czasie odwiedzin miasta na przełomie maja i czerwca 1677 r.