Opoczno przez wiele wieków swojej historii było zamieszkiwane przez ludność polska i żydowską. Początki osadnictwa żydowskiego w Opocznie przypadły prawdopodobnie na XIV w. ale wzmożony ruch osadniczy nastąpił w XVI w. Za pierwszą źródłową wzmiankę dotyczącą ludności żydowskiej w Opocznie przyjmuje się wzmiankę z 1501 r. mówiącą o Żydzie Ozarze z Opoczna , który otrzymał zezwolenie na dzierżawę ceł w Rawie.

W 1646r. starosta opoczyński Zbigniew Oleśnicki wydał zezwolenie na osiedlenie się ludności żydowskiej na 12 placach podmiejskich na przedmieściu zamkowym. Żydzi otrzymali też możliwość zbudowania synagogi oraz założenie kirkutu. O synagodze wspomniano w 1715 r. W tym roku bowiem zapadł wyrok nakazujący Żydom zburzyć synagogę i wynieść się z miasta. Zalecenie to nie zostało zrealizowane. Synagoga spłonęła w pożarze miasta w 1787 r. Na jej miejscu wystawiona została nowa świątynia , która istnieje do dzisiaj. Synagoga zbudowana jest na planie prostokąta. Pierwotnie jej wnętrze składało się z sali dla mężczyzn i przylegających do niej od zachodu sieni i izby. Przed tymi pomieszczeniami znajdowała się sala dla kobiet. We wschodniej ścianie synagogi znajdowała się nisza przeznaczona niegdyś na rodały. Tynkowana elewacja zewnętrzna jest rozczłonkowana płycinami.

Synagoga opoczyńska spełniała swe funkcje religijne do jesieni 1939 r.,kiedy Niemcy zakazali Żydom uprawiania wszelkich praktyk religijnych. Wnętrze wówczas obrabowano i spustoszono. Budynek został przez okupantów zamieniony na składowisko. Po wojnie w synagodze znajdował się skład zboża. Od połowy lat 50-tych do 1990r. w synagodze mieściło się kino „Tęcza”.



tekst : Lidia Świątek