Budowę kopalni „Juliusz” rozpoczęto w 1902 r. a pierwsze tony urobku wydobyto w 1914r. W tym też okresie powstała ciepłownia, która obecnie wchodzi w skład Zakładów Energetyki Cieplnej Katowice - Wydział Nr 1 - Ruch „Juliusz”.
Zarządzający kopalnią postanowili wyposażyć ją właśnie w nagrodzone dwa lata wcześniej w Paryżu kotły firmy „Fitzner Gamper”. Z dokumentacji, która dzięki zapobiegliwości pracowników wydziału, a głównie Pana Andrzeja Skwary, przetrwała do naszych czasów wynika, że prawdopodobnie współpracowały one z turbinami firmy „Simens”, a przede wszystkim pracowały na potrzeby wyciągowych maszyn parowych. Z dokumentacji nie wynika jasno ile kotłów pracowało faktycznie w kotłowni, choć w planach budowy odnalazłem ich dziewięć.
Do naszych czasów przetrwały dwa kotły o numerach ewidencyjnych 24020 i 24026, zachowały się też książki dozoru kotła. Pierwotnie ksiązki te zgodnie z przynależnością terenów do zaboru Rosyjskiego prowadzone były w języku rosyjskim. Zachowane do dzisiaj księgi zostały przetłumaczone z rosyjskiego i przepisane po odzyskaniu przez Polskę niepodległości, a wpisy obejmują okres od ich budowy do lat pięćdziesiątych XX w.
Można z nich wyczytać, że pozwolenie na ustawienie kotłów wydane zostało przez Urząd Dozoru Kotłów w Warszawie w roku 1907, pierwsze próby wodne miały miejsce 9 czerwca 1908r., zaś budowa i wykonanie kotów zostały zbadane przy rewizjach wewnętrznych w dniach 27 czerwca i prawdopodobnie 1 października 1913 roku przez inżyniera okręgowego Jacumskiego.
Kolejne wpisy do książek odzwierciedlają przebieg naszej burzliwej historii.
Istnieje wpis po polsku z roku 1939, a zaraz po nim następują wpisy w języku niemieckim z okresu okupacji. Po nich pojawiają się notatki Dozoru Technicznego z lat pięćdziesiątych dokonywane przez znanego i cenionego, w wydziałach I (K-J) i II (Modrzejów) speca od kotłów parowych inżyniera Tadeusza Malasiewicza.
Następne książki obejmują okres użytkowania kotłów od lat sześćdziesiątych do chwili wyłączenia ich z ruchu. Ostatni wpis dokonany przez Urząd Dozoru Technicznego zezwalał na użytkowanie kotłów „Fitzner – Gamper” do 31 grudnia roku 2000. Jednak kotły po raz ostatni pracowały w roku 1999, kiedy to weszły do ruchu nowo zabudowane kotły wodne firmy RAFAKO.
Przyznać trzeba, ze musiała to być bardzo udana konstrukcja, jeśli z powodzeniem przetrwała tyle lat eksploatacji w różnych, jak sądzę, niekiedy ekstremalnych warunkach. Niektórzy twierdzą nawet, ze była ona wygodniejsza w prowadzeniu od dużo nowocześniejszych kotłów którymi zastąpiono „Fitznery”.
Postęp techniczny, prawa ekonomii i ochrona środowiska są jednak nieubłagane i spowodowały one konieczność modernizacji ciepłowni. „Fitznery” są jednak nadal zachowane w zupełnie dobrym stanie i jako niemy pomnik historii techniki można je zobaczyć w naszej ciepłowni na „Juliuszu”.
Zabytkowe napisy w języku polskim i rosyjskim mówią nam, że powstały w Sosnowicach – Sielcach, a okrągły napis potwierdza zdobycie Grand Prix na Wszechświatowej Wystawie Paris 1900.
Warto pielęgnować takie pamiątki, które przetrwały w naszych wydziałach produkcyjnych, zarówno jeśli idzie o dokumentację jak również istniejące do dzisiaj urządzenia. Pomogą one przyszłym pokoleniom w zrozumieniu przemysłowego oblicza Śląska i Zagłębia, które zmienia się wraz z postępem, zmianami politycznymi i gospodarczymi.

źródło:http ://eksploratorzy.com.pl/
autor: Arkadiusz Siekaniec