Kolegiata św. Pawła została zbudowana około 1155 r. z fundacji księcia Mieszka III Starego. Była zbudowana w stylu romańskim. Podczas prac wykopaliskowych odkryto na terenie kościoła domniemany grób Mieszka III, pochowanego w niej w 1202 r. oraz jego syna Mieszka Mieszkowica, zmarłego 9 lat wcześniej (w 1193 r.). Pod fundamentami natrafiono na ślady najstarszego kaliskiego kościoła zbudowanego z drewna około 1 połowy XI wieku.

Kościół został zniszcozny przypuszczalnie podczas walk o Wielkopolskę pomiędzy księciem śląskim Henrykiem I Brodatym, a księciem Władysławem Odonicem w 1232 lub 1234 roku.