Krzyż upamiętnia unitów zamęczonych w Hołubli w 1875 r. 

W latach 60. i 70. XIX w. tutejsi wyznawcy greko-katolicyzmu zaznali bezwzględnego i siłowego nawracania przez carskich kozaków. Gdy nie poskutkowało zapłacenie kontrybucji w kwocie 6 tys. rubli, Kozacy zdemolowali i zbezcześcili tutejszy kościół. Tych, którzy próbowali to przerwać, dotkliwie pobito, a następnie skazano na więzienie. W 1875 r. do Hołubli przybył płk Kaliński z sotnią Kozaków i przez kilka dni katował unitów, co i tak nie złamało ich oporu. Sześć osób, wymienionych na tablicy u stóp krzyża, poniosło śmierć na miejscu, a pozostałych wywieziono na Sybir.

Podstawa krzyża na rzucie kolistym, wymurowana z kamieni polnych. Wyżej cokół na planie koła, w którym osadzony jest krzyż żeliwny z figurą Chrystusa, zdobiony gałkami na zakończeniach ramion. W górnej części podstawy umieszczono tablicę z wyrytym napisem: „ Ś. P./ MIEJSCE UŚWIĘCONE MĘCZEŃSTWEM/ UNITÓW Z HOŁUBLI W ROKU 1875/ ZGINĘLI W OBRONIE WIARY KATOLICKIEJ/ JAN ŁOPACIUK/ TEODOR WOJCIUK/ MIKOŁAJ KLIMIUK/ JAN LISS i APOLONIA/ PAWEŁ WILGURSKI I INNI/ HOŁD BOHATEROM SKŁADAJĄ/ POTOMKOWIE W 1897 R.”