22 stycznia 1920 roku Polska Wojskowa Komisja Odbiorcza przejęła z rąk gubernatora pruskiego urządzenia wojskowe grudziądzkiej twierdzy – Cytadeli. Następnego dnia komisaryczny Prezydent Miasta Józef Włodek odebrał od niemieckiego nadburmistrza władzę nad miastem. Całe miasto przystrojono w biało-czerwone barwy narodowe. Na licznych ścianach kamienic umieszczano wizerunek orła białego. Punktem kulminacyjnym była godzina 12, o której to ostatnie jednostki wojska pruskiego opuściły miasto i skierowały się do Dragacza, leżącego po drugiej stronie Wisły. Po tej godzinie na perony grudziądzkiego dworca wjechały także pociągi pancerne „Hallerczyk” oraz „Wilk”. Tego dnia wkroczył do miasta długo oczekiwany przez mieszkańców I szwadron Ułanów Krechowieckich wchodzących w skład oddziału dowodzonego przez gen. Stanisława Pruszyńskiego. Najważniejsze uroczystości, podczas, których powitano Wojsko Polskie odbyły się na Rynku Głównym. Tłumnie zebrani mieszkańcy, z wielką uwagą wysłuchali przemówień i głośno manifestowali swą radość okrzykami oraz śpiewem. Zmieniono także nazwę jednej z najważniejszej ulic w mieście na „Plac 23 stycznia”, która funkcjonuje po dziś dzień. Z cokołów pomnika pozbyto się posągów Bismarca oraz Wilhelma I. W następnych latach umieszczono pomnik Żołnierza Polskiego, który we wrześniu 1939 roku został zniszczony przez hitlerowców

Źródło: Tomasz Szymański poseł na Sejm

do † jerzy furmanski: Tekst agitacyjny, w Grudziądzu ponad 80% ludności stanowili wówczas Niemcy.

do WW: Ups to prawdziwie niemieckie miasto ,czy wysiedlenia tych ludzi były podobne do tych z l.1945-50 ? A Bydgoszcz ,ilu Niemców zamieszkiwało ? Z tego co wiem tak wielu że stolice woj.Pomorskiego przeniesiono do Torunia z tego powodu?

do Dariusz Łukasik: Nie było przymusowych wysiedleń. Trzeba było albo zrzec się niemieckiego obywatelstwa i zostać albo sprzedać posiadane nieruchomości. Z większych miast wyjechały duże ilości Niemców.

do † jerzy furmanski: W powyższym tekście warto też zauważyć, że niemieckich pomników się "pozbywa", zaś polskie "niszczy".

WW, ale Ty wiesz, że ci Niemcy to byli koloniści z okresu zaborów Polski? Masowo ściągano Niemców na polskie ziemie w celu ich germanizacji, Grudziądz jest tego świetnym przykładem.

Specjalnie zaborca niemiecki budował nowe osiedla TYLKO dla Niemców. I takie były skutki. Ale po powrocie Grudziądza do Polski, po odzyskaniu niepodległości, szybko ci niemieccy przybysze/koloniści opuścili Grudziądz.