Pałac Potockich został wybudowany na zlecenie Augusta Czartoryskiego według projektu Szymona Bogumiła Zuga w latach 1780-1782. W 1782r. pałacyk otrzymała Elżbieta Lubomirska, a w 1799r. stał się własnością córki, Aleksandry Lubomirskiej i jej męża Stanisława Kostki Potockiego. W 1807r. nazwa majątku Bażantaria w którym znajdował się pałac, została zmieniona na Natolin - na cześć Natalii Potockiej urodzonej w tamtym roku. W 1808r. przebudowano pałac według projektu Chrystiana Piotra Aignera. W latach 1834-1838 kolejną przebudową zajął się Henryk Marconi. Zaprojektował pomnik-sarkofag Natalii Potockiej (zm. 1830r.), wyrzeźbiony przez Ludwika Kaufmanna. Po śmierci Aleksandra Potockiego pałac od 1892r. do 1945r. należał do Branickich. Po II wojnie światowej pałac trafił pod opiekę Muzeum Narodowego - należał do Urzędu Rady Ministrów. Obecnie cały kompleks stanowi siedzibę Centrum Europejskiego Natolin.

Źródło:

Zespół pałacowo-parkowy w Natolinie (Park Natoliński) – mieści się w Warszawie przy ul. Nowoursynowskiej 84 na terenie dzielnicy Ursynów.

Historia zespołu pałacowo-parkowego w Natolinie zaczyna się za panowania Jana III Sobieskiego. Wtedy król kupił wieś Milanowo, w której skład wchodził również las, na terenie dzisiejszego Natolina. W Milanowie zbudował Pałac w Wilanowie, a na Natolinie stworzył Bażantarnię i zwierzyniec, w którym polował. Chociaż nie postawił żadnego pawilonu ani pałacyku, od tego okresu datuje się historię Natolina.

Pałac został wybudowany na zlecenie Augusta Czartoryskiego według projektu Szymona Bogumiła Zuga w latach 1780-1782 w stylu klasycystycznym. W 1782 pałac odziedziczyła Elżbieta Lubomirska. W 1799 stał się własnością córki Lubomirskiej – Aleksandry i jej męża Stanisława Kostki Potockiego. W 1805 należał do ich syna Aleksandra i jego żony Anny Tyszkiewicz.

Wkrótce – w 1807, wcześniejsza nazwa miejscowości Bażanteria została zmieniona na Natolin, na cześć ich córki Natalii Potockiej urodzonej w tamtym roku. W 1808 przebudowano pałac według projektu Chrystiana Piotra Aignera. Architekt ten dobudował także oficynę, domy dozorców i wozownię ze stajnią. Budynek posiada zaokrągloną środkową salę wypełniającą dwa piętra i nakrytą kopułą wspieraną przez sześć kolumn.

W 1834-1838 kolejną przebudową zajął się Henryk Marconi. Zaprojektował pomnik-sarkofag Natalii Potockiej (zm. 1830), wyrzeźbiony przez Ludwika Kaufmanna. W parku wybudowano świątynię dorycką, bramę i most mauretański a także akwedukt rzymski. Od 1892, po śmierci wdowy po synu Aleksandra Potockiego, do 1945 pałac należał do Branickich.

Przetrwał 4 lata II wojny światowej. W czasie Powstania Warszawskiego i po jego upadku, niemieckie wojska okupacyjne rozmyślnie zdewastowały i rozgrabiły najcenniejsze budynki i budowle Natolina. Szczególnie barbarzyńsko potraktowany został pomnik Natalii Sanguszkowej, który posłużył za cel strzelającym do niego żołnierzom. Podobny los spotkał rzeźbę Junony w Salonie Otwartym. Zabytkowy park natoliński przeorano rowami strzeleckimi, niszcząc przy tym dużą część jego historycznego starodrzewia.

W 1945 roku Natolin został upaństwowiony i oddany pod opiekę Muzeum Narodowego w Warszawie, ale wkrótce stał się rezydencją Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej - czyli de facto Bolesława Bieruta, a następnie obiektem reprezentacyjnym Urzędu Rady Ministrów. Generalne prace restauracyjne przeprowadzone jeszcze przez Muzeum zlikwidowały skutki wieloletnich zaniedbań i większość zniszczeń wojennych, a w Salonie Otwartym odsłonięto i zakonserwowano zamalowany w XIX wieku plafon Vincenzo Brenny. Jednak już po kilkunastu latach Natolin zaczął ponownie ulegać procesowi szybko postępującej degradacji.

Poważny stan zagrożenia unikalnych wartości artystycznych, historycznych i krajobrazowych Natolina powstrzymany został na początku lat 90. XX wieku dzięki przekazaniu obiektu na cele edukacji europejskiej. Opiekująca się zabytkiem Fundacja Centrum Europejskie Natolin przeprowadziła prace konserwatorskie i adaptacyjne obiektów dawnego zespołu pałacowego, wykorzystując je m.in. na potrzeby Kolegium Europejskiego – filii College of Europe w Brugii – goszczącego od 1993 r. na terenie Natolina. Wzniesiono wówczas kilka nowych budynków przeznaczonych dla wykładowców i młodzieży akademickiej, rektorat oraz sale konferencyjne i wykładowe. Formę architektoniczną nowych budynków zharmonizowano z odrestaurowanymi obiektami zabytkowymi.

W skład zespołu pałacowo-parkowego wchodzi też Las Natoliński – rezerwat przyrody ze zróżnicowanymi zbiorowiskami leśnymi, drzewami pomnikowymi, o ciekawej rzeźbie terenu.

- powierzchnia rezerwatu – 105,00 ha
- rok utworzenia – 1991
- rodzaj rezerwatu – leśny
- dokument powołujący – M.P. numer 38 pozycja 273
- przedmiot ochrony – ochrona fragmentów skarpy warszawskiej.