Tuż obok wieży rycerskiej stoi w Żelaźnie kościół parafialny św. Marcina. Otacza go wysoki mur. Niegdyś bronił dostępu do kościoła i cmentarza. Mur wzniesiono w XIV bądź XV w. i przebudowano po 1650 r. Wtedy zatracił obronny charakter. Zamurowano otwory strzelnicze, wzniesiono nowe bramy i krużganki, a w nich kaplice. Największe zainteresowanie wzbudzają jednak płyty nagrobne w murze. Jest ich prawie sto i mają od 100 do 300 lat. Dziś krużganki, ocienione dachem krytym łupkiem wprost zapraszają do odpoczynku, zaś cisza panująca na dziedzińcu nawet najtwardszych heretyków zmusza do zadumy. Tutaj w słotne dni mogli się również chronić pielgrzymi. Sama świątynia powstała około XIV w., jednak swój dzisiejszy wygląd zawdzięcza barokowej przebudowie z przełomu stuleci XVII i XVIII.[1]

Do gotycko-barokowego kościoła prowadzą dwa gotyckie portale. Wewnątrz zachowały się m.in. piękna, polichromowana drewniana rokokowa ambona z 1777 roku z herbami fundatora - Józefa von Nussdorfer i rodu von Haugwitz (dzieło Michała Ignacego Klahra), gotyckie kamienne sakramentarium i figura Pięknej Madonny na półksiężycu, trzymająca wyjątkowo długie berło i Dzieciątko. Sprawia ona niemało kłopotów badaczom, którzy w jednych źródłach podają, że powstała ona około 1560 roku, a w innych, że ok. 1480-90 r. Jej obecność spowodowała, że kościół w Żelaźnie uznawano za pielgrzymkowy.

Obiekt wpisany do rejestru zabytków -
-kościół - A/1702/832 z 27.12.1960
-cmentarz przykościelny z k. XIV w. - A/5234/909/WŁ z 31.12.1982
-mur z obejściem podcieniowym z bramami - A/5234/909/WŁ z 31.12.1982

za : 1.
2.