starsze
nowsze
1
1+
2-
2
2+
3-
3
3+
4-
4
4+
5-
5
5+
6-
6
oceń zdjęcie | skomentuj ocenę | 7 głosów | średnia głosów: 6

Polska woj. śląskie Katowice Szopienice-Burowiec ul. Szopienicka Kopalnia Węgla Kamiennego "Wieczorek" Szyb Pułaski

20 grudnia 2022 , Zabudowa przy wieży Szybu Pułaskiego. Konstrukcja taśmociągu już nie istnieje.

Skomentuj zdjęcie
Marcin Cholewa
Na stronie od 2011 lipiec
14 lat 9 miesięcy 7 dni
Dodane: 20 grudnia 2022, godz. 21:56:08
Autor zdjęcia: Marcin Cholewa
Rozmiar: 2800px x 1867px
Aparat: Canon EOS 600D
30sƒ / 11ISO 10033mm
0 pobrań
349 odsłon
6 średnia ocen
Poprzednie i następne zdjęcia Marcin Cholewa
Obiekty widoczne na zdjęciu
szyby
Szyb Pułaski
więcej zdjęć (83)
Zbudowano: 1905
Dawniej: Szyb Carmer
Zabytek: A/1384/89

Szyb Pułaski kopalni Wieczorek powstał w 1905 r. jako główna część kopalni Giesche w Janowie. Został zbudowany według projektu Jerzego i Emila Zillmannów i nosił wówczas nazwę Carmer. Zachował się niemal w pierwotnym kształcie, ponieważ nie był modernizowany do lat 70. XX w. Na zespół składają się m.in. dwie maszynownie wyposażone w bliźniacze elektryczne wyciągi (jedne z pierwszych na Śląsku).

Na podst.


Zbudowano: 1826
Dawniej: Giesche Grube
Najstarsze wzmianki o wydobywaniu węgla w granicach obecnego pola górniczego kopalni "Wieczorek" pochodzą z 1788 roku, kiedy to ówczesny dziedzic ordynacji mysłowickiej, Feliks Mieroszewski, założył na terenach dóbr mysłowickich (dzisiejsze osiedle Giszowiec) pierwszą w tym rejonie kopalnię "Bergthal". Węgiel wydobywano w niej z przerwami do 1823 roku. Za datę powstania dzisiejszej kopalni "Wieczorek" przyjmuje się 6 stycznia 1826 to jest dzień nadania pola górniczego "Morgenroth" czyli wydania przez władze górnicze urzędowego zezwolenia na wydobywanie węgla w obrębie wyznaczonego i nazwanego na powierzchni gruntu. Pole liczące 100 ha rozciągało się na południe wzdłuż obecnej drogi Katowice-Mysłowice. Pokłady tego pola zawierające wysoko kaloryczny węgiel eksploatowano bez przerwy od założenia aż do 1964 roku. Powstała na tym terenie kopalnia "Morgenroth" ("Jutrzenka") należała do ostatniego ordynata mysłowickiego Aleksandra Mieroszewskiego i szychtmistrza Daniela Henryka Dalibora. Wedle pruskiego prawa górniczego tytuł własności kopalni obejmował 128 kuksów (udziałów), w przypadku "Jutrzenki" po 61 kuksów posiadał Mieroszewski i Dalibór. Pozostałe 6 kuksów stanowiło tzw. wolne udziały. Po dwa kuksy otrzymywali - właściciel gruntu, Kasa Bracka i specjalny fundusz przeznaczony na utrzymanie kościoła i szkół dla górników. W latach 1833 - 1835 firma Georg von Giesche Erben z Wrocławia odkupiła od pierwszych właścicieli 98 udziałów pola Morgenroth. W następnych latach firma ta czyniła zakupy przylegających do kopalni kolejnych pól górniczych i kopalń. Połączenie nabytych przez "Spadkobierców Gieschego" pól w jedną scaloną kopalnię "Giesche" nastąpiło w roku 1883. Obszar tej kopalni wynosił 842 ha. Pierwsze udokumentowane wydobycie węgla na obszarze dzisiejszej kopalni pochodzi z roku 1834 i wynosiło 2 672 tony.
W tamtych latach węgiel urabiano klinami górniczymi i młotami a wydobywano przy pomocy płytkich szybików (8 m do 32 m). Pierwsze szyby głębinowe (100 m do 350 m) zaczęto budować od 1848 roku. Pierwsze parowe pompy odwadniające zastosowano w 1840 roku. W latach 1874 - 1883 przy czterech szybach wydobywczych (Richthofen, Keiser Wilhelm, Morgenroth, Hulda) wybudowano sortownie zastępując je w późniejszych latach nowoczesnymi urządzeniami. Do końca XIX wieku pomimo udostępnienia pokładów eksploatacja odbywała się tak zwanym śląskim systemem filarowym z zawałem. Od 1907 roku kopalnia Giesche wprowadziła podsadzkę płynną. Wkrótce bo w 1912 roku długość rurociągów wynosiła 24 km w tym 15 km stanowiły rury stalowe. W wyrobiskach lokowano głównie piasek z własnych piaskowni i niewielkie ilości własnego kamienia. W 1935 roku wydobycie z podsadzką płynną stanowiło 48 % i 57 % wydobycia z pokładów grubych.
System tak zwanych długich zabierek z podsadzką płynną po raz pierwszy zastosowano w kopalni w 1913 roku. W tym samym roku dotychczas używane wiertarki udarowe do wiercenia otworów strzelniczych zastąpiono wiertarkami elektrycznymi. Urabiany węgiel ze ścian zaczęto odstawiać za pomocą rynien wstrząsalnych. W transporcie podziemnym od 1903 roku wprowadzono silniki elektryczne. Oświetlenie elektryczne na dole kopalni zainstalowano w 1896 roku. W latach 1908 - 1910 wymieniono wózki drewniane do przewozu urobku na żelazne. Wprowadzono też elektryczne lokomotywy, do tego czasu w transporcie używano wyłącznie koni. Ostatniego konia wyprowadzono z kopalni w 1952 roku. Pierwsza wojna światowa przyniosła zmiany w układzie politycznym Europy ale dopiero 20.06.1922 roku nastąpiła korekta granicy zachodniej. Kopalnia Giesche znalazła się na terenach przyznanych Polsce. Przejęcie władzy przez Polskę nie spowodowało zmian w organizmie kopalni. Język niemiecki pozostał nadal językiem urzędowym aż do 1926 roku, polskie nazwy szybów wprowadzono w 1935 roku. Po zmianie granic majątek firmy "Spadkobiercy Gieschego" w obrębie Polski przekształcono w spółkę "Giesche Spółka Akcyjna". Kopalnia jako jeden z zakładów nie miała osobowości prawnej. Od 1926 roku spółka Giesche S.A. rozpoczęła sprzedaż swych akcji holdingowi amerykańskiemu Silesian - American Corporation. W latach 30-tych S.A.C.O. dysponowała całym pakietem akcji - kopalnia Giesche stała się jednym z zakładów amerykańskiej firmy. Czas drugiej wojny światowej to powrót kopalni pod administrację niemiecką i ponowna zmiana właścicieli. W 1941 roku firma "Spadkobiercy Gieschego" wykupiła bowiem od amerykańskiej firmy SACO za pośrednictwem banków szwajcarskich akcje "Giesche S.A." w Katowicach. Wydobycie roczne wynosiło powyżej 2 mln ton. Wzrósł zakres robót przygotowawczych, przystąpiono do głębienia szybu na terenie Giszowca. Zaczęto także stosować przenośniki taśmowe, w transporcie szybowym zastosowano urządzenia skipowe. Podobnie jak w czasie I wojny światowej zatrudniano z konieczności kobiety, jeńców i robotników przymusowych. W okresie 55 powojennych lat zmniejszył się obszar kopalni do 16 ha. Korzystając z nadań pól górniczych Giesche S.A. w 1958 roku przystąpiono do budowy kopalni "Staszic", a w 1966 roku kopalni doświadczalnej "Jan". Kopalnię "Jan" w roku 1976 włączono w strukturę "Wieczorka", początkowo jako samodzielny ruch, następnie oddział, i jako taki zlikwidowano w roku 1993. Zakończono wydobycie w rejonie szybów "Ligoń", "Wilson"(1997), "Poniatowski". Zmienił się sposób wydobycia, zastosowano zmechanizowane obudowy ścianowe, kombajny chodnikowe, uruchomiono urządzenia skipowe, wprowadzono nowoczesne rozwiązania w zakładzie przeróbki mechanicznej węgla.
Na podst.
ul. Szopienicka
więcej zdjęć (513)
Dawniej: Margaretenstraße, Sosnowiecka, Adolf Hitler Strasse, Wojska Polskiego