Pałac w Pakosławiu to jeden z najcenniejszych klasycystycznych obiektów w Wielkopolsce. Jego budowę rozpoczęto w 1791 roku w miejscu dawnego dworu obronnego. Usytuowany został w obrębie obszernego parku, urządzonego w stylu angielskim. Pałac wzniesiono dla nowego właściciela Pakosławia - Michała Krzyżanowskiego, znanego patriotę i uczestnika Sejmu Czteroletniego. Koszt budowy wynosił wówczas 50 tysięcy talarów. Przypuszcza się, że pałac powstał według projektu Carla Gottharda Langhansa, który był twórcą Bramy Brandenburskiej w Berlinie. Wnętrza również są dziełem artystów najwyższej klasy.

W drugiej połowie XIX wieku właścicielem dóbr w Pakosławiu był hrabia Leon Czarnecki, który na początku XX wieku sprzedał majątek Landbankowi, a ten odstąpił go Komisji Kolonizacyjnej. Przybyli Niemcy, głównie protestanci urządzili w pałacu szkołę i kaplicę, a w parku pobudowali dom dla pastora i kantora oraz urządzili cmentarz ewangelicki.

Oryginalności pałacu dodaje kolisty dach krążynowy oraz niespotykany na terenie Wielkopolski układ portyku z bocznymi ścianami, w których znajdują się otwory okienne. Za pałacem, w dawnej części ogrodowej jest staw.

Po 1945 roku pałac popadł w ruinę, a w 1954 roku część budowli uległa zawaleniu. Pod koniec lat siedemdziesiątych przystąpiono do jego odbudowy. Szczególnie cenna jest dwupiętrowa sala kolumnowa, zwana rotundą. Kolumny zwieńczone są pięknymi kapitelami korynckimi, a całości dopełnia ozdobna balustrada i sztukatorskie dekoracje sufitu. Pomiędzy kolumnami umieszczone zostały cztery wspaniałe płaskorzeźby, wiernie oparte na rycinach Franciszka Smuglewicza z lat 1789-1791. Sceny na płaskorzeźbach są charakterystyczne dla terenów zachodniej Polski. Dziś Goście mogą oglądać trzy z nich:

- Mieszko I niszczy posągi bóstw pogańskich,
- Bolesław Chrobry wbija pale graniczne na Łabie i Sali,
- Mieszko II przyjmuje hołd zbuntowanych Pomorzan.

Czwarta, zniszczona płaskorzeźba przedstawiała Wichmana składającego broń przed Mieszkiem I.

Obecnie właścicielem parku i pałacu jest gmina Pakosław.

Od 2003 pałac dzierżawi Polski Koncern Mięsny Duda S.A
Pałac w Pakosławiu stanowi dla PKM DUDA zaplecze hotelowo-konferencyjno-szkoleniowe.

Źródło: