 | Polska › woj. warmińsko-mazurskie › Olsztyn › Jezioro Ukiel |
Lata 1965-1970 , Pocztówka KAW - POJEZIERZE OLSZTYŃSKIE Jezioro Pluszne, Przystań żeglarska nad jeziorem Kalwa. Plaża nad jeziorem Ukiel fot. T. Andrzejczyk, A. Chmielewski
|
Na stronie od 2023 marzec
3 lata 1 miesiąc 30 dni |
Ukiel (lub Jezioro Krzywe – nazwa nieoficjalna) – jezioro położone na Pojezierzu Olsztyńskim, w północno-zachodniej części Olsztyna pomiędzy osiedlami Dajtki, Gutkowo i Likusy.
Klasa czystości: II (2004 r.)
Kategoria podatności na degradację: II (2004 r.)
Jezioro składa się z 4 plos (basenów jeziornych) – Gutkowskie, Przejma, Łupstychskie i Olsztyńskie – połączonych cieśninami; brzegi wysokie, przeważnie strome, miejscami zalesione; kilka małych cieków; odpływ przez Kortówkę i Jezioro Kortowskie do Łyny.
Część północna – Gutkowska – ma powierzchnię 117,9 ha i głębokość maksymalną 43 m. Jest ona otoczona polami uprawnymi i zabudową dzielnic Olsztyna – Gutkowo i Likusy. Ploso środkowe – Przejma – łączące pozostałe części zbiornika, o powierzchni 84,9 ha i głębokości 40 m, otaczają lasy i pola uprawne. Najbardziej wysunięta na zachód zatoka zwana Łupstychską ma powierzchnię 85,4 ha i głębokość maksymalną 32 m. Otaczają ją pola uprawne i lasy, przy brzegu zachodnim leży osiedle Łupstych. Część Olsztyńska zajmuje powierzchnię 120,4 ha, jej głębokość maksymalna wynosi 20 m. W pobliżu plosa Olsztyńskiego, praktycznie już poza granicami zlewni bezpośredniej, znajduje się osiedle domków jednorodzinnych Dajtki. Od strony Dajtek linia brzegowa jeziora jest urozmaicona zatoką zwaną Miłą. Niegdyś znajdowała się nad nią stanica wodna PTTK, obiekt został rozebrany ok. 2007 r.
Ukiel jest największym jeziorem w Olsztynie, znajdują się przy nim ośrodki wypoczynkowe, przystanie żeglarskie (w tym przystań Olsztyńskiego Klubu Sportowego), kajakowe oraz plaża miejska. Od kilkunastu lat na terenie jeziora prowadzone są zabiegi rekultywacyjne, zmierzające do poprawy i utrzymania dobrej jakości jego wód.
źródło:
autorzy: />
licencja: /p>
Powierzchnia jeziora wynosi 562,2 ha, jego długość 6,05 km, a szerokość 1,5 km. Średnia głębokość to 7 m, maksymalna natomiast 31,7 m. Kalwa ma kształt podkowy o nierównych ramionach, między którymi położony jest półwysep Gaj. Na jego końcu,0.1 metra powyżej poziomu Kalwy Wielkiej, znajduje się jezioro Kalwa Mała. U wejścia do zachodniej odnogi mieści się Wyspa Szpitalna. Linia brzegowa urozmaicona jest wieloma małymi zatokami i półwyspami, a na jeziorze znajduje się 8 wysp o powierzchni 6,4 ha. Brzegi Kalwy są na przemian wysokie i strome, a czasem płaskie i podmokłe. Długość linii brzegowej wynosi 36,15 km. Przy południu zachodniej odnogi zabudowania miejscowości Tylkowo i Pasym PKP, a przy południowo-wschodniej Pasym. Kalwa jest jeziorem otwartym. Wypływa z niego Struga do jeziora Kośno, gdzie współtworzy rzekę Kośna. Do Kalwy wpływa z kolei struga z jeziora Kiepunek (a wcześniej z Leleskiego) i struga z jeziora Kalwa Mała. Kalwa jest połączona z jeziorem Kalepka.
Jezioro przylega do drogi krajowej nr 53 między Szczytnem a Olsztynem i tędy najłatwiej dojechać. Do pozostałych brzegów można dojechać drogami, w większości utwardzonymi, z Pasymia i Tylkowa.
wikipedia (fantom)
Długość 8750 m, szerokość 1900 m, powierzchnia 908 ha, głębokość maksymalna 52,0 m, średnia 15 m; linia brzegowa o długości 30 000 m tworzy liczne półwyspy i zatoki. Zachodnia długa i wąska zatoka, rozciągająca się od Zielonowa po Kołatek, bywa wyodrębniana jako Pluszne Małe, natomiast wschodnia jako Zatoka Księżycowa. Na jeziorze są trzy wyspy: największa o powierzchni około 4,7 ha, zadrzewiona, leży na plosie naprzeciwko wsi Pluski, pozostałe dwie małe, niskie, bezdrzewne, otoczone szuwarami leżą na północnym plosie (0,5 ha) oraz na krańcach południowego na wysokości Łańskiego Pieca (0,35 ha). Największy z półwyspów nazywany jest Waszeta. Płycizny 1-metrowe stanowią 7,9% ogólnej powierzchni jeziora. Do zatoki Pluszne Małe dopływa ciek Kanał Świerkocin z jeziora Staw, a z południowej części głównego plosa wypływa Kanał Swaderki do jeziora Poplusz Wielki, który łączy się z rzeką Marózką, a następnie z Łyną i Jeziorem Łańskim. Na północ i na południe od Zielonowa dopływają dwa cieki odwadniające łąki w okolicy Gryźlin.Zlewnia bezpośrednia jeziora wynosi 993 ha (Różański i wsp. 2003). Poruszanie się po jeziorze łodzią motorową wymaga specjalnego pozwolenia. Na Plusznym obowiązuje strefa ciszy.
Mała trzcinowa wysepka w południowej części akwenu była, w czasie drugiej wojny światowej, tarczą celowniczą dla betonowych bomb, zrzucanych przez niemieckie samoloty z pobliskiego lotniska w Gryźlinach. Na wyspie była wybudowana prostokątna betonowa platforma, którą po wojnie rozebrano. Na dnie jeziora Plusznego i pobliskiego jeziora Łańskiego, płetwonurkowie znaleźli w sumie wraki czterech samolotów w tym m.in. Junkers Ju 87. wikipedia (fantom)