 | Polska › woj. podlaskie › Białystok › ul. Kolejowa › Dworzec kolejowy |
1915 , Poczekalnia I klasy zniszczona podczas ostrzału
Woj11
+2 głosów:2  Stan z 1915 roku. Rosjanie wycofując się z miasta podpalili dworzec 2025-12-03 15:25:03 (4 miesiące temu)
|
|
Na stronie od 2006 styczeń
20 lat 2 miesiące 29 dni |
Dworzec położony wzdłuż torów kolejowych w zach. części miasta, przy ul. Kolejowej. Budynek nawiązuje do stylu włoskiego neorenesansu, wzorowany na murowanych dworcach rosyjskich. Obiekt wolnostojący, na planie zbliżonym do wydłużonego prostokąta z ryzalitami, podpiwniczony. Murowany, posadowiony na kamiennym fundamencie, tynkowany, dach o konstrukcji stalowej, jednospadowy, nad wsch. ryzalitem czterospadowy, kryty blachą. Bryła prostopadłościenna, w ryzalitach oraz w części centralnej dwukondygnacyjna. Centralna główna hala w formie prostopadłościanu, z niewielkim ryzalitem na osi wejścia zwieńczonym attyką i wolutami. W portalu głównego wejścia odtworzono metalowe zadaszenie dwuspadowym dachem opartym na metalowych kolumnach. Elewacja główna frontowa od strony placu wieloosiowa, niesymetryczna, na cokole, w części centralnej boniowana na dolnej kondygnacji, okna prostokątne zamknięte półkoliście. Główne wejście ujęte w kolumny. Okna zach. ryzalitu prostokątne, nad wejściem niewielki tympanon, dolna kondygnacja boniowana, górna zwieńczona gzymsem. Od zach. dwukondygnacyjna prostopadłościenna bryła połączona z zach. ryzalitem jednokondygnacyjnym łącznikiem. Okna w zach. ryzalicie w dolnej kondygnacji zakończone łukowo, z opaskami i boniowaniem, w górnej prostokątne. Powtórzony gzyms jednokondygnacyjnego łącznika, dodatkowo gzyms pod oknami górnej kondygnacji. Elewacja od strony peronów analogiczna do elewacji frontowej od strony placu. Elewacja szczytowa pd.-zach. z dwoma oknami zwieńczonymi łukami. W górnej kondygnacji jedno prostokątne okno, gzyms pod oknem górnej kondygnacji i nad nim. Elewacja szczytowa pn.-wsch. analogiczna. Wnętrze głównej hali przeznaczono w parterze na poczekalnię i hall kasowy, restaurację, pomieszczenia techniczne, toalety i pomieszczenia obsługi, na piętro prowadzą wachlarzowe schody wokół przeszklonej rotundy. Na piętrze sklepy i kawiarnie. Na podłogach parteru współczesne posadzki. Słupy podtrzymujące strop piętra obłożone mozaiką ceramiczną, sufit kasetonowy tynkowany. Obiekt użytkowany, dostępny.
Oprac. Grażyna Rogala, OT NID Białystok, 10-12-2014 r.
Źródło: (CC BY-NC-ND 3.0)
Historia Polski w latach 1914-1918 to krótki, pięcioletni fragment dziejów. Wydarzenia tego pięciolecia zaważyły na sytuacji Polski na arenie tak międzynarodowej, jak i wewnętrznej.
W 1914 roku wybuchła I wojna światowa z udziałem mocarstw rozbiorowych: Austro-Węgier, Niemiec i Rosji. Doprowadziła ona do rozbudzenia wśród Polaków poczucia tożsamości narodowej, a jej przebieg i rezultaty (przede wszystkim upadek wszystkich trzech mocarstw zaborczych) umożliwiły odtworzenie niepodległego państwa polskiego.
Okres ten charakteryzował się fatalnym stanem zaopatrzenia i wyżywienia społeczeństwa, a także znacznymi stratami, zarówno wśród żołnierzy wcielonych do walczących ze sobą armii, jak i ludności cywilnej, która zmuszona do świadczeń na rzecz armii okupujących kraj, ponosiła ogromne ciężary. Na skutek śmierci i deportacji liczba ludności zamieszkującej późniejszą II Rzeczpospolitą zmalała o około 14,9%[1]. Niebagatelne też były straty materialne, spowodowane działaniami wojennymi. Kolejne armie, przechodzące przez terytoria zaborów stosowały taktykę spalonej ziemi. Rosjanie, wycofując się na wschód podpalili szyby naftowe w Galicji i deportowali setki tysięcy ludzi. Natomiast Niemcy nie omieszkali wywozić do Rzeszy całych fabryk, przede wszystkim z terenu Łodzi[2]. Ocenia się, że w okresie 1914-1920 zniszczeniu uległo około 30% majątku narodowego na ziemiach polskich, zaś poziom produkcji przemysłowej w roku 1919 wyniósł w Polsce 30% stanu z roku 1913 w tych samych granicach[3].
Okres ten zawiera się pomiędzy dwiema datami – 3 sierpnia 1914 przemówienie Piłsudskiego do żołnierzy w krakowskiej dzielnicy Oleandry i 11 listopada 1918 przekazanie Piłsudskiemu władzy wojskowej przez Radę Regencyjną (14 listopada 1918 przekazano Piłsudskiemu władzę cywilną). Na przestrzeni tego czasu – wraz z przesuwaniem się frontów i zmiennymi losami poszczególnych mocarstw zaborczych, kształtowały się zarówno koncepcje polskie (dotyczące sposobów i dróg do odzyskania niepodległości), jak i koncepcje zaborców oraz Europy Zachodniej i Stanów Zjednoczonych, prowadzące do rozwiązania sprawy polskiej. W rezultacie, trudnego wcześniej do przewidzenia, przebiegu wojny wszystkie zainteresowane strony musiały prześcigać się w deklaracjach, a wkrótce także i w czynach, które legły u podstaw tworzenia polskiego wojska (Austro-Węgry, okupacja niemiecka, Rosja, Francja) i zalążków organizmu państwowego (okupacja niemiecka, Francja). Wszystko to razem sprawiło, że gdy 11 listopada 1918 roku I wojna światowa została zakończona, Polska powstała jako państwo uznane na arenie międzynarodowej, dysponujące przygotowaną kadrą polityczną i administracyjną oraz zawiązkami wojska, organów władzy wykonawczej i sądowniczej.
Źródło:
Najstarszy odnaleziony akt hipoteczny z 1921 r. nr hipoteki 83, repertorium ksiąg hipotecznych.
Na terenie gruntów wsi Białostoczek włączonych do miasta Białystok w 1919 r.