 | Polska › woj. łódzkie › powiat zduńskowolski › Przatów Górny › Dwór › Budynki gospodarcze |
Lata 1916-1918 , Ruiny zabudowań gospodarczych.
|
Na stronie od 2011 sierpień
14 lat 8 miesięcy 26 dni |
Przatów Górny – https://pl.wiki...wiki/Wie%C5%9B"
https://pl.wiki...%E2%80%931998)">W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do https://pl.wiki...two_sieradzkie">województwa sieradzkiego.
Po dawnym założeniu dworskim, w części wsi zwanej Przatowem Dolnym, pozostał zdewastowany park. W jego pn. części jest aleja https://pl.wiki...(ro%C5%9Blina)">grabowa, rzadki gatunek drzewa o nazwie https://pl.wiki...mia_bignoniowa">katlapa zwyczajna oraz dwa drzewa pomnikowe przy drodze do https://pl.wiki...82%C3%B3dzkie)">Dziadkowic. W zach. części parku dwa stawy. Zachował się, przy bramie wjazdowej, spichlerz z XIX w., w którym, w piwnicy, można zobaczyć dawny karcer. Wraz ze spalonym w 1952 r. dworem należał przed wojną do Hałaczkiewiczów, a z wianem córki przeszedł do Makarczyków. Po wojnie istniała tu Rolnicza Spółdzielnia Produkcyjna.
Zabytki
Według rejestru zabytków https://pl.wiki...ut_Dziedzictwa">Narodowego Instytutu Dziedzictwa na listę zabytków wpisane są obiekty:
- spichlerz, XIX w., nr rej.: 438 z 25.07.1967
- park, nr rej.: 10 z 20.08.1977
Źródło:
/p>Autorzy:
Przatów
Dobra Przatów były własnością Sulimierskich, od których w 1760 r. nabył majątek Franciszek Gozdawa Stawiski, cześnik szadkowski, syn Sebastiana i Marianny Przysieckiej. Jego żoną była Katarzyna Tarnowska.
Po Franciszku dziedziczył syn Michał (1761‒1818), żonaty z Zuzanną Zaręba Cielecką (1773‒1837), córką Andrzeja i Franciszki Kosowskiej.
Spadkobiercy Michała sprzedali majątek Wincentemu Mieszkowskiemu w 1829 r. za 130 tys. zł. Kolejnym właścicielem został Franciszek Hałaczkiewicz, po tym jak zakupił wieś w 1863 r. za 21 tys. rbs, a dzięki przeprowadzeniu prac melioracyjnych i dokonaniu innych inwestycji ich wartość wzrosła do 33 tys. rbs. Miały 24 domy i 65 mieszkańców, a folwark 9 osad i 80 włościan. W skład dóbr wchodziły wsie: Przatów, Juliewo, Przybyłów, miały 1141 mórg, w tym 629 mórg lasu.
Po śmierci Franciszka majątek przejął jego syn Adam i gospodarował nim aż do śmierci w1899 r.
Adam Hałaczkiewicz nie zostawił potomstwa, w związku z czym majątek został sprzedany. Nowym właścicielem został kupiec z Łodzi Władysław Franciszek Makarczyk, urodzony w 1877 r. w kopalni Ksawera, parafii Będzin, syn Michała, urzędnika górniczego, i Marii Kubosh. Poślubił w 1900 r. w Łodzi Helenę Klementynę Mogielnicką, córkę Konstantego i Henryki Markowskiej (Żarnowskiej). Mieli troje dzieci urodzonych w Łodzi, a ochrzczonych w Szadku: Halinę Natalię, urodzoną w 1904 r., Danutę Antoninę, urodzona w 1914 r., i Tadeusza Bolesława, urodzonego w 1902 r., który poślubił w 1949 r. w Łodzi Anielę Marię Weil.
Źródło: Nejman Elżbieta "Rodziny ziemiańskie i ich majątki w okolicach Szadku" [w:] Biuletyn Szadkowski tom 22 (2022)
Lata I wojny światowej były bez wątpienia jednymi z najcięższych w całej historii Łodzi. Miejscowa ludność cierpiała w związku z powszechną biedą. Ogromnym problemem było zapewnienie sobie podstawowych produktów żywnościowych.
Swoją pomoc w tym względzie oferowali m.in. okoliczni właściciele ziemscy, dowożący do miasta żywność czy organizujący pobyty dzieci łódzkich na wsi. Niektórzy wchodzili też czasem w skład instytucji miejskich w Łodzi, gdzie odpowiadali zwykle za kwestie związane z pomocą ubogim mieszkańcom Łodzi. Wśród ziemian niosących pomoc mieszkańcom Łodzi nie sposób pominąć Władysława Makarczyka z Przatowa .
Ziemianin był zaangażowany w pomoc mieszkańcom Łodzi jeszcze przed wybuchem Wielkiej Wojny. Niewątpliwie aż do jesieni 1914 r. majątek Makarczyka był głównym dostawcą mleka dla ubogich łódzkich dzieci, które otrzymywały je za pośrednictwem działającej w mieście organizacji „Kropla Mleka”. W 1912 r. Makarczyk zorganizował też na terenie swojego majątku specjalną aparaturę do sterylizacji mleka.
Źródło: Stawiszyńska Aneta "Władysław Makarczyk. Ziemianin w służbie ubogiego miasta" [z: Na sieradzkich szlakach