Szaniec Dziołek

Szaniec na wzgórzu Džolek (701,8 m)  tuż przy obecnej granicy polsko-czeskiej. Obiekt ma kształt potężnego redanu o bokach 39 x 32 m. Wysokośc wałów sięga od 3 do 5 m. Przed wałem znajduje się sucha fosa szeroka na ok 3 do 5 m. i głęboka na ok 1 m. Przed fosą słabo już widoczny drugi wał. Wewnątrz szańca w miejscu gdzie włay się łączą znajduje się wywyższona powierzchnia badąca dawniej platformą dla działa. Przy końcu lewego ramienia redanu również znajduje się podobna platforma z centralnym zagłębieniem. Teren za redanem nieco się wznosi i dalej tworzy plaski teren, gdzie dawniej mógł stać budynek dla załogi szańca. Szaniec Dziołek zaliczany jest do systemu obronnego rejonu Przełęczy Jabłonkowskiej, gdzie główny trzon tworzył Wielki Szaniec w Mostach koło Jabłonkowa. Tzw Szańce Jabłonkowskie powstawały w okresie od XVI do XVIII w. na obszarze od stoków Wielkiego Połomu za zach. az po Ochodzitą na wsch. Początkowo budowane przeciwko zagrożeniu tureckiemu z węgierskiej strony a potem wykorzystywane także w czasie wojen ze Szwedami i Prusakami. Przypuszca się że Szaniec Dziołek jest jednym z nowszych obiektów, wybudowanym w okresie walk o Śląsk z Prusami w XVIII w. Niealeko od szańca na Dziołku znajdował się szaniec na Komorowskim Groniu (0,7 km) oraz Bukowieckie szańce (1,7 km) i Suszański szaniec (1,9 km). Szaniec zaznaczony jest na mapie II wojskowego mapowania z XIX w. gdzie opisany jest tam jak i pozostałe szańce jako Alte Schantz oraz na mapie III wojskowego mapowania w formie graficznej jako redan.

W rogu zdjęcia schemat szańca autorstwa Jana P. Štěpánka (hrady.cz)