 | Polska › woj. śląskie › Częstochowa › Stare Miasto › ul. Ogrodowa › Częstochowskie Zakłady Przemysłu Zapałczanego i Muzeum Produkcji Zapałek |
30 października 2022 , Fabryka zapałek, widok z kładki nad torami.
|
Na stronie od 2018 czerwiec
7 lat 10 miesięcy 0 dni |
 |
zakłady przemysłowe
|
Fabryka Zapałek została założona w 1882 roku przez dwóch wrocławskich przedsiębiorców Karola von Gehliga i Juliana Hucha. W latach 1982–1903 wzniesiono dwa budynki produkcyjne: przetrwałe do dziś budynki nr 1 i 2, kotłownie oraz wolnostojący magazyn.
W 1913 roku w czasie pierwszego pożaru spłonęła większość drewnianych budynków znajdujących się na terenie fabryki. Po pożarze przeprowadzono remont i rozbudowę fabryki, w tym odbudowę zniszczonych budynków.
W latach 1929–1931 kolejny etap rozbudowy objął nowe zabudowania, które połączyły wolnostojące obiekty całego założenia w jeden kompleks.
W 1930 roku na terenie fabryki wybuchł drugi pożar, który uszkodził część maszyn oraz budynków. Zrealizowane w tym samym roku projekty architektoniczne były autorstwa W. Strokowskiego oraz S. Widuchowskiego. Z lat 1930–1931 pochodzą 3 automaty zapałczane, które stanowiły najważniejsze urządzenia produkcyjne fabryki – obecnie eksponowane bez żadnych zmian konstrukcyjnych. Istotną rolę odgrywały również ładownice zapałek w pudełka: 3 maszyny z lat 1926 i 1933 oraz pakowarki pudełek w dziesiątki. Od 1926 roku do roku 1930 trwała budowa parku maszynowego. Obecnie prezentowany jest on w utworzonym na terenie zakładu Muzeum Produkcji Zapałek.
W czasie II wojny światowej fabryka znalazła się pod niemieckim zarządem, natomiast od 1945 roku została upaństwowiona. W 1951 roku otrzymała nową nazwę Częstochowskie Zakłady Przemysłu
Zapałczanego.
Od 1997 roku fabryka przeistoczyła się Spółką Akcyjną, z inicjatywy której w 2002 roku powstało Muzeum Produkcji Zapałek, którego integralną część stanowi nadal prosperująca fabryka.
Zespół Fabryki Zapałek obejmuje dwa budynki produkcyjne oraz kotłownię.
Budynek nr 1 zajmuje centralną część całego założenia, jest to obiekt murowany, dwukondygnacyjny, niepodpiwniczony, wzniesiony na rzucie zbliżonym do nieregularnego kwadratu, o zwartej bryle, nakryty płaskim dachem ze świetlikami. Wnętrze tworzy jednoprzestrzenna hala podzielona ścianami działowymi. Budynek nr 2 dwukondygnacyjny wzniesiony na planie wydłużonego prostokąta na osi wschód-zachód. Bryła zwarta, regularna, przykryta dachem
dwuspadowym. Budynek składa się z dwóch połączonych ze sobą murowanych, samodzielnych obiektów. Na parterze znajduje się jednoprzestrzenna hala na piętrze wydzielone pomieszczenie. Kotłownia mieszcząca się w południowo-wschodniej części zespołu fabryki, obecnie połączona jest z budynkiem nr 2. Obiekt murowany z kamienia wapiennego oraz cegły, wzniesiony na rzucie litery L, charakteryzujący się regularną bryłą wysokim ceglanym kominem po stronie wschodniej.
Źródło: WSTĘPNE SPRAWOZDANIE Z INWENTARYZACJI OBIEKTÓW PRZEMYSŁOWYCH
W WOJEWÓDZTWIE ŚLĄSKIM, Katowice, styczeń 2012
Pierwszy dworzec wzniesiono w latach 1845-1846, podczas budowy kolei warszawsko-wiedeńskiej. Miał charakter późnoklasycystyczny i kształtem przypominał lokomotywę – jego środkowa część miała piętro i kwadratową wieżę, natomiast boczne pawilony były parterowe. W 1852 zainstalowano na dworcu telegraf. W 1873 roku dworzec został powiększony, a następnie rozbudowany przez arch. Czesława Domaniewskiego. Na początku XX wieku został przebudowany przez Czesława Domaniewskiego. Pierwszy pociąg elektryczny wjechał na stację w 1956 roku. Dworzec rozebrany został pod koniec lat 70. XX wieku. Z pierwotnych zabudowań ocalały: budynek pomocniczy nazywany konduktorownią i dawny szalet.
Decyzja o budowie nowego dworca zapadła w połowie lat 1970., gdy miasto zostało stolicą województwa. W wyniku ogólnopolskiego konkursu architektonicznego zdecydowano, że projektantem nowego dworca został krakowski architekt Ryszard Frankowicz wraz z zespołem 16 współpracowników[3], a pierwsze prace w tym kierunku zaczął prowadzić na przełomie lat 1970. i 1980. To na potrzeby nowego budynku dworcowego wyburzono budynek stacyjny powstały w czasach budowy kolei warszawsko-wiedeńskiej. Po upadku socjalizmu planowaną po wschodniej stronie torów część przeznaczoną na biura kolejowe mocno zmniejszono, w efekcie czego dokonane już wyburzenie starego dworca okazało się zbędne. Równocześnie w pawilonie zachodnim zaprojektowano pomieszczenia z przeznaczeniem na cele komercyjne.
Budowa obecnego dworca kolejowego została rozpoczęta przez Śląską DOKP w Katowicach i trwała od roku 1989 do 1996 roku, przy czym główny gmach plac przed nim rozpoczęto budować w 1994 roku. Pasaż z poczekalniami nad torami oddano do użytku w 1991 na VI Światowe Dni Młodzieży, pozostałą część – 9 listopada 1996 roku, w 150. rocznicę dotarcia kolei do Częstochowy. Uroczyście otworzył ją ówczesny prezydent Polski Aleksander Kwaśniewski. 24 maja 1997 r. przed dworcem odsłonięto pomnik z popiersiem Władysława Biegańskiego; dzieło Szymona Wypycha.
Przez stację przechodzą następujące linie kolejowe:
1 Warszawa Centralna – Katowice (zelektryfikowana linia łącząca Śląsk z Mazowszem poprzez województwo łódzkie)
700 Częstochowa - Częstochowa Stradom
701 Częstochowa - posterunek odgałęźny Kucelinka (linie łączące Wiedenkę z protezą koniecposką)
Na stacji Częstochowa zatrzymują się pociągi Express InterCity, Express InterCity Premium i Twoje Linie Kolejowe spółki PKP Intercity oraz pociągi Regio spółki Przewozy Regionalne, a także składy Kolei Śląskich.
wikipedia(fantom)