Jednym z nielicznych parków w centrum miasta, a stanowiącym zielone płuca Elbląga, jest Park Planty ze starym drzewostanem oraz wzniesieniem „Schneckeberg”. Historia tego terenu jest bardzo ciekawa i pewnie mało znana mieszkańcom naszego miasta. Przed II wojną światową, dzisiejszy park nosił nazwę Casino-Garten i był ściśle związany z resursą „Humanitas”.

Interesujący nas teren położony był po wewnętrznej stronie umocnień Nowego Miasta, zbudowanych w latach 1626-1635. Prace niwelacyjne przeprowadzono pod koniec XVIII wieku pozostawiając wzniesienie po bastionie nazywanym dzisiaj „grotą” lub „ślimakiem”. 17 marca 1846 roku Stowarzyszanie „Ressource Humanitas”, składające się z miłośników spotkań rozrywkowych, zakupiło za 10 000 talarów teren ogrodów od rodziny Bartelt, na którym już wcześniej odbywały się spotkania innych resurs. Teren ten nie był duży, nie przedstawiał również jakiś większych walorów naturalnych, a zapach dochodzący z płynącej w pobliżu Kumieli nie wpływał korzystnie na atmosferę podczas środowych koncertów.

Nowy właściciel terenu postanowił urządzić go na nowo. W roku 1848 wybudowano jednopiętrowy budynek stowarzyszenia z lokalem na bar w środku. Gdy pomieszczenie okazało się za małe przystąpiono do rozbudowy, która nastąpiła w 1879 roku. Kolejne prace przeprowadzono przy zachodnim skrzydle. Całość ukończono w 1893 roku, kosztem 62 716 marek. Rezultatem tego był reprezentacyjny budynek z bogato wykończonymi salami i pomieszczeniami bocznymi, swoista duma ówczesnego Elbląga.

Wraz z rozbudową budynku resursy, przystąpiono do prac urządzających przyległy teren zielony. Pierwsze prace wykonano w latach 1869-1870, budując kolumnadę. Rok później powiększono ogród poprzez zakup powierzchni między odgałęzieniem Kumieli płynącej przez teren resursy a ulicami Traubenstraße (ob. Garncarska) oraz Hohezinnstraße (ob. Hetmańska). Powierzchnia parku zwiększyła się do 2,5 ha. Kompozycję terenu powierzono oliwskiemu dyrektorowi budowy ogrodów Gustawowi Schondorf. Wzniesienie „Schneckenberg” – pozostałość dawnego bastionu, obsadzono pochodzącym z Azji Wschodniej miłorzębem japońskim (Ginko biloba). Odnowiono alejki ze słynną spiralną zwaną potocznie ślimakiem, prowadzącą na wierzchołek dawnego bastionu, urządzono fontannę w zachodniej części parku, ustawiono ławeczki oraz oświetlenie. Do dyspozycji odwiedzających przygotowano różne gry, zabawy krążkiem, którego łapały damy, huśtawki itp. Dla melomanów organizowano koncerty plenerowe.

Cały teren otoczono w 1884 roku wysokim na 2,5 metra murem, stanowiącym symbol odgrodzenia od reszty społeczeństwa Elbląga. Zezwolenie na zwiedzanie i pobyt w ogrodzie udzielane było przez zarządcę, poza tym każdy członek tego elitarnego stowarzyszenia miał prawo wprowadzenia gościa z zewnątrz. Taka elitarność tego miejsca przetrwała do 1936 roku, kiedy to cały teren przeszedł w ręce miasta, a sale resursy zostały otwarte dla wszystkich. Fakt ten został wykorzystany z okazji 700-lecia Elbląga przez zakłady Schichau’a dla uczczenia swojego 100-lecia, a Elbinger Zeitung i cech drukarzy przeprowadzał uroczyste otrzęsiny swoich młodych czeladników. Nazwę Casino-Garten zmieniono na Stadtgarten.

To co zostało z dawnego Casino-Garten to stary drzewostan, układ trawników pomiędzy alejkami oraz pomieszczenia obecnej lodziarni. Resursa została zniszczona podczas działań wojennych. Rozebrano dawny mur, a cicho pluskającą Kumielę skanalizowano, tworząc Park Planty.

Autor - Tomasz Agejczyk
Info za