 | Polska › woj. podkarpackie › powiat brzozowski › Haczów › Kościół Wniebowzięcia NMP i św. Michała Archanioła |
październik 2001 , Okolice Brzozowa
Haczów - dawny kościół parafialny z XIV w.
Trześniów - dwór
Jasionów - kościół
|
Na stronie od 2019 wrzesień
6 lat 7 miesięcy 5 dni |
Drewniany, gotycki kościół o konstrukcji zrębowej, zbudowany pod koniec XIV w. Rozbudowany w 1624 r., kiedy to powstała wieża i wieżyczka na sygnaturkę, soboty, koliste otwory okienne w nawie i ziemny wał obronny. W latach 1784 – 1788 powiększono zakrystię i dobudowano nowe soboty. We wnętrzu unikalna polichromia figuralna z 1494 r. oraz późniejsza z ok. 1864 r.
Jest to największy, najstarszy i najlepiej zachowany drewniany kościół gotycki o konstrukcji zrębowej w Europie. W 2003 r. umieszczony na liście światowego dziedzictwa kulturowego UNESCO.
Swego rodzaju ciekawostką jest, że w 1948 r. nabożeństwa zostały przeniesione do nowego kościoła, wybudowanego jeszcze przed II wojną światową. Stara drewniana świątynia natomiast została przywłaszczona, bez zgody parafii, przez władze komunistyczne. Planowano przenieść go do skansenu w Sanoku lub stworzyć na miejscu filię tegoż skansenu ze zbiorami narzędzi z okolicznych warsztatów. W latach 60. i 70. ub. wieku ołtarze, ławki i obrazy przeniesiono do Sanoka i niszczejącego dworu w Krościenku Wyżnym. Dopiero w 1980 r. kościół ponownie przejęła parafia w Haczowie. Podczas trwającej ponad 20 lat renowacji m.in. zakonserwowano świątynię i uzupełniono pokrycie gontowe o pow. 1,5 ha ! co kosztowało ok. 400 tys. złotych. Eu. Koszt samej tylko instalacji elektrycznej, odgromowej, antypożarowej i antywłamaniowej wyniósł ok. 3 mln złotych. Przesunięto nawet koryto Wisłoka o ok. 40 m, aby kościół nie osuwał się ze skarpy. Przywrócenia kultu religijnego dokonał arcybiskup Józef Michalik 13 listopada 2000 r.
Stanowił on wówczas główny element siedliska dworskiego oddzielonego stawami i parkiem od folwarku. Rafał Kołłątaj (1750-1833), starszy brat Hugona i młodszy Jana, otrzymał tytuł starosty trześniowskiego po poślubieniu w 1772 roku Józefy z Grabińskich Tarłowej, kasztelanki sanockiej. Obaj Kołłątajowie - Rafał i Jan wspomagali księdza Hugona w jego nowatorskich działaniach społeczno-politycznych. Na polecenie brata księdza Hugona załatwiał różne sprawy, przez co zaliczany był do grona osób z kręgu Kuźnicy Kołłątajowskiej. Był członkiem Zgromadzenia Przyjaciół Konstytucji Rządowej. Kilkakrotnie towarzyszył również w podróżach z Polski do Włoch Tadeuszowi Kościuszce, odwiedzając zapewne po drodze swą posiadłość w Trześniowie na Podkarpaciu. Miał on jedynie córkę Marię, która po pierwszym mężu nazywała się Wężykowa. Drugim jej małżonkiem był Józef Sikorski.
W II połowie XIX wieku zapisała ona majątek ziemski w Trześniowie na rzecz "Zakładu dla Ciemnych" we Lwowie. Lwowska Fundacja im. Sikorskich, opiekująca się ociemniałymi dziećmi istniała do końca II wojny światowej. W latach 1921-1947 w trześniowskim dworze mieszkali Feliks i Zofia z Dukietów Sokulscy, z synem Stanisławem i córką Marią. Feliks Sokulski w imieniu Fundacji Sikorskich zarządzał majątkiem ziemskim w Trześniowie.
Po II wojnie światowej dwór był użytkowany przez Państwowe Gospodarstwo Rolne w Trześniowie. W drugiej połowie lat 70. i w latach 80. XX wieku kompleks dworsko-folwarczny wraz z parkiem użytkowany był przez Państwowy Ośrodek Hodowli Zarodowej. Po likwidacji zakładu całym kompleksem dysponowała Agencja Własności Rolnej Skarbu Państwa. 28 sierpnia 1996 roku w wyniku pożaru całkowitemu zniszczeniu uległ dach dworu i ganek główny. Rekonstrukcja zniszczonych partii dworu wraz z adaptacją wnętrz na cele mieszkalne zrealizowana została w latach 1997-2002.
(opis pochodzi z wikipedii )
Strona domowa :