 | Polska › woj. opolskie › Opole › Dzielnica XII › ul. Wrocławska › Muzeum Wsi Opolskiej › Młyn wodny z Siołkowic Starych |
październik 2010 , Rów z wodą napędzającą koło młyńskie.
|
Na stronie od 2015 lipiec
10 lat 8 miesięcy 27 dni |
 |
młyny
|
Młyn wodny z Siołkowic Starych jest przykładem wiejskiego, drewnianego budownictwa przemysłowego na terenie Śląka Opolskiego. Pierwsza wzmianka źródłowa o istnienu jakiegoś młyna wodnego w Siołkowicach Starych pochodzi z urbarza z 1566r. Dalsze wiadomości o istnieniu w Siołkowicach młyna wodnego pochodzą dopiero z XVIII w. Następnie wiadomo, że młyn był przenoszony w 1832r. w dół rzeki (ok. 250 m) celem lepszego wykorzystania spadku wody. Prawdopodobnie wówczas dostawiono do niego murowany budynek mieszkalny. Obie części pokryto wspónym, mansardowym dachem, krytym gontem. Najstarsze wyposażenie młyna zmodernizowano na przełomie XIX/XX w. zastępując koło paleczne i cewie - żelaznymi kołami trybowymi. Młyn napędzany był drewnianym kołem śródsiębiernym o śr. 470 cm, co podyktowane było nizinnym biegiem niezbyt obfitej w wodę rzeki. W XIX w. siołkowicki młyn dziedziczony był w rodzinie Pogrzebów. W okresie międzywojennym ostatni z Pogrzebów przekazał młyn swemu zięciowi Pawłowi Boronowskiemu, ostatniemu właścicielowi młyna. Młyn przestał być używany ok. 1950 roku wskutek zakazów administracyjnych.
W Muzeum Wsi Opolskiej młyn posadowiono nad sztucznie utworzonym ciekiem wodnym. Budynek posiada konstrukcję ścian zrębową połączoną z sumikowo-łątkową. Dach mansardowy, o złożonej konstrukcji krokwiowej, został wcześniej zastosowany dla uzyskania większej przestrzeni poddasza na cele składowe i urządzenia młyńskie. We wnętrzu zainstalowano wszystkie dawne urządzenia, a braki uzupełniono częściami z nieczynnego młyna wodnego znajdującego się w Bierkowicach.
Powołanie Muzeum do życia miało miejsce dokładnie 14 listopada 1961 r. Muzeum utworzono jako instytucję naukowo-badawczą i oświatową, do zadań której należy w szczególności gromadzenie, konserwacja, naukowe opracowanie i udostępnianie zabytków kultury ludowej Śląska Opolskiego, ze szczególnym uwzględnieniem drewnianego budownictwa ludowego. Z założenia miało to być muzeum na wolnym powietrzu typu skansenowskiego. W kwietniu 1966r Muzeum uzyskało statut i pełną samodzielność jako jednostka autonomiczna o zasięgu regionalnym. Podporządkowana i finansowana początkowo przez Wojewódzką Radę Narodową, potem Urząd Wojewódzki, a obecnie Urząd Marszałkowski w Opolu.
Podwaliny pod Muzeum Wsi Opolskiej w Opolu położył już w 1955 r.- Stanisław Bronicz, kierownik Działu Etnografii Muzeum Śląska Opolskiego w Opolu, późniejszy pierwszy dyrektor opolskiego skansenu. Zapoczątkował on w latach 1956-58 wspólnie z Katedrą Etnografii Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie penetracje i badania naukowe na Śląsku Opolskim, które doprowadziły do zebrania stosunkowo obfitego materiału dokumentacyjnego i opracowania listy ponad 20 obiektów zabytkowych, wytypowanych w pierwszej kolejności do przeniesienia na teren przyszłego muzeum.
W 1964 roku opracowane zostały „Założenia programowe MWO”, które zakładały docelowo przeniesienie na teren przyszłego muzeum ok. 70 obiektów małej i dużej architektury wiejskiej. W oparciu o te założenia powstał projekt zagospodarowania przestrzennego Muzeum Wsi Opolskiej. Przyznany dla Muzeum teren obejmował obszar 10 ha płaskiego, mało zadrzewionego dawnego poligonu wojskowego we wsi Bierkowice, ok. 6 km od centrum Opola. Teren ten kształtem zbliżony do kwadratu w dużym stopniu wpłynął na opracowany w 1967 r. projekt zagospodarowania przestrzennego muzeum oraz na jego obecny stan i ekspozycję.
Do realizacji zatwierdzono koncepcję takiego sytuowania przenoszonych obiektów, aby grupowały się one z jednej strony w zagrody reprezentatywne dla poszczególnych warstw społeczno-ekonomicznych, z drugiej strony – w większe zespoły przedstawiające subregiony Śląska Opolskiego. Przy wejściu usytuowano w większości obiekty z terenów lewobrzeżnych (południowych), w środku – obiekty z powiatu opolskiego, a od strony północnej – obiekty z terenów prawobrzeżnych (północnych) Śląska Opolskiego. Pierwszym obiektem postawionym na terenie Muzeum w 1967 r. był mały spichlerz pochodzący ze wsi Sternalice z powiatu oleskiego. Otwarcie muzeum dla zwiedzających nastąpiło 23 września 1970 r.