Pomnik Tadeusza Kościuszki w Radomiu – pomnik w formie obelisku z krzyżem, znajdujący się w Radomiu. Wzniesiony jako krzyż ku czci cara Aleksandra II.

Obelisk w Radomiu był jednym z wielu pomników wzniesionych na ziemiach polskich mających upamiętniać osobę i reformy cara Aleksandra II. Prawdopodobnie został wykonany na początku XX wieku i był jedynym pomnikiem tego typu zlokalizowanym w mieście gubernialnym. Na tle pomników wznoszonych przez władze carskie w miejscowościach tej rangi był nadzwyczaj prosty - miał formę obelisku z szarego piaskowca zwieńczonego krzyżem łacińskim. Początkowo krzyż był drewniany, zaś w 1889 został zastąpiony przez metalowy krzyż ażurowy projektu Chromeckiego i modelu J. Osińskiego.

Pierwotnie na przedniej ścianie pomnika znajdował się również napis odnoszący się do cara Aleksandra II, zaś na tylnej - wykaz miejscowości, których mieszkańcy dobrowolnie wsparli finansowo budowę monumentu: Dzierzków, Zamłynie, Wola Gołębiowska, Gołębiów.

Po odzyskaniu niepodległości przez Polskę pierwotny napis poświęcony Aleksandrowi II został usunięty i zastąpiony tablicą z cytatem z Uniwersału połanieckiego. W tej zmienionej formie pomnik stał się monumentem ku czci Tadeusza Kościuszki.

3 lutego 1905 r., w pobliżu krzyża miało miejsce zbrojne starcie demonstrujących robotników z oddziałem ochrony budynku gubernatorstwa, w wyniku którego zginęło 14 robotników, a około 50 zostało rannych z czego 13 zmarło kilka dni później. Robotnicy domagali się ośmiogodzinnego dnia pracy, wolności słowa, sumienia, równych praw, swobody stowarzyszeń i ludowego samorządu. W 2005 r., w 100 rocznicę wydarzeń, z inicjatywy Społecznego Komitetu Ratowania Zabytków Radomia, odnowiony krzyż został postawiony w nowym miejscu, frontem do ul. Żeromskiego.

Źródło: