starsze
nowsze
1
1+
2-
2
2+
3-
3
3+
4-
4
4+
5-
5
5+
6-
6
oceń zdjęcie | skomentuj ocenę | 5 głosów | średnia głosów: 6

Polska woj. śląskie Jaworzno Szczakowa ul. Kolejarzy "Szczakowa" SA Huta Szkła

Lata 1910-1912 , Fabryka sody amoniakalnej - późniejsza huta szkła okiennego "Szczakowa".

Skomentuj zdjęcie
Do 1911-1912
2020-03-18 08:13:02 (6 lat temu)
Wiesław Smyk
Na stronie od 2010 luty
16 lat 3 miesiące 9 dni
Dodane: 23 maja 2011, godz. 21:02:04
Rozmiar: 1387px x 844px
16 pobrań
4786 odsłon
6 średnia ocen
Poprzednie i następne zdjęcia Wiesław Smyk
Obiekty widoczne na zdjęciu
zakłady przemysłowe
"Szczakowa" SA Huta Szkła
więcej zdjęć (14)
Zbudowano: 1911
Zlikwidowano: 2012
Początki zakładu sięgają 1911 roku. To właśnie wtedy tarnowska Fabryka Szkła Kupfer & Glaser zakupiła obiekty należące do powiązanej z jaworznickimi kopalniami cesarsko-królewskiej Fabryki Sody Amoniakalnej. - Produkcję sody rozpoczęto na terenie Szczakowej już w 1885 roku. Na miejscu był piasek, a inne surowce m.in. sól dowożono koleją z Wieliczki. Jednak po pewnym czasie zakład został wchłonięty przez nowo wybudowaną fabrykę sody w Borku Fałęckim pod Krakowem. Po szczakowskiej firmie zostały jedynie hale i mieszkania dla robotników.
Kolonia robotnicza została szybko zasiedlona. Nowy właściciel sprowadził do Szczakowej kilkanaście rodzin z Tarnowa. Wszystkie przyjechały specjalnym pociągiem i rozpoczęły pracę w zakładzie. Pierwsza tafla szkła wyprodukowana została w 1911 roku.
Produkcję przerwała I wojna światowa. W tym czasie część obiektów została wykorzystana przez wojskowe władze austriackie na przytułek dla inwalidów wojennych. Po wojnie zakład na krótko został postawiony w stan upadłości, ale zdołał się wybronić. Po wznowieniu działalności, w dalszym ciągu podstawę produkcji stanowiła ręczna praca hutników. Tak było mniej więcej do 1928 roku, kiedy to sprowadzono pierwsze maszyny.
W historii szczakowskiej huty jest wiele momentów, o których można powiedzieć, że stanowiły przełom w jej rozwoju. Wszystkie trudno wymienić. - Dynamiczny rozwój zakładu rozpoczął się w 1958 roku, kiedy przystąpiono do rekonstrukcji wydziału szkła okiennego. Pierwszym etapem był kapitalny remont części topliwej wanny, drugim wymiana 6 starych zużytych maszyn do wymiany szkła, na 4 nowe sprowadzone z Belgii - mówi Bartłomiej Cieszyński. Niewątpliwie istotny wydarzeniem była budowa w 1959 roku rurociągu doprowadzającego gaz koksowniczy, który kilka lat później zamieniono na gaz ziemny. Modernizacja produkcji nastąpiła też w 1974 roku, dzięki zmianie technologii na metodę Pittsburgh, którą wykorzystywano przez kolejne lata.
Dla szczakowskich hutników ważna była nie tylko praca, ale i zaplecze socjalne, które zakład zapewniał. Już w latach 1950-1968 wybudowano osiem bloków mieszkalnych i zakładowe przedszkole, które jako placówka miejska funkcjonuje do dziś. - Kolejne bloki wybudowane zostały w latach 70. i 80., kiedy przechodzono na nową technologię produkcji szkła. Te mieszkania bardzo wiązały pracowników z zakładem. Była taka zasada, że jak ktoś odchodził z pracy to powinien zrezygnować z mieszkania. Zakład posiadał też Dom Kultury, domy wypoczynkowe w Krynicy i w Jelitkowie. Pod opieką huty rozwijał się istniejący od 1923 roku klub sportowy Szczakowianka, który posiadał własne boisko z trybunami, basen i halę sportową.
W latach 80-tych produkcję baloników żarówkowych przejęły inne huty. - Ktoś wpadł na pomysł, żeby maszyny dostosować do produkcji szklanek. Ruszyła produkcja. Szklankami zasypano całą Polskę, a część wyrobów szła na eksport.
W latach 90. huta zaczęła popadać w tarapaty finansowe. Nie pomogły ciągłe zmiany właściciela i zwolnienia pracowników. Zakład musiał wstrzymać produkcję, ograniczając działalność do przetwórstwa. Likwidację firmy ogłoszono w 2012 roku. Dzisiaj po hucie zostały tylko kominy i biurowiec. Hale i maszyny zostały już rozebrane.

źródło:
autor: Agnieszka Konieczny
ul. Kolejarzy
więcej zdjęć (54)