Morskie Laboratorium Rybackie w Helu powstało po przyjęciu przez Sejm Ustawodawczy w dniu 10 lutego 1920 roku uchwały w sprawie utworzenia stacji doświadczalno-naukowej i morsko-rybackiej nad Morzem Bałtyckim. Pieczę naukową nad placówką sprawował początkowo Uniwersytet Poznański. Zgodnie z założeniami placówka ta służyć miała przede wszystkim teoretycznemu wspieraniu rybołówstwa. Na siedzibę MLR wybrano Hel, ponieważ była to w tym czasie najbardziej rybacka osada w naszym kraju i to zarówno pod względem wartości połowów, jak i ilości kutrów (stacjonowało tu prawie 70% wszystkich jednostek motorowych). Tu znajdował się również jedyny polski port zlokalizowany nad otwartym morzem. Bolączką był jednak brak odpowiedniego budynku do ulokowania laboratorium. W lutym 1923 r. jego zalążek umieszczono w dwóch niewielkich pokojach w budynku inspektora rybołówstwa morskiego. Przez wiele lat jedynym, stale przebywającym w Helu badaczem laboratorium był biolog Kazimierz Demel, jeden z naszych najsłynniejszych oceanografów.



Po kłopotach finansowo- organizacyjnych w styczniu 1932 r. helskie laboratorium przekształcono w Stację Morską i podporządkowano znanemu Instytutowi im. M. Nenckiego w Warszawie, a nowym jej kierownikiem został zoolog doc. Mieczysław Bogucki. Na potrzeby tej placówki przejęty został cały budynek dawnego inspektoratu, w którego piwnicach zorganizowano akwaria doświadczalne. Uzyskano też duży budynek na terenie tzw. kolonii rybackiej w Helu (obecnie ul. Portowa 1- 2), gdzie ulokowano pierwsze w kraju Muzeum Morskie oraz pokoje mieszkalne dla pracowników i studentów przybywających na coroczne kursy biologii morza, które odbywały się tu od 1929 roku. Hel stał się miejscem, gdzie wielu z nich po raz pierwszy zetknęło się z morzem.



Utrudnienia związane z wejściem w życie w roku 1936 dekretu o utworzeniu Rejonu Umocnionego Hel przesądziło o przeniesieniu Stacji Morskiej do Gdyni, gdzie w roku 1938 oddano na jej potrzeby specjalny gmach w porcie. W tym roku nastąpiło też fizyczne przeniesienie jej zasobów. W roku 1945 placówka ta została reaktywowana jako Morskie Laboratorium Rybackie, przekształcone w roku 1949 w Morski Instytut Rybacki w Gdyni.



Od roku 1977 morskie tradycje badawcze w Helu kontynuuje Stacja Morska Instytutu Oceanografii Uniwersytetu Gdańskiego.