starsze
nowsze
1
1+
2-
2
2+
3-
3
3+
4-
4
4+
5-
5
5+
6-
6
oceń zdjęcie | skomentuj ocenę | 1 głos | średnia głosów: 6

Polska woj. łódzkie Łódź Stare Bałuty Bałucki Rynek Dworzec Łódzkich Wąskotorowych Elektrycznych Kolei Dojazdowych, Krańcówka tramwajowa Bałucki Rynek

1934 , Przystanek Łódzkich Wąskotorowych Elektrycznych Kolei Dojazdowych. Widok od strony południowo-wschodniej.
Źródło: Jlustracja Polska 1934.11.11 R.7 Nr45

Skomentuj zdjęcie
Ewqa100
Na stronie od 2017 styczeń
9 lat 3 miesiące 24 dni
Dodane: 11 lipca 2023, godz. 21:49:52
Rozmiar: 1744px x 1600px
14 pobrań
709 odsłon
6 średnia ocen
Poprzednie i następne zdjęcia Ewqa100
Obiekty widoczne na zdjęciu
Zbudowano: 1930
Zlikwidowano: 1940, 1957
Po uruchomieniu przez konsorcjum Kolei Elektrycznej Łódzkiej komunikacji tramwajowej w Łodzi w 1898 r. tramwaje docierały na ul. Zgierską dwutorową linią do krańcówki mijankowej usytuowanej na wysokości pl. Kościelnego. W 1901 r. z kolei przedsiębiorstwo Łódzkie Wąskotorowe Elektryczne Koleje Dojazdowe rozpoczęło eksploatację linii do Zgierza, której krańcówka mijankowa zlokalizowana była na ul. Zgierskiej na północ od pl. Kościelnego. KEŁ i ŁWEKD używały torów o tym samym rozstawie szyn, więc możliwe było połączenie obu krańcówek dwoma torami przy jednoczesnym całkowitym odseparowaniu systemów zasilania sieci trakcyjnej w miejscu, gdzie przebiegała granica własności.

W 1924 r. wybudowana została linia tramwajowa na ul. Brzezińskiej (Wojska Polskiego) od pl. Kościelnego w kierunku Dołów. W związku z tym zaszła konieczność likwidacji krańcówki mijankowej przeniesionej już w 1903 r. z ul. Zgierskiej na ul. Brzezińską przy pl. Kościelnym. Zastąpiła ją pętla uliczna poprowadzona ulicą Łagiewnicką od ul. Brzezińskiej do Bałuckiego Rynku, gdzie na południowej stronie placu na jezdni była mijanka nowej krańcówki Bałucki Rynek z wyjazdem na ul. Zgierską w kierunku centrum miasta. Południowy tor mijanki na Bałuckim Rynku został połączony oddzielnie z przedłużeniem toru biegnącego ul. Łagiewnicką pełniącym rolę toru odstawczego. W 1928 r. po wybudowaniu linii tramwajowej na ul. Kilińskiego i Franciszkańskiej od Narutowicza do Brzezińskiej pętlę uliczną uzupełniono o odcinki torów umożliwiające skręt z ul. Brzezińskiej w ul. Łagiewnicką od wschodu i skręt z ul. Zgierskiej od strony północnej w ul. Brzezińską.

Wreszcie w 1930 r. doszło do uruchomienia na Bałuckim Rynku krańcówki dla linii podmiejskich ŁWEKD do Zgierza, Ozorkowa i Aleksandrowa przeniesionej z ul. Zgierskiej. Krańcówka ta w formie pętli lewostronnej (kierunek ruchu przeciwny do kierunku ruchu wskazówek zegara) usytuowana została w centralnej części placu, którego fragment zakupiony został w tym celu jeszcze w 1910 r. Po południowej stronie pętli została wybudowana długa na prawie 100 m poczekalnia, z której korzystali również pasażerowie linii miejskich na krańcówce Bałucki Rynek. Układ torowy był tu dość skomplikowany. Podstawowy tor w układzie zamkniętym obiegał wnętrze placu. Pociągi od strony Zgierza wjeżdżały z ul. Zgierskiej przed skrzyżowaniem z ul. Limanowskiego torem łączącym się z torem podstawowym, by następnie zjechać na mijankę przystankową położoną w południowo-wschodniej części placu. Wyjazd z pętli odbywał się torem wyprowadzonym przy północnej jezdni wprost do ul. Zgierskiej. Wjazd od strony Aleksandrowa odbywał sie oddzielnym torem wyprowadzonym z ul. Limanowskiego, przy którym w południowo-zachodniej części placu był osobny przystanek. Tor ten dalej po przecięciu się z torem mijanki przystanku zgiersko-ozorkowskiego łączył się z torem podstawowym. Pociąg w kierunku Aleksandrowa po objechaniu pętli zjeżdżał torem łączącym się z torem wjazdowym, który dopiero za ul. Zgierską rozdzielał się na dwa tory. W północnej części pętli usytuowana była dodatkowa mijanka. Ponad to istniały dodatkowe tory umożliwiające skręt od strony południowej na tor wyjazdowy do Zgierza i pętlę “pod prąd”, i następnie zjazd z pętli w południowo-wschodniej części placu na tory krańcówki Bałucki Rynek w kierunku ul. Zgierskiej. Wcześniejsze plany, których realizacja rozpoczęła się dopiero w 1939 r. przewidywały usytuowanie tu również krańcówki dla linii do Brzezin. Trudno powiedzieć, jak zorganizowany byłby ruch pociągów tej linii na krańcówce, i czy istniejący układ torowy wymagał jakiejś przebudowy. Zaznaczyć trzeba też, że w tamtym czasie podwójne tory na ul. Zgierskiej na północ od pl. Kościelnego nadal jeszcze należały do ŁWEKD.

Dla umożliwienia przejazdów przelotowych dla tramwajów powstalej w 1934 r. linii na ul. Łagiewnickiej na Marysin przez obciążoną już znacznie ruchem krańcówkę Bałucki Rynek dobudowano tu trzeci tor mijankowy.

Po utworzeniu Litzmannstadtgetto w 1940 r. obie krańcówki zostały wyłączone z ruchu. Krańcówka tramwajów podmiejskich została przeniesiona na pl. Wolności. Tramwaje linii miejskich po zmianie tras nie docierały w ten rejon prawdopodobnie do czasu wybudowania w 1942 r. pętli tramwajowej na ul. Zgierskiej przy ul. św. Teresy.

Po zakończeniu wojny nie doszło do ponownego uruchomienia krańcówek. Istniejące tory służyły tylko ruchowi przelotowemu. Od 1951 r. tramwaje podmiejskie kończyły bieg na nowej krańcówce przy ul. Północnej. W 1957 r. przebudowano układ torowy na Bałuckim Rynku. Zlikwidowane zostały tory nieczynnej dawnej pętli ŁWEKD. Pozostawiono tylko pojedynczy tor w południowej jezdni placu w ramach istniejącej pętli ulicznej z możliwością wyjazdu przy ul. Zgierskiej we wszystkich kierunkach. Po wybudowaniu w 1966 r. odcinka torów na ul. Dolnej pętla uliczna używana była do 1992 r. tylko w przypadkach awaryjnych. Ostatecznie podczas modernizacji na początku tego wieku układu ulicznego wokół Bałuckiego Rynku zlikwidowano torowisko. Pozostał tylko jego około dwustumetrowy izolowany fragment na ul. Łagiewnickiej.
Bałucki Rynek
więcej zdjęć (106)