Historia Parafii i kościoła w Brusach.
Wieś Brusy od wieków stanowi ważne centrum jednego z regionów Kaszub zwanego Zabory – obejmuje tereny dzisiejszej parafii: Brusy, Leśno, Kosobudy, Wiele, Karsin i Czersk. Mieszkańcy parafii bruskiej noszą lokalną nazwę – Krubanë. Parafia bruska należy do starszych parafii na Pomorzu. Powstała prawdopodobnie już w okresie panowania książąt pomorskich. Pierwsza wzmianka o niej znajduje się w przywileju lokacyjnym wsi na prawie chełmińskim z 1351 roku.
Pierwszym znanym z imienia proboszczem był ks. Herman. Przez dłuższy czas z Brusami zespolona była parafia Leśno, ostatecznie usamodzielniła się w 1859 roku. Kosobudy są samodzielną parafią od roku 1975.

Kościół parafialny istnieje w Brusach co najmniej od roku 1583 pod wezwaniem Wszystkich Świętych.
Najwcześniej wzmiankowanym bo od 1565 roku kościołem bruskim był kościół z drewna. Miał podobnie jak współczesny dwa chóry – mniejszy z organami i większy chór, którego balustrada zdobiona była płótnem
z malowidłami. Mały chór i ściany tego kościoła wzbogacała polichromia.
W roku 1767 przystąpiono do budowy nowego kościoła, ponieważ kościół poprzedni był już w bardzo złym stanie.
Nowy kościół konsekrowano w 1769 roku za czasów proboszcza ks. Piotra Nieżorawskiego.
Nowy kościół był zbudowany z drewna dębowego. Kryty gontem. Posiadał dużą wieżę od strony zachodniej z trzema wieżyczkami – jedna pośrodku z sygnaturką, a pozostałe nad bocznymi kaplicami. W połowie XIX wieku kościół ten był zbyt skromny na potrzeby parafii bruskiej liczącej wówczas około 7 tysięcy wiernych.

Po długich staraniach rozpoczęto budowę kościoła w 1876 roku, która trwała trzy lata. Dzieło to rozpoczął jeden z najwybitniejszych proboszczów bruskich ks. Augustyn Wika – Czarnowski (1809 – 1876) rodem z Małego Gliśna.
Dokończył budowy jego wikariusz, późniejszy administrator parafii prześladowany w latach kulturkampfu ks. Antoni Graduszewski (1840 – 1892).
Wyposażenie obecnej świątyni w większości prezentuje charakterystyczny dla niej styl neoromański (chór, ambona, chrzcielnica, stalle, konfesjonały). Pochodzi z przełomu XIX i XX wieku. Ołtarz główny ufundowany został w 1945 r. W miejscu pierwotnego, zniszczonego w wyniku działań wojennych. W ołtarzu bocznym Najświętszej Maryi Panny Szkaplerznej znajduje się wiele elementów barokowych, w tym rzeźby świętych pochodzące z XV i XVIII wieku.
Do najcenniejszych zabytków należą trzy rokokowe feretrony i barokowy zespół rzeźb z XIX wieku, grupy ukrzyżowania oraz XVIII wieczna monstrancja, kielich, pacyfikał oraz bogato zdobione dwa ornaty. Na wieży kościelnej w 1945 r. zawieszony został dzwon (sygnarek) z Wielkich Chełmów, odlany w słynnej gdańskiej pracowni Michała Witwercka w 1723 roku, a pochodzący z istniejącej w XVIII wieku kaplicy Jezierskich.
W ramach generalnego remontu kościoła w 1980 r. zostało zmienione pokrycie wieży, w miejscu łupka położona została blacha miedziana. W roku 1981 podniesiono płytę prezbiterium i wyłożono marmurem, ufundowano także nowy ołtarz, ambonkę i balaski wykonane przez artystę rzeźbiarza Antoniego Łangowskiego z Czerska.