Ul. Wybickiego

Lewa strona zdjęcia numeracja nieparzysta . Od ul. Solnej .Nr 25. W latach międzywojennych najpierw siedziba Poznańskiego Banku Ziemian, następnie Centrala Handlu ziemiopłodami „Ziemniak Polski” oraz restauracja A. Lipińskiego. W tym domu mieszkał w latach 1892-1901 prawnik dr Stefan Łaszewski, wybitny działacz narodowy. Był obrońcą Grudziądzan w procesach prasowych i politycznych. Po 1901 roku przeprowadził się na ulicę gen. Sikorskiego 8. W 1920 roku r. został pierwszym wojewodą nowo powstałego województwa.

Nr 27. Trzypiętrowy dom powstał w 1898 roku. Od początku do 1945 r. sklep mięsny rodziny Adloff. Budynek spalił się w 1945 roku. Nowy wzniesiono w latach powojennych. Piękna kamienica z trapezowym wykuszem została po 1945 r . odbudowana bezstylowym 3 p. budynkiem .

Nr 29. W tym domu Jan i Wiktor Marchlewscy oraz Jan Zawacki założyli w dniu 14 października 1879 roku hurtownia towarów kolonialnych. Nieco później otworzyli duży sklep delikatesowy i restaurację. Sklep mieścił się po lewej stronie głównego wejścia do budynku, restauracja po prawej. Firma istniała z wojenną przerwą do ok. 1948 roku. Po czym została przejęta przez PSS. Założyciele w latach zaboru pruskiego należeli do czołowych działaczy narodowo-gospodarczych na terenie miasta. Restauracja była czynna do 1989 r pod nazwą "Centralna"

Nr 31. Budynek powstał w 1873 roku. Na początku XX wieku J. Żmijewski zakłada drogerię, którą w 1905 roku przejmuje Damazy Klimek. Jego drogeria Alchemia istniała z przerwą wojenną do ok. 1948 roku, W latach 1903-1920 obok drogerii zakład zegarmistrzowski W Kruszewskiego.

Nr 33. W parterowym, jednym z najstarszych domów na tym odcinku ulicy, przez wiele dziesięcioleci mieściło się atelier fotograficzne. W latach 1875-90 właścicielem zakładu fotograficznego był Franz Czempinski, w latach 1895-1924 jego zięć Johannes Szymonowicz (fotograf wojskowy). W latach międzywojennych znani fotografowie Ludwik: Poznański (przeprowadził się na Rynek 21) oraz Roman Sławiński.

Nr 35. Obecny budynek powstał dopiero w 1911 roku. Przed wojną mieścił się tutaj „Wielkopolski Skład Kawy”. Przechodząc koło budynku – wyczuwało się z daleka przyjemny aromatyczny zapach kawy ziarnistej.

Nr 39. Budynek obecnego Zakładu Ubezpieczeń Społecznych powstał ok. 1910 roku, w miejscu poprzedniego, którego częściowo strawił pożar na początku XX wieku. Po 1920 roku siedziba Komunalnego Banku Powiatowego, później Komunalnej Kasy Oszczędności oraz apteki „Pod Koroną”. Przebudowany na początku lat 90-tych budynek ZUS-u wchłonął przyległą posesję nr 37 (przed wojną sklep delikatesowy F Klingenberga).

Źródło : Biuletyn Koła Miłośników Dziejów Grudziądza nr. 4 (78) autorstwa p. Eugeniusza Chmielewskiego .