Trudna powojenna odbudowa Tagi: Grudziądz Henryk Kamiński, Sobota, 20 Maja 2006; aktualizowano: 20.05.2006 00:00 Walki o Grudziądz w lutym i marcu 1945 r. obeszły się ze starym rynkiem tak jak, z innymi rejonami miasta. Zniszczeń było bez liku. Gdy umilkły strzały karabinów i grzmoty armat, na Rynku pozostały zburzone domy, rumowiska, wypalone ściany i kikuty dawnych urokliwych kamieniczek. Minąć musiało kilka lat nim przeprowadzono odgruzowanie i rozpoczęto odbudowę. Gmach hotelu „Królewski Dwór” nie został zrekonstruowany. W jego miejscu postawiono wąskie kamieniczki imitujące barok. Rogowy budynek z ulicą Reja (przedwojenny dom towarowy) odbudowano po 1950 r. z przeznaczeniem na bursę uczniowską. W 1987 r., po remoncie ulokowano w nim dom towarowy „Bazar”. Dziś oprócz sklepów mieszczą się biura Towarzystwa Ubezpieczeniowego „Warta”, a także biurowiec PSS (wejście od strony ulicy Reja). Niewiele przetrwało Przy południowej stronie Rynku wojnę przetrwały w stanie możliwym do odbudowy, dwie kamienice narożne – z ulicą Pańską i ulicą Szewską. Budynek przy rogu z ulicą Szewską, jeśli chodzi o czasy PRL-u kojarzy się z lokalami dancingowymi „Ludową” i „Kolorową”. Zabudowa środka pierzei południowej Rynku została zburzona doszczętnie. Po 1950 r. w miejscu tym wzniesiono kamieniczki charakterem wkomponowując je w ogólny klimat odradzającej się starówki. Najmniej ucierpiała strona wschodnia. Mamy tu XIX-wieczne kamieniczki o interesujących rozwiązaniach i wzorach upiększających fasady domów. Zabudowa ta została wiernie odrestaurowana w latach powojennych i co kilka lat z wielką dbałością odnawiana. W dziesięcioleciach PRL-u w budynkach tych mieściły się m. in. księgarnia, drogeria i kawiarnia „Kaprys”. Północna strona Rynku także uchroniła przed zniszczeniami wojennymi część swojej zabudowy. Stoi kamieniczka „Pod Łabędziem”, a także przebudowany gmach dawnego domu handlowego Edwina Balcerowicza. Na rogu Rynku z ulicą Kościelną, tkwi jak przed wojną potężny gmach „Największego Domu Towarowego na Pomorzu” braci Korzeniewskich. Budynek co prawda miał dziurawy dach i wypalone wnętrza, jednak żelbetonowa solidna konstrukcja przetrwała i pozwoliła na wierną niemal jego odbudowę. Mamy więc tak jak w dwudziestoleciu międzywojennym mansardowy dach i charakterystyczną niezapomnianą fasadę. W czasach PRL-u w gmachu mieścił się KMPiK, obecnie dom handlowy.

do † jerzy furmanski: Proponuję przeklejać mniej, a bardziej starannie.