Kawiarnia Noworolski, zwana potocznie Noworolem, mieści się na parterze Sukiennic - od strony kościoła św. Wojciecha. Pierwszy lokal działał w tym miejscu już od 1880. Trzydzieści lat później zakupił go cukiernik Jan Noworolski, który nauki pobierał u Ferdynanda Grossa i Władysława Strusia we Lwowie. W 1912 roku otworzył tam jedną z najwykwintniejszych cukierni w mieście. Składały się na nią trzy urządzone ze smakiem sale (wystrój nawiązywał do słynnego wiedeńskiego lokalu Sachera) i duży hall z secesyjnym bufetem z szeroką ladą z włoskiego alabastru. Salę Białą (zwaną też Czerwoną lub Buduarem dla Pań, gdyż nie można było w niej palić) zdobiła kremowa boazeria z kolumienkami, lustra oraz wąskie kanapy obite czerwonym pluszem. Sala Lustrzana lub Brązowa miała ciemną boazerię, owalne lustra oraz kinkiety, które kształtem przypominały pawie pióra. Natomiast w Palarni znajdowało się podwyższenie dla palaczy, a także ozdobione kolumnami lustro, które stanowiło tło dla ściennego zegara o pozłacanej tarczy.

Wrażenie robiło również zaplecze cukierni. Zamówione potrawy dostarczano specjalnymi windami ze zlokalizowanej w piwnicy kuchni, tą drogą wracały do niej też naczynia do zmywania. Kelnerzy porozumiewali się z kuchnią dzięki urządzeniu akustycznemu. Kawę parzono w wiedeńskich maszynkach, a wódki i likiery, podobnie jak ciastka były wyłączenie własnego wyrobu.

Kawiarnia Noworolskiego od samego początku cieszyła się dużą popularnością wśród krakowskich artystów – konkurowała nawet z Jamą Michalika. W gronie jej sławnych gości znajdziemy Jacka Malczewskiego, Wojciecha Kossaka, Włodzimierza Tetmajera, Czesława Miłosza (w księdze gości zadeklarował: „Jestem bywalcem”!), Wisławę Szymborską czy Andrzeja Wajdę. Miejsce zostało uwiecznione w dramacie U mety Karola Huberta Rostworowskiego i w wierszu Jana Sztaudyngera. Bywali tu również politycy: Józef Piłsudski, Edward Rydz-Śmigły i Ignacy Daszyński. Do Noworola na kawę i lekturę gazet miał zwyczaj zaglądać także Włodzimierz Lenin podczas swego pobytu w Krakowie w latach 1912–1914. W okresie międzywojennym na seminaria i naukowe dysputy chętnie spotykali się tu profesorowie Uniwersytetu Jagiellońskiego.

_____________________________________________

/p>

Sukiennice podlegały przez wieki wielu przemianom i ich obecny kształt w niczym nie przypomina pierwszego obiektu. Już w roku 1257 książę Bolesław Wstydliwy przy lokacji Krakowa zobowiązał się postawić kramy sukienne. Stanowiły one podwójny rząd kramów kamiennych, tworzących jakby uliczkę pośrodku Rynku. Około roku 1300 aleję z kramami zadaszono, co nadało im wygląd hali targowej. Sukiennice w tej postaci przetrwały do połowy XIV stulecia.
Nowe, gotyckie Sukiennice wystawił król Kazimierz III Wielki przed 1358. Środkowa hala o długości 108 m i szerokości 10 m z dwóch stron miała dostawione dwa rzędy kramów na głębokość 7,5 m. W osi długiej było to 18 kramów, które nakryte były sklepieniami, a otwarte do wnętrza ostrołukowymi lub półkolistymi portalami. Od strony południowej i północnej wybudowano zdwojone, ostrołukowe arkady. Przypominały one już kształtem obecne Sukiennice. Budowla ta przetrwała jako gotycka do 1555 roku, kiedy spłonęła.
W latach 1556-1559 przystąpiono do odnowienia spalonej budowli. Pracami kierował mistrz Pankracy, który zasklepił kolebkowo wielką halę sukiennic. Wtedy budynek zwieńczono attyką o podziałach arkadowych i grzebieniu z maszkaronami projektu Santi Gucciego. Dobudowano także kolumnowe loggie, które zaprojektował Jan Maria Padovano. W roku 1601 przebito przejście w poprzek Sukiennic i ozdobiono je ryzalitami.
W ramach porządkowania Rynku w latach 1875-1879 Sukiennice przebudowano według projektu Tomasza Prylińskiego. Dolna hala została przekształcona w ciąg drewnianych kramów handlowych, rozlokowanych wzdłuż ścian. Na szczytach ryzalitów umieszczone zostały maszkarony, przedstawiające karykatury ówczesnych prezydentów Krakowa.
Współcześnie w Sukiennicach znajdują się dwa rzędy kramów, głównie z biżuterią, pamiątkami, rękodziełami czy cepelią. Obecnie na piętrze sukiennic (w dawnym szmatruzie) znajduje się Galeria Polskiego Malarstwa i Rzeźby XIX wieku. Stanowi ona oddział Muzeum Narodowego. Na parterze Sukiennic znajduje się również słynna kawiarnia Noworolski. Pod zewnętrzną częścią sukiennic jako ciekawostkę obejrzeć można zachowane zabytkowe i sprawne oświetlenie gazowe.
wikipedia ( )