Główna Kluczowa Sztolnia Dziedziczna powstała w latach 1799−1863 i w chwili uruchomienia była najdłuższą sztolnią w Europie − liczyła ponad 14 km. Celem uruchomionej sztolni było odwodnienie pół górniczych dla pierwszych kopalń węgla kamiennego na Śląsku. Inicjatorem jej powstania był między innymi twórca nowoczesnego przemysłu na Śląsku, hrabia Fryderyk Reden.

Sztolnia uzyskując 14 km połączyła kopalnię „Królowa Luiza” z kopalnią „Król” W Chorzowie. Z kolei otwarcie pierwszego spławianego odcinka sztolni z przedłużeniem trasy Kanałem Sztolniowym, dało nową transportową drogę wodną, której zadaniem było połączenie dwóch zakładów kopalni ,,Królowa Luiza” i Królewskiej Odlewni Żeliwa w Gliwicach. Realizacja tego przedsięwzięcia była możliwa dzięki zastosowaniu wielu nowatorskich rozwiązań technicznych, ponieważ prace były prowadzone w trudnych warunkach geologicznych.

Pierwszy włączony do eksploatacji odcinek sztolni został wydrążony w Zabrzu, jego celem było także udostępnienie pokładów węgla kamiennego. Węgiel transportowano łodziami, a pod ziemią na trasie sztolni znajdowały się między innymi porty załadunkowe, mijanki dla łodzi.

W miejscu wylotu Kanału Sztolniowego znajdował się port przeładunkowy z basenem (rejon ul. Karola Miarki). Port umożliwiał prowadzenie przeładunku węgla z łodzi na barki, którymi węgiel transportowany był dalej do huty gliwickiej. Pomimo, iż Kanał Sztolniowy miał znaczenie lokalne, łączył się z Kanałem Kłodnickim umożliwiając dalszą drogę Odrą, aż do portu w Szczecinie. Zabrzański odcinek sztolni pełnił funkcję podziemnej drogi transportowej do końca lat 30-tych XIX wieku.

Decyzja o wyłączeniu odcinka wynikała z sytuacji, w jakiej znalazła się kopalnia pod lat 20. Początkowo odnotowywane spadki wydobycia, ostatecznie przyniosły całkowite wyczerpanie pokładów powyżej poziomu głównej sztolni. Po tym wydarzeniu transport węgla przejęła kolej, a utrzymanie sztolni zaczęło sprawiać problemy. Główna Kluczowa Sztolnia Ostatecznie jej użytkowanie zakończono w 1950 roku, kiedy zadecydowano o zasypaniu odcinka kanału między zabrzańską kopalnią, a gliwicką hutą.

Źródło: WSTĘPNE SPRAWOZDANIE Z INWENTARYZACJI OBIEKTÓW PRZEMYSŁOWYCH
W WOJEWÓDZTWIE ŚLĄSKIM, Katowice, styczeń 2012