starsze
nowsze
1
1+
2-
2
2+
3-
3
3+
4-
4
4+
5-
5
5+
6-
6
oceń zdjęcie | skomentuj ocenę | 17 głosów | średnia głosów: 6

Polska woj. śląskie powiat cieszyński Cieszyn Kamieniec (Kamenec) ul. Vrchlickiego (Vrchlického) Vrchlickiego 1

18 września 2021 , Perspektywa zabudowy ulicy Głównej na wysokości zkrzyźowania z ulicą Vrchlickiego.

Skomentuj zdjęcie
vetinari
Na stronie od 2014 czerwiec
11 lat 10 miesięcy 28 dni
Dodane: 21 listopada 2022, godz. 10:37:02
Autor zdjęcia: vetinari
Rozmiar: 2500px x 1657px
Aparat: COOLPIX B500
1 / 500sƒ / 3ISO 1254mm
1 pobranie
429 odsłon
6 średnia ocen
Poprzednie i następne zdjęcia vetinari
Obiekty widoczne na zdjęciu
Vrchlickiego 1
więcej zdjęć (36)
Zbudowano: 1928
Dawniej: Kamienica Josefa i Heleny Tyrasów
Narożna kamienicy przypisana była do dzielnicy Kamieniec z numerem konskrypcyjnym 29. Numer posesji był podwójny. Dla ul. Głównej 20, zaś dla ówczesnej Schillergasse nr 1. Obiekt zbudowano w 1928 r. w miejscu wyburzonego domu Scholtisa . Projekt przygotował Karel Valoušek, natomiast prace budowlane wykonał najprawdopodobniej Václav Nekvasil. Właścicielami kamienicy byli Josef i Helena Tyrasowie - prowadzili sklep tekstylny (rodzina spoczywa na czeskocieszyńskim cmentarzu żydowskim). Działkę pod budynek nabyli już przed 1924 r. Wcześniej rodzina ta prowadziła restaurację w kamienicy przy ul. Głównej 11 . W kamienicy mieścił się również inny sklep tekstylny należący do Rudolfa Galuschki, który przeprowadził się tu w 1929 r. z Saskiej Kępy nr 2 dalej biuro adwokata Antona Schneeweißa, zakład fryzjerski Karla Kirchnera i Rudolfa Feilhauera, biżuteria Leo Spielera, pralnia firmy Fluss, a także sklep z jarzynami Eugena Müllera. Oprócz sklepów miał tu swój gabinet stomatolog dawny lekarz wojskowy Alojzy Beran z Trzyńca, który w 1937 r. obchodził 70 urodziny (później przeprowadził się do Banku Centralnego - jego miejsce zajął Oskar Roth). W styczniu 1933 r. otwarto tu 52 filię prościejowskiej fabryki konfekcji damskiej, męskiej i dziecięcej "SBOR". Od 1937 r. działa tu maglownia i prasowanie bielizny Herminy Seidmanowej. W tym samym roku otwarto tu sklep RUPA - fabryczny wyrób cukierków i czekolady z siedzibą w Pradze Rudolfa Pachla. Od 1935 r. mieścił się tu sklep tekstylny Eugena Partyki - syn Inocenta restauratora . Według niepotwierdzony informacji w czasie okupacji hitlerowskiej budynek miał należeć do rodziny Partyków za zasługi dla niemieckości. Po wojnie rodzina ta miała zostać wysiedlona. Krótko po II wś. opiekunem prawnym nad mieniem Heleny Tyras został Beck. Jeden z dziedziców - Herma Tyras zmarła w 1975 r. , następny Tyras zmarł w Izraelu.
Widok z kamienicy
więcej zdjęć (5)
Muzeum Ziemi Cieszyńskiej
więcej zdjęć (28)
Zbudowano: 1886
Dawniej: Kamienica Aloisa Jedeka
Podwójna kamienica przypisana była do dzielnicy Kamieniec z numerami konskrypcyjnymi 64 i 65. Numer posesji był również podwójny 13 i 15. Budowniczym kamienicy był Alois Jedek, który na przełomie lat 1885 - 1886 wystawił dla arcyksięcia Eugeniusza Habsburga dom z przeznaczeniem dla jego gości, zwłaszcza dam dworskich. Działka pod budowę została zakupiona od Planiego (Plany - właściciel zabudowań i działek przy obecnej ul. Ruchu Oporu). Nowo-wybudowany dom ostatecznie swemu celu nie służył, wobec czego kamienicę Alois Jedek postanowił sprzedać. Jednak ze względów na wielkość obiektu, a co za tym idzie wysoka cena sprzedaży, postanowiono kamienicę podzielić na dwie części - posesje nr 13 i 15 (1887 r.). Posesja nr 13 odkupili w styczniu 1888 r. małżeństwo Rudolf i Dorothea Ruffowie, którzy wynajmowali od Komory Cieszyńskiej folwark, natomiast nr 15 Adolf Slatinski - emerytowany leśniczy Komory Cieszyńskiej. Za całą kamienicę zapłacono 54 tys. florenów. Po śmierci Adolfa Slatinskiego posesję odkupiła w 1890 r. Adolfina Strzemcha. W 1896 r. kamienicę (najpierw posesja nr 15 a w 1903 r. również nr 13) sprzedano handlarzowi Ferdinandowi Pilzerowi, który przeniósł tu swój sklep z towarami mieszanymi z ul. Menniczej nr 22. Żoną Ferdinanda Pilzera była Teresa Hechter. Z małżeństwa tego przyszło na świat dwójka dzieci (córki). Początkiem XX wieku lokale znajdujące się na parterze przystosowano do celów handlowych, w tym drogerię Leo Lehmanna, a także atelier fotograficzny Richarda Jastrzembskiego - ten znajdował się w osobnym budynku w podwórzu . Po podziale miasta drogerię przejął pochodzący z Galicji Alexander Mayer, który na zapleczu otworzył zakład wulkanizacyjny. Żoną Alexandra Mayera była Lizzi Pilzer (córka Ferdinanda i Teresy Pilzerów). Na wskutek podziału miasta ulokowano tu na okres przejściowy ekspozyturę urzędu dla handlu zagranicznego. W tym okresie pod numerem 13 działał sklep z wyrobami skórzanymi i modniarstwo Jenny Borger, sklep obuwniczy Johanna Köhlera oraz Johanna Frischera, natomiast pod numerem 15 sklep z meblami Adolfa Steuera oraz trafika Josefa Klimy. W kamienicy pod nr 13 mieszkał m.in. lekarz Isidor Müller (żydowskiego wyznania) oraz handlarz Samson Scharf (żydowskiego wyznania). W 1929 r. wybuchł pożar na poddaszu kamienicy pod nr 13. W latach II wś. kamienicę przejęli Niemcy jako konfiskat pożydowski. Krótko po II wś. Alexander Mayer wraz z żoną oraz Ferdinand Pilzer odzyskali swoją część kamienicy - nr 15. Nr 13 z przyczyn roszczeń licznych dziedziców nie została uregulowana - oficjalnym właścicielem była Růžena Grossová. W 1951 r. ulokowano tu Muzeum Ziemi Cieszyńskiej - Muzeum Těšínska, gdzie w latach 1963 - 1967 przeprowadzono adaptację budynku niezbędną do ulokowania eksponatów muzealnych. Po śmierci ostatniej dziedziczki z rodu Mayerów, Muzeum przejęło cały obiekt. Pomieszczenia na parterze wynajęto sklepu papierniczemu i sklepu z biżuterią. Ze zmianą ustroju politycznego w 1989 r., w ramach restytucji upomnieli się o kamienicę spadkobiercy, wobec czego siedziba Muzeum musiała opuścić budynek. Dopiero po wieloletnich sporach sądowych kamienicę ponownie wygospodarowano dla Muzeum. Obecnie na parterze jednego skrzydła mieści się Regionalne Centrum Iformacyjne: .
Z Gwiazdki Cieszyńskiej z 1903 r. Nieszczęśliwy wypadek. Dnia 25. b. m. wieczorem spadli z rusztunku dwaj murarze, zatrudnieni przy odnawianiu fasady domu nr. 15 na Saskiej Kępie, z wysokości drugiego piętra. Jeden z nich, 36 lat liczący, żonaty Franciszek Czech, zabił się na miejscu, drugi zaś, 25-letni, swobodny Jan Löfner, odniósł lżejsze pokaleczenia i odniesiony został do powszechnego szpitala. Obaj murarze pochodzą z Letowic na Morawie. Nieszczęście powstało w ten sposób, że deska, na której obaj stali, usunęła się im nagle z pod nóg. Wskutek tego nieszczęścia powstało na Saskiej Kępie wielkie zbiegowisko.
ul. Vrchlickiego (Vrchlického)
więcej zdjęć (162)
Ulica powstała w 1905 r. i przypisana była do dzielnicy Kamieniec. Plany dotyczące jej dokładnego przebiegu powstały pięć lat wcześniej, bo 27 kwietnia 1900 r., jednak pierwsze przymiarki i rozważania nad wytyczeniem prowadzono od 1894 r. Wcześniej w miejscu tym prowadziła prosta i około 1 m wąska ścieżka, która zarazem rozgraniczała posesje należące do rodziny Scholtisów oraz Fasala (później Kuppermanna). W 1904 r. miasto wykupiło niezbędne działki od powyższych właścicieli, gdzie znajdowały się zabudowania gospodarcze, które wyburzono w lipcu 1905 r. Chodziło o jeden budynek murowany należący do Scholtisa oraz trzy budynki (dwa murowane i jeden drewniany) należące do Kuppermanna . Przebieg nowej ulicy o standardowej szerokości 12 m został zaprojektowany tak, by jej wyloty od strony Saskiej Kępy oraz Alei arc. Albrechta były prostopadłe. To z kolei spowodowało, iż ulica ta jest w środkowym odcinku załamana. W 1906 r. została oficjalnie nazwana Schillergasse (na cześć poety Friedricha Schillera ). W tym samym roku zamierzano wynająć tymczasowo niezabudowane działki należącą do rodziny Scholtisów pod tzw. Przedtargi, które w późniejszym okresie odbywały się na zakupionej od rodziny Tetlów działce na obecnym rynku w Cz. Cieszynie. Nie było to pierwsze zagospodarowanie tych terenów, albowiem już w 1895 r. odbył się tam występ cyrku braci Wollnerów. Specjalny namiot mógł pomieścić aż 2000 osób. W 1900 r. w tym samym miejscu miał stacjonować cyrk Victor, jednak w wyniku protestu właścicieli pobliskich domów, którzy obawiali się ryzyka pożaru, cyrk został przeniesiony na plac zabaw dla dzieci przy ówczesnej Kaistraße. Do około 1928 r. ulica była w znacznej mierze nieprzejezdna, gdyż na skrzyżowaniu z Saską Kępą znajdował się drewniany kiosk , który został usunięty najprawdopodobniej podczas budowy nowej kamienicy Tyrasa . Zmiany nazwy ulicy były następujące: 1920 - 1930 Schillergasse - Schillerova ulice. W języku polskim stosowano nieoficjalną nazwę ul. Schillera, gdyż w tym okresie miasto posiadało tylko czesko-niemieckie nazwy ulic. Po przyłączeniu w październiku 1938 r. Czeskiego Cieszyna do Polski początkowo pozostawała ul. Schillera, jednak 1 czerwca 1939 r. przemianowano ją na ul. Grunwaldzką. W 1939 - 1945 została połączona z sąsiednią ulicą Hohenegger-Strasse. Od 1945 aż po współczesność ul. Vrchlického (nazwana została na cześć poety Jaroslava Vrchlickiego ). Po wprowadzeniu dwujęzycznych nazw ulic w 2007 r. również ul. Vrchlickiego.
ul. Główna (Hlavní třída)
więcej zdjęć (1259)
Ulica powstała w 1775 r. (według kroniki Kaufmanna) i pierwotnie przypisana była do dzielnicy Kamieniec, a w późniejszym okresie również do Saskiej Kępy, czyli Brandysa, gdyż areał Saskiej Kępy został wydzielony z Brandysa. Początkowo w miejscu tym biegła aleja topolowa z nieliczną jeszcze podmiejską zabudową. Jej pierwotna nazwa brzmiała Cesarska Droga - Kaiserstrasse. Po 1790 r. nazwę zmieniono na Droga Rzeszy - Reichs Strasse (stosowano również zamiennik Aerarial-Straße lub Ärarialstraße, co innymi słowy oznaczało drogę państwową), zaś przed 1883 r. na Saska Kępa - Sachsenbergstrasse, lub Sasówka z racji budowy w tym miejscu 13 manufaktur sukienniczych (a także tzw. wałchownię, czyli folusz do spilśniania wełny) przez ówczesnego właściciela Księstwa Cieszyńskiego księcia Albrechta Sasko-Cieszyńskiego, które jednak nie działały zbyt długo. W 1889 r. pojawia się też nazwa, a w zasadzie określenie ulicy, jako ul. Główna, czyli Hauptstrasse. Droga ta nie była własnością miasta - należała do państwa, czyli tzw. Ärarialstraße. Ciąg budynków powyżej skrzyżowania z obecną ul. Ruchu Oporu, w tym również wzdłuż ul. Frydeckiej, nazywano w księgach gruntowych: Colonie Sachsenberg. Wyraz - Kępa - oznaczał, iż droga była usytuowana wyżej aniżeli okoliczne pola i budynki. Zapewne z tego właśnie powodu polska gazeta Gwiazdka Cieszyńska pierwotnie określała ją mianem - Saska Góra. Powodem takiego stanu rzeczy była m.in ochrona drogi przed niszczącymi wylewami rzeki Olzy oraz wysokość jezdni mostu przeciw-zalewowego , z którym droga była połączona. Zabudowania zlokalizowane wzdłuż drogi odgradzały szerokie na 3m i głębokie ponad 1m rowy melioracyjne z wysokimi kamiennymi słupkami, które w późniejszym okresie zasypano. Droga w owym czasie była około 16.5m szeroka. Do budynków wchodziło się mostkami, które były bardzo podobne do tych w okolicach Cieszyńskiej Wenecji - ul. Przykopa. W 1880 r. żądano podwojenia ilości oświetlenia ulicznego aż po dworzec kolejowy przy ul. Jabłonkowskiej. W 1883 r. rozpoczęto gruntowną regulację ulicy wraz z budową chodników w miejscu skanalizowanych rynsztoków (zamiary te były omawiane na posiedzeniach już w 1882 r.), jednak jeszcze w 1885 r. ulica ta nie była całkowicie pokryta chodnikami. Powodem miały być trudności z niektórymi właścicielami budynków, którzy nie chcieli za zbyt niską cenę odstąpić części działek pod budowę chodnika. Dotyczyło to m.in. posiadłości Lehmanna (numer konskrypcyjny 34 i 35), z którym pertraktowano jeszcze w 1886 r. W 1889 r. skarżono się jak co roku na niewystarczające oświetlenie ulic. Według opinii brak oświetlenie powodował wielorakie niedogodności, ale czasami również nieprzyjemne wypadki. Za przykład podawano kobietę i jej dziecko, które wpadło do rowu wypełnionego wodą i błotem na przeciwko domu Hoheneggera. W 1891 r. drogę walcowano - utwardzono tłuczniem. W 1900 r. poszerzono (3,5 m) i wybetonowano chodniki, natomiast drogę wybrukowano. Brukowanie kostką Porphyrwürfel - magmowa skała Porfir - kosztowało 62 tys. florenów i wykonała je firma Kulka z Opawy. Rozważano również wariant z nawierzchnią asfaltową w czym specjalizowała się wiedeńska firma Asphalt-Actien-Gesellschaft. W tym wypadku koszt byłby 47 449 florenów. Następnym wariantem była kostka granitowa, którą dostarczyłaby wiedeńska firma Scheffel za 53 tys. florenów oraz kostka metalowa od firmy Schostal & Co z Brna za 48 tys. florenów. W wyniku poszerzenia chodników przeniesiono również latarnie uliczne, które odtąd znajdowały się na chodniku. Na uregulowanie całej ulicy czekano długie lata, przy czym często skarżono się na stan drogi i chodników, które podczas deszczu zamieniały się w błoto. Do 1900 r. ludność korzystała wyłącznie z lewego chodnika, który powstał w 1888 r. (strona drukarni), gdyż po prawej stronie istniały tylko jej fragmenty z odmienną szerokością i wysokością. W 1894 r. przeprowadzono prace ziemne związane z budową wodociągu miejskiego. W 1917 r. przygotowano projekt przebudowy, który miał polegać na obniżeniu nawierzchni drogi. Za początek obniżenia wyznaczono skrzyżowania z Mervillegasse. Obniżona droga miała umożliwić przejazd tramwaju przez nowe przejście podziemne, które miało zastąpić tzw. Demelloch . Chodniki miały pozostać na pierwotnej wysokości, natomiast zejście na drogę miały umożliwiać schody. Saska Kępa była jedną z najważniejszych dróg przelotowych w Cieszynie. Na jednej z licznie wydawanych pocztówek oznaczona została jako Grand Avenue. Na swym końcu rozgałęziała się w trzech kierunkach: na Węgry, Morawy i Śląsk Opawski. Po 1924 r. rozpoczęto sukcesywne usuwanie z nawierzchni szyn tramwajowych, co miało mieć związek z nowym brukowaniem ulicy (fragmentarycznie istniały jeszcze w 1933 r.) dochodziło bowiem do licznych wypadków rowerzystów. W 1928 r. zainstalowano nowe oświetlenie uliczne - lampy elektryczne zawieszone na dużej wysokości pomiędzy kamienicami. W 1929 r. pokryto asfaltem chodniki wzdłuż drukarni Prochaski. W grudniu tego samego roku radny Jan Blecha proponował ustawić policjanta kierującego ruch drogowy na skrzyżowaniu Saskiej Kępy z ul. Hasnera. W wyniku rosnącego ruchu samochodowego ograniczono w 1930 r. prędkość do 15 km/h, przy czym na skrzyżowaniu z ul. Dworcową pojawiła się dwujęzyczna tablica: Pomalu jezdit! Langsam fahren! W następnym roku zakupiono skrapiarkę ulic, by ograniczać w ten sposób tumany prochu (skrapiarki były stosowane już pod koniec lat 80 XIX w.). W czerwcu 1931 r. kładziono kabel telefoniczny z nowego budynku poczty przy ul. Dworcowej do polskiej części miasta. Kable połączono po stronie polskiej 16 grudnia tego samego roku . Podczas związanych z tym prac ziemnych ludność skarżyła się na rozkopany chodnik. W kwietniu 1933 r. ze względów ekonomicznych dotychczasowe oświetlenie gazowe zostało przebudowane na elektryczne. W 1935 r. przeprowadzono nowe brukowanie. Po przyłączeniu tzw. Zaolzia do Polski wprowadzono ruch samochodowy prawostronny. W lipcu 1939 r. narożniki na głównych skrzyżowaniach ogrodzono łańcuszkami z racji bezpieczeństwa przechodniów przed samochodami. W 1974 r. ulica na całej swej długości została odnowiona. Zmiany nazwy ulicy były następujące: 1915 - 1919 Kaiser - Wilhelm Straße, 1919 - 1920 ul. Saska, 1920 - 1938 Sachsenberg - Saská kupa (należy dodać, iż początkiem lat 20 tych XX w. władze miasta zamierzały zmienić nazwę ulicy na ul. Masarykova třída), 1938 - 1939 ul. Marszałka Piłsudskiego, 1939 - 1945 ponownie Sachsenberg, 1948 - 1989 najpierw ul. Gottwaldova później Stalinova a jeszcze później Revoluční, od 7 lutego 1990 r. ul. Hlavní, natomiast po wprowadzeniu dwujęzycznych nazw ulic w 2007 r. również ul. Główna.