starsze
nowsze
1
1+
2-
2
2+
3-
3
3+
4-
4
4+
5-
5
5+
6-
6
oceń zdjęcie | skomentuj ocenę | 0 głosów | średnia głosów: 0

Polska woj. zachodniopomorskie powiat goleniowski Borzysławiec Kościół św. Piotra i Pawła

12 marca 2023 , Kościół w Borzysławcu.

Skomentuj zdjęcie
Marecky
Na stronie od 2022 kwiecień
4 lata 0 miesięcy 12 dni
Dodane: 25 kwietnia 2023, godz. 15:10:57
Autor zdjęcia: Marecky
Rozmiar: 1800px x 1192px
1 pobranie
345 odsłon
0 średnia ocen
Poprzednie i następne zdjęcia Marecky
Obiekty widoczne na zdjęciu
Zbudowano: 1820
Osiedleńcy w Louisenthal zastrzegli sobie własny dom boży, na który zgodnie z umową pan v.Borgstede, właściciel posiadłości Lubzin (obecnie Lubczyna) miał dostarczyć drewno budowlane, gmina zaś pracę rąk i siłę zaprzęgową. Środki pieniężne na budowę zebrane zostały przez szczecińskiego kapłana Heinevettera. Zbudowany mały kościół był konstrukcją szkieletową. Tak więc gmina otrzymała w roku 1820 własny, poświęcony apostołom Piotrowi i Pawłowi kościół, który konsekrowano 29 czerwca 1822 roku. W roku 1866, za sprawą duchownych diecezji Wurzburg, Louisenthal oddzielono od parafii szczecińskiej i za wydaną 29 sierpnia 1866 roku zgodą państwową podniesiono go do parafii misyjnej. Istniejący kościół, któremu podlegały filie w Golnow i Augustwalde wkrótce stał się za mały, więc został rozbudowany, a księża z diecezji Wurzburg ufundowali jako wyposażenie jeden dzwon nawowy (okrętowy) oraz dwa dzwony stalowe. Do dnia dzisiejszego na wieży kościoła znajdują się dwa dzwony podarowane przez księży z Wurzburga: mniejszy – św.Otto z datą 1876 rok oraz większy – św. Michał z dedykacją : „Kathol. Bruder im Bisthum Wurzburg Kathol. Brudern in Pommern 1875“.

Ponieważ z końcem XIX wieku kościół misyjny popadł w ruinę, rozpoczęto budowę większego kościoła, którego konsekracja nastąpiła 2 XII 1902 roku.Wnętrze świątyni zdobiły pierwotnie figuralne malowidła na ścianach, sklepieniu prezbiterium i stropie. Znajdowały się tam również stalle, kazalnica oraz organy. Do roku 1944 kościół służył katolickim mieszkańcom wsi. Świątynia ucierpiała w czasie działań wojennych a następnie, po wojnie uległa dalszej dewastacji. W kronice parafialnej wspomina się o organach rozebranych przez wojska radzieckie. Niszczał nie zabezpieczony dach. Po ostatniej wojnie tereny znacznie się wyludniły. Świątynia przeszła pod opiekę polskiego kościoła rzymsko- katolickiego. Należała wówczas do parafii Goleniów. Przeprowadzono niezbędny remont i rozpoczęto odprawianie nabożeństw. Początkowo msze odprawiano tu okazjonalnie, z czasem coraz częściej, aż z dniem 28.06.1957 roku ponownie powołano do życia samodzielną parafię pod wezwaniem Św. Apostołów Piotra i Pawła w Borzysławcu. Pierwszym jej administratorem był ks. Kazimierz Adamczak. Wnętrze kościoła znacznie różniło się od obecnego. W prezbiterium znajdował się ołtarz Najświętszego Serca Pana Jezusa z malowidłem przedstawiającym Chrystusa i figurami po bokach. Po lewej stronie prezbiterium była ambona, na którą wchodziło się od zakrystii.
Nad ołtarzem głównym wisiał mniejszy niż obecnie krucyfiks, a ściany kościoła ozdobione były malowanymi ornamentami i kwiatami.

2. Stan obecny kościoła św. Apostołów Piotra i Pawła
Kościół pod wezwaniem Świętych Apostołów Piotra i Pawła wraz z przyległym cmentarzem położony jest w centrum wsi, przy głównej alei wysadzanej drzewami. To neogotycka świątynia salowa z trójbocznie zamkniętym prezbiterium od strony wschodniej, zbudowana z czerwonej nietynkowanej cegły. Zwarty korpus kościoła opinają ceglane dwuskokowe skarpy, które w górnej części posiadają wysmukłe nisze. Elewację świątyni zdobią ostrołukowe witrażowe okna. Dach dwuspadowy z trzema połaciami od wschodu . Pionową dominantę kościoła stanowi wysoka wieża zwieńczona wysmukłym, blaszanym hełmem, zakończonym krzyżem.
Dostawiona do ściany zachodniej wysoka wieża w dolnej części jest prostokątna, w górnej ma przekrój kwadratu. Wejście do kościoła, znajdujące się w dolnej części wieży, ma formę pseudoryzalitu zwieńczonego trójkątnym szczytem. Otwór wejściowy ostrołukowy ozdobiony jest archiwoltą o tym samym kształcie. Powyżej znajdują się trzy nisze, a nad nimi okno. Górna część wieży posiada arkadową dekorację.
Wnętrze kościoła jest skromne. Przy ścianie zachodniej dostawiona jest drewniana empora muzyczna z płycinową balustradą. W kronikach parafialnych wspomina się o organach, które rozebrano po wojnie.
Strop nad nawą jest drewniany, belkowy, odeskowany, podzielony na prostokątne pola. W części centralnej znajduje się neobarokowe malowidło przedstawiające Trójcę Świętą. Na tle chmur kłębiastych, w których unoszą się główki putt, ukazany jest po prawej stronie Bóg Ojciec odziany w białą koszulę i błękitno-zielony, bogato drapowany płaszcz Jego głowę obejmuje trójkątny nimb. Chrystus ukazany po lewej stronie osłonięty jest do pasa czerwoną fałdzistą draperią; w rękach trzyma krzyż, który opiera o ciemnobłękitną zatopioną w chmurach kulę ziemską z wizerunkami Adama i Ewy. Ponad sylwetkami Ojca i Syna unosi się Duch Święty pod postacią białego gołębia ujętego w owalnym nimbie z chmur. Cała kompozycja zamknięta jest obramowaniem o czwórlistnym kształcie. Wykonane na desce techniką olejną malowidło powstało na przełomie XIX i XX wieku. Ściany kościoła zdobi droga krzyżowa . Niewyraźna pieczęć znajdująca się na odwrocie malowanych na płótnie obrazów informuje, że zostały one wykonane w Monachium. Zły stan większości malowideł utrudnia odczytanie pozostałych danych z pieczęci.

Trójboczne prezbiterium jest nieco podniesione w stosunku do poziomu nawy. Posiada ono rodzaj ambitu, który obecnie pełni funkcję zakrystii. Nad prezbiterium sklepienie krzyżowe. Ołtarz główny zdobi duży krucyfiks z drewna dębowego. Krzyż, na którym rozpięta jest figura Chrystusa, ma rozbudowaną dolną partię zdobioną rzeźbionym ornamentem roślinnym na czarnym tle. Później znajduje się napis: „ Frise & Leeke (Bildhaner) Steetin 1906”. Chrystus wiszący na wyprężonych rękach ma odchyloną do tyłu głowę z długimi włosami przykrytymi koroną cierniową. Stopy przybite są dwoma gwoździami.
Po bokach drewnianego krucyfiksu ukazane są dwie sylwetki św. Pawła i Piotra. Freski przedstawiające naturalnej wielkości popiersia apostołów pochodzą z przełomu XIX i XX wieku. Św. Paweł namalowany z prawej strony apsydy odziany w zielono- brunatny płaszcz unosi miecz w prawej ręce. W drugiej dłoni trzyma otwartą księgę. Poniżej wizerunku znajduje się wstęga z napisem: St. Paulus. Przedstawiony z lewej strony apsydy św. Piotr ma szaty błękitno- fioletowe. W prawej ręce unosi pęk kluczy. Ten wizerunek również opatrzony jest podpisem(St. Petrus). Oba freski w trakcie remontu zostały częściowo zamalowane, pierwotnie bowiem sylwetki apostołów wyłaniały się z chmur.
Neogotyckim zabytkiem kościoła w Borzysławcu jest drewniana chrzcielnica, która powstała jako element wyposażenia świątyni budowanej w końcu XIX wieku. Trzon chrzcielnicy ma kształt ośmiobocznej kolumny o ściankach zdobionych wąskimi lancetami z trójlistnym maswerkiem. Czasza ośmioboczna u dołu zakończona jest ażurową dekoracją o motywach trójlistnych maswerków i żabek. Zamknięta jest wysoką nakrywą o profilowanej podstawie i szczycie zwieńczonym krzyżem. Obecnie chrzcielnica nie jest użytkowana . Przechowuje się ją w pomieszczeniach gospodarczych, gdyż wymaga renowacji (zły stan drewna, brak niektórych listew w nakrywie i żabek w ażurowej dekoracji czaszy). W kościele zachował się krucyfiks oraz świecznik korpusowy z końca XIX wieku. Oba te zabytkowe przedmioty wykonane zostały ze stopu miedzi, a ich bogate zdobienie wskazuje na styl neobarokowy. Krucyfiks opiera się na trójbocznej, profilowanej stopie o wygiętych nóżkach wspartych na spłaszczonych kulach. Stopę tę oplata nałożony, wycięty z posrebrzanej blachy ornament tworząc na krawędziach listki. Całość zwieńczają odlewane główki. Trzon, na którym osadzony jest krzyż, ograniczony jest spłaszczonymi kulami, na nim również widnieją wycięte ze srebrzonej blachy i grawerowane liście.
Posrebrzany krzyż ma ramiona zakończone trójlistnie, ozdobione kuleczkami i szafirowymi szkłami oprawionymi w rozetki. Nad postacią Chrystusa widnieje wstęga z napisem INRI.

Podobnie jak krucyfiks, świecznik wykonany jest ze stopu miedzi. Trzon z pięcioma kulami został ozdobiony ornamentalnie rozetkami, motywami roślinnymi lub ażurowymi. Rozmieszczone symetrycznie ramiona spięte są rytowaną ornamentalnie obręczą od której ilość ramion się podwaja. Całość tworzy osiemnastowieczny korpus o ramionach zakończonych talerzykowymi profitkami i zdobionych plastycznymi listkami. O czasie powstania świecznika informuje znajdujący się na jednej z kul napis w języku niemieckim i data 1888 rok. Świecznik został przerobiony na elektryczny. Brakuje dwóch ramion, a pozostałe są pogięte, co zaciera symetrię kompozycji.

Podsumowanie
Kościół parafialny pod wezwaniem św. Apostołów Piotra i Pawła w Borzysławcu był od początku swego istnienia kościołem katolickim o dużym znaczeniu religijnym, obejmującym znaczny obszar obecnej gminy Goleniów. Przez lata zmieniał swój wygląd. Początkowo stanęła w Borzysławcu budowla o konstrukcji szkieletowej. Z czasem kościół podupadał, świątynię remontowano, aż z końcem XIX wieku postawiono w miejsce muru pruskiego nowy neogotycki kościół, który przetrwał do dziś. Bryła murowanego kościoła utrzymana jest w charakterystycznej dla XIX wieku stylizacji architektonicznej. Strzelista wieża, ostrołukowe okna i nisze oraz sklepienie krzyżowe nad prezbiterium, utrzymane są w stylu neogotyckim. Nie widać natomiast konsekwencji stylistycznej w wyposażeniu świątyni. Wewnątrz kościoła odnaleźć można zarówno elementy neogotyckie ( np. chrzcielnica ), nawiązania do baroku (malowidło na stropie czy tez świecznik korpusowy), a także utrzymany w stylu akademickim krucyfiks, który pojawił się w świątyni w miejsce zlikwidowanego ołtarza. Ta różnorodność decyduje o tym, że niewielki kościół w Borzysławcu jest obiektem ciekawym. Wraz z przyległym cmentarzem stanowi nieodłączny element wiejskiego krajobrazu. Jest zabytkiem zasługującym na uwagę i lepsze poznanie.

źródło : 6